psa در آزمایش خون پروستات به چه معناست؟

در این مقاله Psa در آزمایش خون پروستات را برای شما توضیح خواهیم داد با ما همراه باشید.

Psa در آزمایش خون پروستات نشان دهنده چیست؟ آنتی ژن اختصاصی پروستات یا PSA، پروتئینی است که توسط سلول های طبیعی و همچنین بدخیم غده پروستات، تولید می شود. این آزمایش، سطح PSA را در خون مردان اندازه گیری می کند. برای انجام آن، یک نمونه خون برای تجزیه و تحلیل به آزمایشگاه ارسال می شود. نتایج معمولاً به صورت نانوگرم PSA در هر میلی لیتر (ng / mL) خون گزارش می گردد. سطح PSA اغلب در مردان مبتلا به سرطان پروستات، افزایش می یابد و آزمایش PSA در اصل توسط سازمان غذا و دارو (FDA) در سال ۱۹۸۶ برای نظارت بر پیشرفت سرطان پروستات، در مردانی که قبلاً این بیماری برایشان تشخیص داده شده بود، تأیید شد.

در سال ۱۹۹۴، FDA استفاده از تست PSA همراه با معاینه دیجیتال رکتوم (DRE) را برای آزمایش مردان بدون علامت از نظر سرطان پروستات، تأیید کرد. مردانی که علائم پروستات را گزارش می کنند، اغلب تحت آزمایش PSA (همراه با DRE) قرار می گیرند تا به پزشکان در تشخیص ماهیت مشکل، کمک کنند.

اسپرماتوسل شبیه به چه چیزی است؟

شایعترین بیماری خوش خیم پروستات که باعث افزایش سطح PSA می شود، پروستاتیت (التهاب پروستات) و هیپرپلازی خوش خیم پروستات (BPH) (بزرگ شدن پروستات) است. هیچ مدرکی وجود ندارد که نشان دهد پروستاتیت یا BPH می تواند منجر به بروز سرطان پروستات گردد، اما ممکن است که فردی به یکی از این دو بیماری مبتلا باشد و به سرطان پروستات نیز دچار شود.

نتیجه طبیعی برای آزمایش PSA چیست؟

سطح خاصی به عنوان طبیعی و غیر طبیعی برای PSA خون وجود ندارد و ممکن است با گذشت زمان، این مقدار در یک مرد تغییر کند. در گذشته، اکثر پزشکان سطح PSA 4.0 ng / mL و پایین تر را به عنوان میزان طبیعی درنظر می گرفتند. بنابراین، اگر سطح PSA در بدن مردی بالاتر از ۴.۰ ng / mL باشد، پزشکان معمولاً نمونه برداری از پروستات را برای تعیین وجود سرطان، توصیه می کنند. با این حال، مطالعات اخیر نشان داده است که برخی از مردان با سطح PSA زیر ۴.۰ ng / mL، به سرطان پروستات مبتلا هستند و بسیاری از مردان با سطح بالاتر این آنتی ژن، سرطان پروستات ندارند.

علاوه بر این، عوامل مختلفی می توانند سطح PSA را در مردان تغییر دهند. به عنوان مثال، در صورت ابتلا به پروستاتیت یا عفونت ادراری، سطح PSA اغلب افزایش می یابد. نمونه برداری از پروستات و جراحی پروستات نیز سبب افزایش سطح PSA می گردد. برعکس، مصرف برخی از داروها – از جمله فیناستراید (Proscar) و دوتاستراید (Avodart)، که برای درمان BPH استفاده می شوند – سطح PSA را کاهش می دهند. سطح  PSA نیز ممکن است در آزمایشگاه های مختلف، تا حدودی متفاوت اندازه گیری شود. یکی دیگر از عوامل پیچیده، این است که مطالعات برای تعیین میزان طبیعی PSA در درجه اول در جمعیت مردان سفیدپوست انجام شده است. اگرچه نظرات متخصصان متفاوت است، اما برای توصیه به نمونه برداری از پروستات، در مردانی از هر گروه نژادی یا قومی، سطح مشخصی از PSA وجود ندارد.

اگر آزمایش غربالگری، سطح PSA را بالا نشان دهد، چه می شود؟

اگر مردی که هیچ علامتی از سرطان پروستات ندارد، غربالگری مربوطه را انجام دهد و سطح PSA در آزمایش خون او بالا باشد، پزشک ممکن است انجام مجدد آزمایش PSA را، برای تأیید یافته اصلی، توصیه نماید. اگر سطح PSA همچنان بالا باشد، فرد ممکن است به انجام آزمایشات PSA و DRE، در فواصل منظم نیاز داشته باشد تا هرگونه تغییر در طول زمان مشخص گردد. اگر سطح PSA فرد همچنان افزایش یابد، یا در آزمایش DRE، توده مشکوکی مشاهده گردد، پزشک آزمایشات دیگری را برای تعیین ماهیت مشکل، توصیه می نماید. انجام آزمایش ادرار، برای بررسی عفونت دستگاه ادراری نیز توصیه می شود. پزشک همچنین ممکن است آزمایش های تصویربرداری مانند سونوگرافی ترانس رکتال ، اشعه ایکس یا سیستوسکوپی را توصیه کند.

در صورت مشکوک بودن به سرطان پروستات، نمونه برداری از پروستات انجام می گیرد. در طی این روش، با قرار دادن سوزن های توخالی در پروستات و سپس بیرون کشیدن آنها، چندین نمونه از بافت پروستات جمع آوری می گردد. این سوزن ها غالبا از دیواره راست روده (بیوپسی ترانس رکتال) وارد می شوند. سپس یک پاتولوژیست، بافت جمع آوری شده را زیر میکروسکوپ بررسی می نماید. طی نمونه برداری می توان از سونوگرافی برای مشاهده پروستات استفاده کرد، اما سونوگرافی نمی تواند به تنهایی برای تشخیص سرطان پروستات استفاده شود.

برخی از محدودیت ها و آسیب های احتمالی آزمایش PSA برای غربالگری سرطان پروستات چیست؟

تشخیص زودهنگام سرطان پروستات، ممکن است احتمال مرگ ناشی از آن را کاهش ندهد. آزمایش PSA، هنگامی که در غربالگری استفاده می شود، می تواند به تشخیص تومورهای کوچک فاقد علامت، کمک کند. با این وجود، یافتن یک تومور کوچک، لزوماً احتمال مرگ، به دلیل ابتلا به سرطان پروستات را کاهش نمی دهد. بسیاری از تومورهای یافت شده از طریق آزمایش PSA، به آرامی رشد می نمایند که بعید است تهدیدکننده حیات باشند. تشخیص تومورهایی که تهدید کننده حیات نیستند، “تشخیص بیش از حد (overdiagnosis)” و درمان این تومورها “درمان بیش از حد (overtreatment)” نامیده می شود.

درمان بیش از حد، مردان را در معرض عوارض احتمالی و مضرات جانبی درمان های زودرس سرطان پروستات، از جمله جراحی و پرتودرمانی قرار می دهد. از عوارض جانبی این درمان ها می توان به بی اختیاری ادرار، مشکلات عملکردی روده، اختلال نعوظ (از بین بردن نعوظ یا داشتن نعوظ هایی که برای مقاربت جنسی کافی نیستند) و عفونت اشاره کرد. به علاوه، یافتن زود هنگام سرطان، ممکن است حتی به فردی که تومور سریع الرشد یا پرخاشگری دارد و احتمالا قبل از تشخیص، به سایر قسمت های بدن گسترش یافته است، کمکی نکند. تست PSA ممکن است نتایج مثبت کاذب یا منفی کاذب داشته باشد. نتیجه آزمایش مثبت کاذب، زمانی اتفاق می افتد که سطح PSA افزایش یابد اما در واقع هیچ سرطانی وجود ندارد. این نتیجه، می تواند سبب بروز اضطراب برای فرد و خانواده اش و انجام اقدامات پزشکی دیگری مانند نمونه برداری از پروستات شود که می تواند مضر باشد. عوارض جانبی احتمالی بیوپسی، شامل عفونت های جدی، درد و خونریزی است.

نتیجه آزمایش منفی کاذب زمانی اتفاق می افتد که سطح PSA فرد کاهش یابد، درصورتیکه در واقع به سرطان پروستات مبتلا است. نتایج آزمایش منفی کاذب، ممکن است به بیمار، خانواده و پزشک، اطمینان نادرستی از عدم ابتلا به سرطان دهد، در حالی که در واقع بیمار نیاز به درمان پروستات دارد.

افزایش سطح PSA برای مردی که تحت درمان سرطان پروستات قرار گرفته است، به چه معناست؟

اگر بعد از درمان سرطان پروستات، سطح PSA در آزمایش خون فرد افزایش یابد، پزشک قبل از آنکه درمانی پیشنهاد دهد، برخی فاکتورهای دیگر را در نظر می گیرد. اقدام به درمان اضافی براساس یک تست PSA، توصیه نمی شود. در عوض، روند افزایشی سطح PSA در طول زمان، همراه با یافته های دیگر، مانند نتیجه غیر طبیعی در آزمایش های تصویربرداری، ممکن است پزشک را به انجام درمان بیشتر، سوق دهد.

چگونه محققان سعی در بهبود تست PSA دارند؟

دانشمندان، در حال بررسی روش هایی برای بهبود آزمایش PSA هستند تا پزشکان بتوانند سرطان را از بیماری های خوش خیم، و سرطان های کند رشد را از سرطان های سریع الرشد،که به طور بالقوه کشنده اند، بهتر تشخیص دهند. ثابت شده است که هیچ یک خطر مرگ ناشی از سرطان پروستات را کاهش نمی دهد.

برخی از روش های مورد مطالعه عبارتند از:

☘️PSA آزاد در مقابل کل. مقدار PSA آزاد در خون (به پروتئین های دیگر متصل نیست) تقسیم بر مقدار کل PSA (آزاد بعلاوه محدود)، به عنوان نسبت PSA آزاد نشان داده می شود. برخی شواهد نشان می دهد که نسبت کمتر PSA، ممکن است با تهاجمی تر بودن سرطان در ارتباط باشد.

☘️تراکم PSA منطقه انتقال. سطح PSA خون بر حجم ناحیه گذار پروستات تقسیم می شود. ناحیه گذار، قسمت داخلی پروستات است که مجرای ادرار را احاطه می کند. برخی شواهد نشان می دهد که این اندازه گیری، نسبت به آزمایش استاندارد PSA، ممکن است در تشخیص سرطان پروستات دقیق تر باشد.

☘️محدوده مرجع PSA براساس سن. از آنجا که سطح PSA مردان با افزایش سن افزایش می یابد، استفاده از دامنه های مرجع PSA براساس سن، ممکن است دقت آزمایش های PSA را افزایش دهد. با این حال، محدوده مرجع براساس سن، چندان مورد پسند قرار نگرفته است زیرا استفاده از آن ممکن است تشخیص سرطان پروستات را در بسیاری از مردان به تأخیر بیندازد.

☘️ سرعت و زمان دو برابر شدن سطح PSA. سرعت PSA، میزان تغییر سطح PSA در طول زمان است که به صورت ng / mL در سال بیان می شود. زمان دو برابر شدن PSA، مدت زمانی است که سطح PSA در بدن مرد دو برابر گردد. برخی شواهد نشان می دهد که میزان افزایش سطح PSA، ممکن است در پیش بینی ابتلای فرد به سرطان پروستات، مفید باشد.

☘️ Pro-PSA. Pro-PSA به چندین پیش ساز غیرفعال مختلف PSA اشاره دارد. برخی شواهد نشان می دهد که pro-PSA بیش از BPH، با سرطان پروستات در ارتباط است. در یک آزمایش، اندازه گیری نوعی از pro-PSA به نام [-۲] proPSA، با اندازه گیری PSA و PSA آزاد ترکیب شده است. از “شاخص سلامت پروستات” بدست آمده، می توان برای کمک به مردی که سطح PSA بین ۴ تا ۱۰ ng/ml دارد، در تصمیم گیری در مورد بیوپسی استفاده کرد.

☘️ IsoPSA. PSA در اشکال مختلف ساختاری (به نام ایزوفرم) در خون وجود دارد. آزمایش IsoPSA، که به جای غلظت PSA در خون، کل طیف ایزوفرم های PSA را اندازه گیری می کند، ممکن است انتخاب مردان مبتلا به سرطان پروستاتی که به نمونه برداری نیاز دارند را بهبود بخشد.

☘️ PSA در ترکیب با سایر نشانگرهای زیستی. آزمایشاتی که اندازه گیری PSA در خون را با اندازه گیری سایر نشانگرهای زیستی مرتبط با سرطان پروستات موجود در خون یا ادرار ترکیب می کنند، از نظر توانایی تشخیص بیماری های پر خطر در حال بررسی هستند. این نشانگرهای زیستی دیگر شامل پپتیداز ۲ مربوط به کلیکرین، آنتی ژن سرطان پروستات ۳ (PCA3) و همجوشی ژن TMPRSS2-ERG می باشند.


دکتر رضا ولی پور متخصص جراح کلیه و مجاری ادراری

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 24 ساعت پس ثبت سوال از طریق ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر مسعود چهارشنبه ۱۹ آبان ۰( 2 هفته پیش) تعداد بازدید: 9 مشاهده پرسش
    عرض سلام
    من مشکل تکرر ادرار ندارم و شبها هم برای ادرار بدار نمیشم .
    فقط دو ماه پیش مشکل عفونت داشتم و‌مراجعه کردم و حل شد ولی PSA بالا بود که دکتر بعد از یک ماه مجدد آزمایش دادند که این آزمایش خدمت شما ارسال کردم و البته شب قبل از روز آزمایش با همسرم رابطه داشتم که شاید روی PSA اثر داشته باشه .
    سن ۶۱ سال
    دستور حضرتعالی ؟
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور چهارشنبه ۱۹ آبان ۰( 2 هفته پیش)

      تکرار آزمایش PSA

  • تصویر کاربر مسعود چهارشنبه ۱۹ آبان ۰( 2 هفته پیش) تعداد بازدید: 8 مشاهده پرسش
    عرض سلام
    من مشکل تکرر ادرار ندارم و شبها هم برای ادرار بدار نمیشم .
    فقط دو ماه پیش مشکل عفونت داشتم و‌مراجعه کردم و حل شد ولی PSA بالا بود که دکتر بعد از یک ماه مجدد آزمایش دادند که این آزمایش خدمت شما ارسال کردم و البته شب قبل از روز آزمایش با همسرم رابطه داشتم که شاید روی PSA اثر داشته باشه .
    سن ۶۱ سال
    دستور حضرتعالی ؟
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور چهارشنبه ۱۹ آبان ۰( 2 هفته پیش)

      تکرار آزمایش PSA

  • تصویر کاربر شهرام دوشنبه ۲۶ مهر ۰( 1 ماه پیش) تعداد بازدید: 13 مشاهده پرسش
    با عرض سلام و ادب خدمت جناب دکتر، قبلا در مورد مشکل بیضه نیز راهنمایی فرموده بودید که سپاس‌گزارم، اما سوال اکنون بنده از جناب‌عالی این است :
    پدربزرگ بنده با 87 سال سن مشکل پروستات دارند، و حجم پروستاتشان 47 سی سی بوده و عدد psa در خون ۲۲ را نشان داد ( البته آزمایش free psa از ایشان انجام نشده است و هم‌چنین مدت‌هاست که آتورواستاتین مصرف می‌کنند، از طرفی میزان اوره و کراتینین خون نیز به شدت بالاست، اما میزان آلکالین فسفاتاز طبیعی بوده و عدد ۱۳۰ را نشان داد)، ایشان توان آمدن از تبریز به تهران را ندارند و اوضاع خوبی ندارند، البته تاکنون سراغ هیچ اورولوژیستی نرفته‌ایم و تصمیم داریم پی‌گیر باشیم، خواستم راهنمایی بفرمائید که بنده چه‌کاری انجام دهم، باید نمونه‌‌برداری انجام شود یا خیر؟، هم‌چنین احتمال این‌که متاستاز داده باشد چه‌قدر است؟، آیا امیدی هست یا نه، و هم‌چنین مستقیم پیش آنکولوژیست برویم یا اورولوژیست، می‌ترسم بخواهند جراحی کنند و ایشان خدای ناکرده به دلیل ناتوانی و کهولت سن با خطر مواجه شوند.
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور دوشنبه ۲۶ مهر ۰( 1 ماه پیش)

      نزد دکتر حسن زاده فوق تخصص انکواورلوژی در تبریز برید 

  • تصویر کاربر محمود پنجشنبه ۲۲ مهر ۰( 1 ماه پیش) تعداد بازدید: 13 مشاهده پرسش
    P.S.A TOTAL 0.6
    P.S.A Free 0.2
    Free .P.S.A/Total P.S.A 0.33
    Bound P.S.A /Total P.S.A 0.67
    Free P..S.A / Bound P.S.A 0.5
    و کلیسفیکاسیونهای پارانشیمال به مقدار بسیار زیاد به دیامتر متوسط 5 میلیمتر در پروستات و پروستات به ابعاد 36*34*38 میلیمتر
    چه مراحل تشخیصی تکمیلی و درمانی دارد.
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور پنجشنبه ۲۲ مهر ۰( 1 ماه پیش)

      اگر مشکل ادراری نداری مشکلی نیست 

  • تصویر کاربر ل.ک سه شنبه ۲۶ مرداد ۰( 3 ماه پیش) تعداد بازدید: 34 مشاهده پرسش
    سلام
    پدرم ۷۶ ساله هستند در آزمایش خونpsa total برابر ۱۳۲ و psa free برابر ۱۱ هست.
    فکر میکنید که این نوع سرطان در چه مرحله هست و آیا متاستاز داره؟فقط درد زیر شکم دارند.
    بهترین روش درمانی آن چیست؟
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور سه شنبه ۲۶ مرداد ۰( 3 ماه پیش)

      معمولا در این مراحل متاستاز داره و بهترین درمان هورمون درمانی است اگر جواب نده در مرحله بعد لوتیشیم درمانی 

  • تصویر کاربر کاربر دوشنبه ۲۵ مرداد ۰( 3 ماه پیش) تعداد بازدید: 48 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر، وقت‌بخیر
    پدرم ۶۳ ساله هستن، عکس آزمایش خون و سونوگرافی رو خدمت‌تون ارسال خواهم کرد، دکتری که رفتن براشون دارو نوشتن و گفتن خطری نیست، خواستم برای اطمینان بیشتر لطف کنید و نظر تخصصی خودتون رو بفرمایید تا در صورت نیاز خدمت برسیم. با تشکر قبلی
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور دوشنبه ۲۵ مرداد ۰( 3 ماه پیش)

      آزمایش PSA نبود داخل آزمایشات 

    2. تصویر کاربر کاربر دوشنبه ۲۵ مرداد ۰( 3 ماه پیش)
      دکتر این آزمایش PSA خدمت شما
      ممنون بابت لطف و پاسخگویی
      خدا قوت
    3. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور دوشنبه ۲۵ مرداد ۰( 3 ماه پیش)

      خوبه آزمایشات مشکلی نداره 

    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر ماریا یکشنبه ۱۷ مرداد ۰( 3 ماه پیش) تعداد بازدید: 31 مشاهده پرسش
    با سلام و عرض خسته نباشید. آقای دکتر پدر من مقدار PSA تقریبا در عرض یکماه از 20.7 به 21.7 رسیده و نسبت و نسبت free PSA/PSA= 0.1 و مقدار free PSA از ۲.۱۳ به ۲.۸ رسیده به نظر شما ایشون سرطان پروستات دارند؟ باید چکار کنیم؟
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور یکشنبه ۱۷ مرداد ۰( 3 ماه پیش)

      باید بیوپسی پروستات انجام بشه براشون 

  • تصویر کاربر الهام چهارشنبه ۱۸ فروردین ۰( 7 ماه پیش) تعداد بازدید: 60 مشاهده پرسش
    سلام و وقت بخير مجدد جناب دكتر
    من قبل تر پرسش كرده بودم ازتون
    مشكل پدرم اينه كه تكرر ادرار و عدم كنترل ادرار دارن ، ٧٦ سالشون هست
    فرموده بوديد سُند داره يا نه ؟! بايد بگم خير سُند نداره پوشكش ميكنن
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور یکشنبه ۱۵ فروردین ۰( 7 ماه پیش)

      نمی‌دونم کدوم سوال بود همه سوال رو یکجا بپرسین من روزانه به سوالات زیادی جواب میدم و بیماران زیادی را حضوری یا تلفنی ویزیت می‌کنم  یادم نمی مونه کدوم بیمار بودین 

    2. تصویر کاربر الهام سه شنبه ۱۷ فروردین ۰( 7 ماه پیش)
      سلام و وقت بخير جناب دكتر
      پدر بنده ٧٦ سالش هست سال ٩٤ حادثه اى براش پيش اومد كه باعث شد به سرش ضربه بخوره و همون استارت آلزايمرش بود
      حالا بعد گذشت اين چند سال دچار تكرر ادرار و عدم كنترل ادرار شده ، آلت تناسليش هم بشدت متورمه و زخم هس
      ميخواستم بدونم اين مشكل مربوط به پروستات ميشه ؟! در حال حاضر هم پوشكش ميكنيم
    3. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور چهارشنبه ۱۸ فروردین ۰( 7 ماه پیش)

      نوار مثانه بگیرید 

    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر احمد سه شنبه ۲۱ بهمن ۹۹( 9 ماه پیش) تعداد بازدید: 67 مشاهده پرسش
    سلام مجدد خدمت دکتر واقعا متشکرم که به سوالات پاسخ میدید
    در مورد مصرف تامسولوسین برای التهاب پروستات خب این قرص باعث شل شدن عضلات مثانه و پروستات میشه اما من واریکوسل گرید خفیف و هیدروسل خفیف هم دارم و تازه شروع کردم به خوردن اما بیضه هام درد میکنه با خوردن این قرص . ایا طبیعیه؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور سه شنبه ۲۱ بهمن ۹۹( 9 ماه پیش)

      طبیعی نیست برای معاینه بیضه ها مراجعه کنید 

  • تصویر کاربر زینب شنبه ۲۷ دی ۹۹( 10 ماه پیش) تعداد بازدید: 79 مشاهده پرسش
    سلام جناب دکتر
    Psa پدرم ۷۳۸ هست.
    بیوپسی و اسکن هسته ای خدمتتان ارسال میشه‌
    درمان چیست؟ چقدر عمر مفید دارن؟
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور شنبه ۲۷ دی ۹۹( 10 ماه پیش)

      برای درمان به متخصصین رادیوتراپی جهت هورمون درمانی همراه با شیمی درمانی و حتی رادیوتراپی مراجعه کنید و عمر ایشان اگر خوب به درمان پاسخ دهد حداقل ۵-۶ و حداکثر هم ممکن است عمر طبیعی کنند با درمان‌های جدید مثل لوتیشیم که در مواردی که به درمان‌های خط اول پاسخ نمیدهند طول عمرهای این افراد اخیرا زیاد شده است 

درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر