دکتر ولی پور
متخصص و فوق تخصص اورولوژی

از هیدرونفروز کلیه بترسید!

هیدرونفروز کلیه وضعیتی است که سیستم جمع آوری ادرار از کلیه افزایش حجم پیدا می کند. در این مقاله به بررسی کامل هیدرونفروز کلیه پرداخته ایم.


هیدرونفروز کلیه چیست؟

هیدرونفروز کلیه وضعیتی است که سیستم جمع آوری ادرار از کلیه اتساع می یابد. این وضعيت ممکن است طبیعی يا به علت بیماری باشد.

به طور معمول، کلیه مواد زائد را از خون فيلتر و از طريق ادرار دفع مى كند. ادرار به داخل کاليس هايي که لگنچه کلیه را تشکیل می دهند ، زهكشي مي شود . سپس به داخل حالب، لوله ای که کلیه را به مثانه متصل می کند ، ريخته مى شود. مجرای ادرارى لوله ای است که مثانه را تخلیه می کند.

در حالی که انسداد شایع ترین علت هیدرونفروز کلیه است، ممکن است به علت مشکلات داخلی در جنین و یا پاسخ فیزیولوژیکی به بارداری باشد. درصد زیادی از زنان باردار هیدرونفروز یا هیدرويورتر کلیه را تجربه می کنند. کارشناسان معتقدند که این مسئله، كمى به دلیل اثرات پروژسترون بر روی حالب ها است که باعث کاهش تون آن ها می شود.

هیدرونفروز کلیه چیست؟

از لحاظ فنی، هیدرونفروز کلیه به طور خاص اتساع و تورم کلیه را توصيف مي كند، در حالی که اصطلاح هیدرويورتر برای توصیف تورم حالب استفاده می شود. هيدرونفروز ممکن است یک طرفه باشد و فقط یک کلیه را درگير كند یا دو طرفه باشد و هر دو كليه را درگير كند.

عارضه ى هیدرونفروز کلیه که فیزیولوژیک نیست، کاهش عملکرد کلیه است. افزایش فشار مایع اضافی در کلیه باعث کاهش میزان فیلتراسیون خون می شود و ممکن است باعث ایجاد آسیب ساختاری به سلول های کلیه شود. اگر این کاهش عملکرد به طور اساسي درمان شود اغلب قابل برگشت است ، اما اگر مدت زمان آسيب طولانی شود، آسیب اغلب دائمی خواهد بود.

چگونه میتوانم از هیدرونفروز پیشگیری کنم؟

از آن جایی که هیدرونفروز در اثر یک مشکل زمینه ای ایجاد میشود، پیشگیری از آن برپایه ی خودداری از عامل آن یا درمان فوری علت است. برای نمونه، ممکن است شانس ابتلا به سنگ کلیه با رژیمی که اگزالات آن کنترل شده و نوشیدن آب کافی کاهش یابد. ممکن است برای بیمارانی که مستعد سنگ کلیه هستند داروهای ویژه ای تجویز شود.

درصورتی که دچار درد شدید در پهلو یا شکم خود، استفراغ یا تب بالای ۱۰۰٫۵ فارنهایت شدید فورا به پزشک مراجعه کنید.

علت هیدرونفروز کلیه چیست؟

علل متعددی باعث هیدرونفروز کلیه مى شوند که براساس محل تورم و اين كه آيا علت آن ذاتی (در داخل سیستم جمع آوری ادرار)، يا بیرونی (خارج از سیستم جمع آوری) است یا به دلیل تغییر در عملکرد باشد، طبقه بندى مى شوند.

✅حالب

سنگ کلیه. احتمالا شایع ترین علت هیدرونفروز یک طرفه، سنگ کلیه است که باعث انسداد حالب می شود. سنگ به تدریج از کلیه به مثانه منتقل می شود، اما اگر در حالب متوقف شود ، ادرار بالا می رود و باعث تورم کلیه می شود در این صورت شما باید به درمان سنگ حالب بپردازید. این حالت می تواند به عنوان یک انسداد ذاتی طبقه بندی شود.

  • لخته خون
  • تنگى يا زخم

حتما بخوانید

اگر مشکل سنگ کلیه دارید برای درمان سریع سنگ کلیه به لینک زیر مراجعه نمایید

درمان سنگ کلیه

✅ مثانه

  • سرطان مثانه
  • سنگ های مثانه
  • سيستوسل
  • انقباض گردن مثانه

✅ مجراى ادرارى

  • عدم توانایی تخلیه مثانه (احتباس ادراری) به هر دلیلی ممکن است باعث هیدرونفروز کلیه دو طرفه شود.
  • تنگى مجرای ادرار
  • دریچه های مجراى ادرارى
  • سرطان مجراى ادرارى

علائم هیدرونفروز کلیه چیست؟

ممکن است هیدرونفروز کلیه علامت مستقیمى  بسته به علت اصلی داشته يا نداشته باشد.

افراد مبتلا به هیدرونفروز حاد، به عنوان مثال نشانه هایی از کولیک کلیه به علت سنگ کلیه، با درد شدید و حاد پهلو ها یا درد پشت متسع شده به کشاله ران، همراه با حالت تهوع، استفراغ و تعريق شروع مى شود. درد کولیکى می آید و می رود و شدت آن می تواند باعث شود فرد احساس ناراحتى كند . ممكن است در ادرار خون دیده شود.

علائم هیدرونفروز کلیه

هیدرونفروز مزمن در طول زمان پيشرفت می کند و علامت خاصی ندارد. تومور در لگن یا انسداد در مثانه ممکن است در حالت سکوت ایجاد شوند و فرد ممکن است علائم نارسایی کلیه داشته باشد.

این حالت ها اغلب غير اختصاصي هستند و ممکن است شامل ضعف، خستگى، درد قفسه سینه، تنگى نفس، تورم پا، تهوع و استفراغ باشد. اگر اختلالات الکترولیتی رخ دهد و کلیه ها قادر به تنظیم سدیم، پتاسیم و کلسیم نباشند، اختلالات ریتم قلبى و اسپاسم عضلانی ايجاد مى شود.

چگونه هیدرونفروز کلیه تشخیص داده می شود؟

تشخیص با شرح حال از علائمی که بیمار تجربه می کند شروع می شود. پزشک سوالاتی را مطرح می کند که نشان مى دهد به چه آزمايش هايي نياز است . بررسی تاریخچه بیمار و سابقه خانوادگی بیمار ممکن است مفید باشد.

بسته به وضعیت و اینکه آیا شروع علائم حاد است، در معاینه فیزیکی ممکن است حساسیت به تماس در پهلو ها وجود داشته باشد .  وقتی شکم مورد بررسی قرار می گیرد تورم و بزرگى مثانه ممکن است تشخیص داده شود.

معمولا در مردان، معاینه رکتوم برای اندازه گیری پروستات انجام می شود. در زنان می توان از معاینه لگنی برای ارزیابی رحم و تخمدان ها استفاده کرد.

اگر به سرطان پروستات مبتلا هستید و دکتر به شما روش جراحی پروستات را پیشنهاد کرده است برای آشنایی با روش های جراحی پروستات بدخیم و عوارض بعد از عمل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

جراحی سرطان پروستات

✅ تست های آزمایشگاهی

بسته به تشخیص بالقوه تست هاى آزمایشگاهی زیر ممکن است انجام شود:

  • بررسی ادرار : به دنبال خون، عفونت یا سلول های غیر طبیعی
  • شمارش کامل خون : ممکن است کم خونی یا عفونت بالقوه را نشان دهد
  • تجزیه و تحلیل الکترولیت ها : ممکن است در هیدرونفروز مزمن مفید باشد، زیرا کلیه ها مسئول حفظ و متعادل کردن غلظت آنها در جریان خون هستند.
  • نیتروژن اوره خون ( بي يو اِن ) ، کراتینین و میزان فیلتراسیون گلومرولی (جى اِف آر) : آزمایش خون به بررسی عملکرد کلیه کمک می کند.

✅ مطالعات تصویربرداری

سی تی اسکن شکم را می توان برای ارزیابی آناتومی کلیه انجام داد و هیدرونفروز را تشخیص داد. همچنین ممکن است به پزشک اجازه دهد که علت اصلی شامل سنگ های کلیه یا انسداد در سیستم جمع آوری ادرار را تشخيص دهد . ممکن است سي تي اسكن با یا بدون رنگ کنتراست به منظور نشان دادن حالب ها انجام شود. اغلب، برای سنگ های کلیه، کنتراست دهانى و یا داخل وریدی مورد نیاز است.

سونوگرافی یکی دیگر از مطالعات تصویربرداری است که می تواند برای بررسی هیدرونفروز انجام شود. کيفيت آزمون بستگی به مهارت فرد انجام دهنده اولتراسونوگرافي برای ارزيابی ساختارهای شکم و پهلو ها دارد. سونوگرافی نیز در زنان باردار که در آن نگرانی های مربوط به تابش وجود دارد مفید است.

پیلوگرافی داخل وریدی عمدتا توسط سی تی اسکن جایگزین شده است، اما در تشخیص بعضی از بیمارى ها نقش دارد و استفاده از آن در حال حاضر محدود است.

كوب اشعه ايكس (اشعه ایکس که کلیه، حالب ها و مثانه را نشان می دهد) توسط بعضی از متخصصان ارولوژی برای طبقه بندی سنگ کلیه استفاده می شود و ممکن است براي تعیین قدرت حركت سنگ از حالب به مثانه را نيز بررسي مي كند .

درمان هیدرونفروز کلیه چیست؟

هیدرونفروز معمولا با درمان علت یا بیماری زمینه ای مانند سنگ کلیه یا عفونت درمان میشود. بعضی از موارد میتوانند بدون جراحی درمان شوند. سنگ کلیه میتواند خود به خود دفع شود یا ممکن است آنقدر شدید باشد که برای درمان نیازمند جراحی باشد.

هدف درمان هیدرونفروز، باز کردن جریان آزاد ادرار از کلیه و کاهش تورم و فشار است که باعث ایجاد و کاهش عملکرد کلیه شده است .

 روش درمان هیدرونفروز کلیه

در موارد انسداد شدید و هیدرونفروز، ممکن است برای تخلیه ی ادرار اضافه، یا نیاز به کاتتر برای تخلیه ادرار از مثانه یا استفاده از یک لوله ی مخصوص به نام نفروستومی برای تخلیه ی ادرار از کلیه باشد. کلید درمان رسیدگی هرچه سریع تر برای جلوگیری از آسیب دائمی به کلیه است.

موراد شدید انسداد ادراری و هیدرونفروز میتواند به کلیه آسیب برساند و باعث نارسایی کلیه شود. اگر نارسایی کلیه صورت بگیرد، ممکن است درمان نیازمند دیالیز یا پیوند کلیه باشد. با این حال، بیشتر افراد دچار هیدرونفروز میتوانند در صورت درمان بی درنگ بهبود یابند.

مراقبت اولیه از بیمار به منظور کاهش درد و جلوگیری از عفونت های دستگاه ادراری است. در غیر این صورت، ممکن است لازم باشد مداخله جراحی انجام شود.

زمان انجام این روش بستگی به علت اصلی هیدرونفروز و هیدرويورتر و شرایط پزشکی مرتبط با آن دارد که ممکن است وجود داشته باشد.

سنگ شكني با موج ضربه ای یکی از رایج ترین روش های درمان سنگ کلیه در ایالات متحده است. امواج ضربه اى خارج از بدن سنگ کلیه را هدف قرار می دهند و سنگ را به قطعه های کوچکی مى شكنند که می توانند از دستگاه ادراری دفع شوند .

برای بیماران با احتباس ادراری و مثانه بزرگ به عنوان یک علت هیدرونفروز، کاتتریزاسیون مثانه ممکن است همه چيزى باشد که برای درمان اولیه لازم است. برای بیماران مبتلا به سنگ کلیه ،متخصص اورولوژی ممکن است از استنت استفاده كند .

هیدرونفروز کودکان یا نوزادان چیست؟

در روز ابتدایی بعد از تولد، کلیه ی نوزاد توسط سونوگرافی ارزیابی میشود. اگر همچنان هیدرونفروز یافته شود، آزمایش های دیگری انجام خواهد شد.

ویدینگ سیستویورتروگرافی، که در آن کاتتر وارد مثانه میشود، برای رد کردن رفلاکس ادراری استفاده خواهد شد، چیزی که مسبب ۲۵-۳۰ درصد موارد هیدرونفروز قبل از تولد است.

اگر در موردی رفلاکس تایید شود، میتواند با آنتی بیوتیک و پایش منظم به وسیله ی سونوگرافی و ویدینگ سیستویورتروگرافی درمان شود.

بیشتر کودکان با بزرگ شدن بهبود می یابند، اما در بعضی از موارد جراحی نیاز است. یک اسکن دیورتیک کلیه ای، که به IV و کاتتر نیاز دارد، عملکرد کلیه را ارزیابی بیشتری میکند.

در مواردی که انسداد تهدید جدی برای کلیه های درحال رشد و دیگر اندام های بدن که تحت تاثیر عملکرد کلیه هستند باشد، ممکن است فرآیند جراحی به نام پیلوپلاستی برای تصحیح انسداد لازم باشد. در موارد نادر، این مورد در رحم انجام میشود، گرچه این فرآیند آزمایشی است.

زمانی که هیدرونفروز غیرمرتبط با رفلاکس یا انسداد یافت شود، تمام چیزی که نیاز است ادامه ی پایش به وسیله ی سونوگرافی دوره ای است.

سیستم طبقه بندی هیدرونفروز

سیستم درجه بندی هیدرونفروز برای درجه ی گشاد شدن سیستم جمع آوری کننده ی فوقانی طراحی شده است. متداول ترین سیستمی که استفاده میشود (SFU) برای درجه بندی هیدرونفروز جنینی و نوزادان طراحی شده است:

درجه ی ۰

بدون گشاد شدگی، دیواره ی کالیس ها در کنار هم قرار گرفته اند.

درجه ی ۱ (خفیف)

گشاد شدن لگنچه ی کلیوی بدون گشاد شدن کالیس ها (که همچنین میتواند در موارد خارج لگنچه ی کلیوی نیز بروز یابد) بدون آتروفی پارانشیمی

درجه ی ۲ (خفیف)

گشاد شدن لگنچه ی کلیوی (خفیف) و کالیس ها  (الگوی لگنچه ای کالیسی حفظ شده است) بدون آتروفی پارانشیمی

درجه ی ۳ (متوسط)

گشاد شدگی متوسط لگنچه ی کلیوی و کالیس ها – صاف شدن فورنیس ها و پاپیلاها

درجه ی ۴ (شدید)

گشاد شدگی شدید لگنچه ی کلیوی و کالیس ها، که نمای بالون مانند دارد

از دست رفتن مرز بین لگنچه ی کلیوی و کالیس ها

آتروفی کلیه ای که به عنوان نازک شدگی کورتکس مشاهده میشود

سیستم درجه بندی (SFU) از نظر قابلیت اطمینان بحث برانگیز هستند.

دکتر ولی پور، متخصص اورولوژی در سعادت آباد

0
رزرو وقت

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربرمعصومه شنبه ۲۵ خرداد ۹۸( 3 روز پیش) مشاهده پرسش
    با سلام وخسته نباشيد،خواستم بدونم براي تشخيص سنگ كليه ميشه به جاي سي تي اسكن از ام ار اي استفاده كرد؟! اخه من شنيدم سي تي اسكن خيلي اشعه داره ،ممنون ميشم راهنماييم كنين،با تشكر
    1. تصویر کاربردکتر رضا ولی پورشنبه ۲۵ خرداد ۹۸( 3 روز پیش)

      سلام خیر ام آر آی سنگ رو نشون نمیده

  • تصویر کاربرYazdan شنبه ۲۵ خرداد ۹۸( 3 روز پیش) مشاهده پرسش
    سلام پسر من از بدر تولد در هرکلیه انسداد داشت با گذر ۴ سال کلیه سنت راست. بر طرف شده ولی کلیه چپ ۵/۹ میباشد نگران آینده و فعل کودکمم که مشکلی جدی برایش پیش نیاید لطفا راهنمایی کنین ممنون
    1. تصویر کاربردکتر رضا ولی پورشنبه ۲۵ خرداد ۹۸( 3 روز پیش)

      سلام تحت نظر فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی اطفال باشید

  • تصویر کاربررهی دوشنبه ۲۰ خرداد ۹۸( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    پدرم 54 سالشه سونو داده یکی از کلیه هاش نوشته هیدرونفروز گرید یک داره انگار سنگ داشته و رفع شده آیا نیاز به پیگیری هست یا نه
    1. تصویر کاربردکتر رضا ولی پوردوشنبه ۲۰ خرداد ۹۸( 1 هفته پیش)

      با سلام سی تی اسکن شکم و لگن با کاتهای ظریف ۲-۳میلیمتری بدون تزریق انجام بشه

  • تصویر کاربررویا دوشنبه ۲۰ خرداد ۹۸( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    با سلام ۵ ماهه باردرام...امروز تو سونوی آنومالی دکتر بهم گفت ...فولنس در سیستم پیلوکالیسیل کلیه راست جنین مشهود هست...خیلی نگرانم چیکار بکنم
    1. تصویر کاربردکتر رضا ولی پوردوشنبه ۲۰ خرداد ۹۸( 1 هفته پیش)

      سلام نگران نباشید و سونوگرافی را مجدد یک ماه دیگر تکرار کنید

  • تصویر کاربرزهرا دوشنبه ۲۰ خرداد ۹۸( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید.دیشب فهمیدم دخترم هیدونفروز کلیه چپ با قطر لگنچه 11دارد خیلی نگرانم ومیترسم ؟لطفا راهنمایی کنید ممنونم.
    1. تصویر کاربردکتر رضا ولی پوردوشنبه ۲۰ خرداد ۹۸( 1 هفته پیش)

      سلام سن؟

  • تصویر کاربرفروتن شنبه ۱۸ خرداد ۹۸( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    من فیبرم دارم که بزرگ هستن و تحت درمانم زمانیکه سونوگرافی کردم مشخص شد که در سمت راست کلیه عبورومرور گرید 1 دیده شده ، ولی،سنگی در دو کلیه مشاهذده و نشده.
    هنگام پریود و یا بعد از پریود دچار تکرر ادرار با فشار کم و حتی یک بار نمیدونستم ادرار کنم و بطور خوابیده و یا نیم خیز ادرار کردم ،
    پزشک زنان گفت مربوط به فیبرم هست که فعلا آمپول دیفرلین 3ماه تزریق کردم که شکر خدا فیبرم داره کوچک میشه.
    راه درمان از نظر شما
    1. تصویر کاربردکتر رضا ولی پورشنبه ۱۸ خرداد ۹۸( 1 هفته پیش)

      با سلام سونوگرافی از نظر کلیه ها مثانه و تعیین حجم باقیمانده ادراری انجام بدین و سی تی اسکن شکم و لگن با کاتهای ظریف۲-۳ میلیمتر بدون تزریق

  • تصویر کاربررهبری شنبه ۱۱ خرداد ۹۸( 2 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام علیکم
    آقای دکتر بنده در ماه دوم بارداری هستم .سونوگرافی وجود هیدرونفروز خفیف در کلیه راست را تشخیص داد آزمایش ادرار هم که دادم وجود خون و RBC 8-10 /Mucus few/PH 7.0را نشان داد.
    آیا این خطرناک است و به چه معناست و من باید چکار بکنم؟
    با تشکر
    1. تصویر کاربردکتر رضا ولی پورشنبه ۱۱ خرداد ۹۸( 2 هفته پیش)

      با سلام اگر درد کلیه ندارید هر ماه سونوگرافی

  • تصویر کاربرسعید شنبه ۱۱ خرداد ۹۸( 2 هفته پیش) مشاهده پرسش
    باسلام وخسته نباشید من چندماه پیش سونو رفتم واس نگ کلیه متوجه شدم مادرزادی ازاول انسداد داره راه کلیه به مثانه ودچار هیدرونفروز شدید کلیه چپ هستم. عمل جراحی باز کردم وانسداد رو باز کردن.حالا بعد 3ماه از عمل رفتم عکس رنگی واس بررسی عملکرد عمل گفتن درجواب هیدرونفروز شدید کلیه چپ همراه بااتساعوکلابینگ کالیس هاواتساع لگنچه. نمای واضحی ازحالب چپ رویت نشد ووجود درجاتی ازUPJO. به نظر شما چیکار کنم. باتشکر
    1. تصویر کاربردکتر رضا ولی پورشنبه ۱۱ خرداد ۹۸( 2 هفته پیش)

      با سلام اسکن هسته ای DTPA با لازیکس با پروتکل F-15

  • تصویر کاربرسعید شنبه ۱۱ خرداد ۹۸( 2 هفته پیش) مشاهده پرسش
    باسلام وخسته نباشید بنده 4ماه پیش متوجه شدم دچار انسداد کلیه چپ وهیدونفروز شدید هستم عمل جراحی باز انجام دادم حالا رفتم عکس رنگی گرفتم ببینم وضعیتم چطوره جوابم اینه هیدرونفروز شدید درکلیه چپ . نمای واضحی از حالب چپ مشاهده نشد ووجود درجاتی ازUPJOدرسمت چپ. به نظرتون من باید چیکار کنم. باتشکر
    1. تصویر کاربردکتر رضا ولی پورشنبه ۱۱ خرداد ۹۸( 2 هفته پیش)

      با سلام اسکن هسته ای DTPA با لازیکس با پروتکل F-15

  • تصویر کاربرمهرو شنبه ۱۱ خرداد ۹۸( 2 هفته پیش) مشاهده پرسش
    با سلام و احترام خدمت شما.من چند ماه پیش به طور اتفاقی متوجه شدم که کلیه ی راستم عملکرد ندارد و در آن آب جمع شده و بزرگ شده است.پزشک تشخیص دادند که مادرزادیست.درد و عفونت و ادرار خونی و هیچ علامت دیگری ندارم.پزشک برای من هیچ درمانی تجویز نکردند و گفتند اگر هر کدام از این علایم را داشتی مراجعه کن.میخاستم از شما مشاوره بگیرم که آیا دنبال درمان باشم یا نه.و آیا اگر کاری نکنم دچار مشکل میشوم یا به همین صورت باقی میماند.من ۳۶ سال دارم و قصد باردار شدن دارم و از این جهن نگران هستم.ممنون میشوم راهنمایی بفرمایید.
    1. تصویر کاربردکتر رضا ولی پورشنبه ۱۱ خرداد ۹۸( 2 هفته پیش)

      با سلام چون قصد بارداری دارید بهتر است مدارک شما رو ببینم

درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر