دکتر ولی پور
متخصص و فوق تخصص اورولوژی

از هیدرونفروز کلیه بترسید!

هیدرونفروز کلیه وضعیتی است که سیستم جمع آوری ادرار از کلیه افزایش حجم پیدا می کند. ورم کلیه عارضه ای است که در نتیجه هیدرونفروز ایجاد می شود. در این مقاله قصد داریم تمام نکات مربوط اعم از علل تا درمان این بیماری را بیان کنیم.


هیدرونفروز چیست؟

هیدرونفروز کلیه وضعیتی است که سیستم جمع آوری ادرار از کلیه گشاد می شود. این وضعيت ممکن است طبیعی يا به علت بیماری باشد.

به طور معمول، کلیه مواد زائد را از خون فيلتر و از طريق ادرار دفع مى كند. ادرار به داخل کاليس هايي که لگنچه کلیه را تشکیل می دهند ، زهكشي مي شود . سپس به داخل حالب، لوله ای که کلیه را به مثانه متصل می کند ، ريخته مى شود. مجرای ادرارى لوله ای است که مثانه را تخلیه می کند.

در حالی که انسداد شایع ترین علت هیدرونفروز کلیه است، ممکن است به علت مشکلات داخلی در جنین و یا پاسخ فیزیولوژیکی به بارداری باشد. درصد زیادی از زنان باردار هیدرونفروز یا هیدرويورتر کلیه را تجربه می کنند. کارشناسان معتقدند که این مسئله، كمى به دلیل اثرات پروژسترون بر روی حالب ها است که باعث کاهش تون آن ها می شود.

هیدرونفروز کلیه چیست؟

از لحاظ فنی، هیدرونفروز کلیه به طور خاص اتساع و تورم کلیه را توصيف مي كند، در حالی که اصطلاح هیدرويورتر برای توصیف تورم حالب استفاده می شود. هيدرونفروز ممکن است یک طرفه باشد و فقط یک کلیه را درگير كند یا دو طرفه باشد و هر دو كليه را درگير كند.

عارضه ى هیدرونفروز کلیه که فیزیولوژیک نیست، کاهش عملکرد کلیه است. افزایش فشار مایع اضافی در کلیه باعث کاهش میزان فیلتراسیون خون می شود و ممکن است باعث ایجاد آسیب ساختاری به سلول های کلیه شود. اگر این کاهش عملکرد به طور اساسي درمان شود اغلب قابل برگشت است ، اما اگر مدت زمان آسيب طولانی شود، آسیب اغلب دائمی خواهد بود.

چگونه میتوانم از هیدرونفروز پیشگیری کنم؟

از آن جایی که هیدرونفروز در اثر یک مشکل زمینه ای ایجاد میشود، پیشگیری از آن برپایه ی خودداری از عامل آن یا درمان فوری علت است. برای نمونه، ممکن است شانس ابتلا به سنگ کلیه با رژیمی که اگزالات آن کنترل شده و نوشیدن آب کافی کاهش یابد. ممکن است برای بیمارانی که مستعد سنگ کلیه هستند داروهای ویژه ای تجویز شود.

درصورتی که دچار درد شدید در پهلو یا شکم خود، استفراغ یا تب بالای ۱۰۰٫۵ فارنهایت شدید فورا به پزشک مراجعه کنید.

علت هیدرونفروز کلیه چیست؟

علل متعددی باعث هیدرونفروز کلیه مى شوند که براساس محل تورم و اين كه آيا علت آن ذاتی (در داخل سیستم جمع آوری ادرار)، يا بیرونی (خارج از سیستم جمع آوری) است یا به دلیل تغییر در عملکرد باشد، طبقه بندى مى شوند.

✅حالب

سنگ کلیه. احتمالا شایع ترین علت هیدرونفروز یک طرفه، سنگ کلیه است که باعث انسداد حالب می شود. سنگ به تدریج از کلیه به مثانه منتقل می شود، اما اگر در حالب متوقف شود ، ادرار بالا می رود و باعث تورم کلیه می شود در این صورت شما باید به درمان سنگ حالب بپردازید. این حالت می تواند به عنوان یک انسداد ذاتی طبقه بندی شود.

  • لخته خون
  • تنگى يا زخم

حتما بخوانید

اگر مشکل سنگ کلیه دارید برای درمان سریع سنگ کلیه به لینک زیر مراجعه نمایید

درمان سنگ کلیه

✅ مثانه

  • سرطان مثانه
  • سنگ های مثانه
  • سيستوسل
  • انقباض گردن مثانه

آیا میدانید سنگ مثانه چیست؟ آیا با علل تشکیل سنگ مثانه آشنا هستید؟ آیا با روش های درمان سنگ مثانه آشنا هستید؟ برای سب اطلاعات بیشتر بر روی دکمه زیر کلیک کنید.

درمان سنگ مثانه

✅ مجراى ادرارى

  • عدم توانایی تخلیه مثانه (احتباس ادراری) به هر دلیلی ممکن است باعث هیدرونفروز کلیه دو طرفه شود.
  • تنگى مجرای ادرار
  • دریچه های مجراى ادرارى
  • سرطان مجراى ادرارى

علائم هیدرونفروز کلیه چیست؟

ممکن است هیدرونفروز کلیه علامت مستقیمى  بسته به علت اصلی داشته يا نداشته باشد.

افراد مبتلا به هیدرونفروز حاد، به عنوان مثال نشانه هایی از کولیک کلیه به علت سنگ کلیه، با درد شدید و حاد پهلو ها یا درد پشت متسع شده به کشاله ران، همراه با حالت تهوع، استفراغ و تعريق شروع مى شود. درد کولیکى می آید و می رود و شدت آن می تواند باعث شود فرد احساس ناراحتى كند . ممكن است در ادرار خون دیده شود.

علائم هیدرونفروز کلیه

هیدرونفروز مزمن در طول زمان پيشرفت می کند و علامت خاصی ندارد. تومور در لگن یا انسداد در مثانه ممکن است در حالت سکوت ایجاد شوند و فرد ممکن است علائم نارسایی کلیه داشته باشد.

این حالت ها اغلب غير اختصاصي هستند و ممکن است شامل ضعف، خستگى، درد قفسه سینه، تنگى نفس، تورم پا، تهوع و استفراغ باشد. اگر اختلالات الکترولیتی رخ دهد و کلیه ها قادر به تنظیم سدیم، پتاسیم و کلسیم نباشند، اختلالات ریتم قلبى و اسپاسم عضلانی ايجاد مى شود.

چگونه هیدرونفروز کلیه تشخیص داده می شود؟

تشخیص با شرح حال از علائمی که بیمار تجربه می کند شروع می شود. پزشک سوالاتی را مطرح می کند که نشان مى دهد به چه آزمايش هايي نياز است . بررسی تاریخچه بیمار و سابقه خانوادگی بیمار ممکن است مفید باشد.

بسته به وضعیت و اینکه آیا شروع علائم حاد است، در معاینه فیزیکی ممکن است حساسیت به تماس در پهلو ها وجود داشته باشد .  وقتی شکم مورد بررسی قرار می گیرد تورم و بزرگى مثانه ممکن است تشخیص داده شود.

معمولا در مردان، معاینه رکتوم برای اندازه گیری پروستات انجام می شود. در زنان می توان از معاینه لگنی برای ارزیابی رحم و تخمدان ها استفاده کرد.

اگر به سرطان پروستات مبتلا هستید و دکتر به شما روش جراحی پروستات را پیشنهاد کرده است برای آشنایی با روش های جراحی پروستات بدخیم و عوارض بعد از عمل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

جراحی سرطان پروستات

✅ تست های آزمایشگاهی

بسته به تشخیص بالقوه تست هاى آزمایشگاهی زیر ممکن است انجام شود:

  • بررسی ادرار : به دنبال خون، عفونت یا سلول های غیر طبیعی
  • شمارش کامل خون : ممکن است کم خونی یا عفونت بالقوه را نشان دهد
  • تجزیه و تحلیل الکترولیت ها : ممکن است در هیدرونفروز مزمن مفید باشد، زیرا کلیه ها مسئول حفظ و متعادل کردن غلظت آنها در جریان خون هستند.
  • نیتروژن اوره خون ( بي يو اِن ) ، کراتینین و میزان فیلتراسیون گلومرولی (جى اِف آر) : آزمایش خون به بررسی عملکرد کلیه کمک می کند.

✅ مطالعات تصویربرداری

سی تی اسکن شکم را می توان برای ارزیابی آناتومی کلیه انجام داد و هیدرونفروز را تشخیص داد. همچنین ممکن است به پزشک اجازه دهد که علت اصلی شامل سنگ های کلیه یا انسداد در سیستم جمع آوری ادرار را تشخيص دهد . ممکن است سي تي اسكن با یا بدون رنگ کنتراست به منظور نشان دادن حالب ها انجام شود. اغلب، برای سنگ های کلیه، کنتراست دهانى و یا داخل وریدی مورد نیاز است.

سونوگرافی یکی دیگر از مطالعات تصویربرداری است که می تواند برای بررسی هیدرونفروز انجام شود. کيفيت آزمون بستگی به مهارت فرد انجام دهنده اولتراسونوگرافي برای ارزيابی ساختارهای شکم و پهلو ها دارد. سونوگرافی نیز در زنان باردار که در آن نگرانی های مربوط به تابش وجود دارد مفید است.

پیلوگرافی داخل وریدی عمدتا توسط سی تی اسکن جایگزین شده است، اما در تشخیص بعضی از بیمارى ها نقش دارد و استفاده از آن در حال حاضر محدود است.

كوب اشعه ايكس (اشعه ایکس که کلیه، حالب ها و مثانه را نشان می دهد) توسط بعضی از متخصصان ارولوژی برای طبقه بندی سنگ کلیه استفاده می شود و ممکن است براي تعیین قدرت حركت سنگ از حالب به مثانه را نيز بررسي مي كند .

درمان هیدرونفروز کلیه چیست؟

هیدرونفروز معمولا با درمان علت یا بیماری زمینه ای مانند سنگ کلیه یا عفونت درمان میشود. بعضی از موارد میتوانند بدون جراحی درمان شوند. سنگ کلیه میتواند خود به خود دفع شود یا ممکن است آنقدر شدید باشد که برای درمان نیازمند جراحی باشد.

هدف درمان هیدرونفروز، باز کردن جریان آزاد ادرار از کلیه و کاهش تورم و فشار است که باعث ایجاد و کاهش عملکرد کلیه شده است .

 روش درمان هیدرونفروز کلیه

در موارد انسداد شدید و هیدرونفروز، ممکن است برای تخلیه ی ادرار اضافه، یا نیاز به کاتتر برای تخلیه ادرار از مثانه یا استفاده از یک لوله ی مخصوص به نام نفروستومی برای تخلیه ی ادرار از کلیه باشد. کلید درمان رسیدگی هرچه سریع تر برای جلوگیری از آسیب دائمی به کلیه است.

موراد شدید انسداد ادراری و هیدرونفروز میتواند به کلیه آسیب برساند و باعث نارسایی کلیه شود. اگر نارسایی کلیه صورت بگیرد، ممکن است درمان نیازمند دیالیز یا پیوند کلیه باشد. با این حال، بیشتر افراد دچار هیدرونفروز میتوانند در صورت درمان بی درنگ بهبود یابند.

مراقبت اولیه از بیمار به منظور کاهش درد و جلوگیری از عفونت های دستگاه ادراری است. در غیر این صورت، ممکن است لازم باشد مداخله جراحی انجام شود.

زمان انجام این روش بستگی به علت اصلی هیدرونفروز و هیدرويورتر و شرایط پزشکی مرتبط با آن دارد که ممکن است وجود داشته باشد.

سنگ شكني با موج ضربه ای یکی از رایج ترین روش های درمان سنگ کلیه در ایالات متحده است. امواج ضربه اى خارج از بدن سنگ کلیه را هدف قرار می دهند و سنگ را به قطعه های کوچکی مى شكنند که می توانند از دستگاه ادراری دفع شوند .

برای بیماران با احتباس ادراری و مثانه بزرگ به عنوان یک علت هیدرونفروز، کاتتریزاسیون مثانه ممکن است همه چيزى باشد که برای درمان اولیه لازم است. برای بیماران مبتلا به سنگ کلیه ،متخصص اورولوژی ممکن است از استنت استفاده كند .

هیدرونفروز کودکان یا نوزادان چیست؟

در روز ابتدایی بعد از تولد، کلیه ی نوزاد توسط سونوگرافی ارزیابی میشود. اگر همچنان هیدرونفروز یافته شود، آزمایش های دیگری انجام خواهد شد.

ویدینگ سیستویورتروگرافی، که در آن کاتتر وارد مثانه میشود، برای رد کردن رفلاکس ادراری استفاده خواهد شد، چیزی که مسبب ۲۵-۳۰ درصد موارد هیدرونفروز قبل از تولد است.

اگر در موردی رفلاکس تایید شود، میتواند با آنتی بیوتیک و پایش منظم به وسیله ی سونوگرافی و ویدینگ سیستویورتروگرافی درمان شود.

بیشتر کودکان با بزرگ شدن بهبود می یابند، اما در بعضی از موارد جراحی نیاز است. یک اسکن دیورتیک کلیه ای، که به IV و کاتتر نیاز دارد، عملکرد کلیه را ارزیابی بیشتری میکند.

در مواردی که انسداد تهدید جدی برای کلیه های درحال رشد و دیگر اندام های بدن که تحت تاثیر عملکرد کلیه هستند باشد، ممکن است فرآیند جراحی به نام پیلوپلاستی برای تصحیح انسداد لازم باشد. در موارد نادر، این مورد در رحم انجام میشود، گرچه این فرآیند آزمایشی است.

زمانی که هیدرونفروز غیرمرتبط با رفلاکس یا انسداد یافت شود، تمام چیزی که نیاز است ادامه ی پایش به وسیله ی سونوگرافی دوره ای است.

سیستم طبقه بندی هیدرونفروز

سیستم درجه بندی هیدرونفروز برای درجه ی گشاد شدن سیستم جمع آوری کننده ی فوقانی طراحی شده است. متداول ترین سیستمی که استفاده میشود (SFU) برای درجه بندی هیدرونفروز جنینی و نوزادان طراحی شده است:

درجه ی ۰

بدون گشاد شدگی، دیواره ی کالیس ها در کنار هم قرار گرفته اند.

درجه ی ۱ (خفیف)

هیدرونفروز خفیف به معنی گشاد شدن لگنچه ی کلیوی بدون گشاد شدن کالیس ها (که همچنین میتواند در موارد خارج لگنچه ی کلیوی نیز بروز یابد) بدون آتروفی پارانشیمی

درجه ی ۲ (خفیف)

گشاد شدن لگنچه ی کلیوی (خفیف) و کالیس ها  (الگوی لگنچه ای کالیسی حفظ شده است) بدون آتروفی پارانشیمی

درجه ی ۳ (متوسط)

گشاد شدگی متوسط لگنچه ی کلیوی و کالیس ها – صاف شدن فورنیس ها و پاپیلاها

درجه ی ۴ (شدید)

گشاد شدگی شدید لگنچه ی کلیوی و کالیس ها، که نمای بالون مانند دارد

از دست رفتن مرز بین لگنچه ی کلیوی و کالیس ها

آتروفی کلیه ای که به عنوان نازک شدگی کورتکس مشاهده میشود

سیستم درجه بندی (SFU) از نظر قابلیت اطمینان بحث برانگیز هستند.

دکتر ولی پور، متخصص اورولوژی در سعادت آباد

3+
رزرو وقت

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربرعبدیزدان یکشنبه ۱۴ مهر ۹۸( 2 هفته پیش) مشاهده پرسش
    دختر ۷ ساله ام را برای چکاب رشد ویزیت کردم آزمایشات کلی و سونوی کلی براش نوشتند که تو پاسخ سونو متوجه شدیم نوشته هیدرونفروز ۱ در سمت چپ و اتساع واضحی در حالب دیده نشد دکترش الان عکس یو سی وی جی توصیه کرده و ما نگرانیم چون شرایط این عکس برای بچه سخته ... ناگفته نماند در زمان بارداریم تو سونو این مشخص شد ولی بعد از بدنیا اومدنش دکتر اطفال گفت لزومی نمیبینم سونو انجام بده هیچچچ علائم خاصی هم نداشته تو این ۷ سال تمام جواب آزمایشات ادرارش تو این هفت سال بدون مورد خاصی بوده
    بنظر شما الان این عکس لازمه؟ و ممکنه کار دخترم ب عمل کشیده بشه؟؟ خییلی نگرانم
    1. تصویر کاربردکتر رضا ولی پوریکشنبه ۱۴ مهر ۹۸( 2 هفته پیش)

      به فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی اطفال مراجعه کنید

  • تصویر کاربرمهرجو چهارشنبه ۱۰ مهر ۹۸( 2 هفته پیش) مشاهده پرسش
    با عرض سلام .من سوالی درباره ی همسرم داشتم همسرم به علت کانسر کولون پیشرفته هر دو کلیه هاش دچار هیدرو نفروز شده کمی صورت وپا هاش و رم کرده میشه کاری کرد کلیه هاش از کار نیفده در ضمن آلت تناسلی و بیضه هاش هم و رم کرده کلیه ی چپ هم نفروستومی گذاشتن با تشکر
    1. تصویر کاربردکتر رضا ولی پورچهارشنبه ۱۰ مهر ۹۸( 2 هفته پیش)

      کلیه راست هم باید نفروستومی بگذارید

  • تصویر کاربرHaniyeh دوشنبه ۸ مهر ۹۸( 3 هفته پیش) مشاهده پرسش
    من دوستم آزمایش داده و این عکسایی هم که فرستادم برگه جواب آزمایش هست میخام بدونم چیکار کنه و اینکه آیا خطرناکه یا نه
    1. تصویر کاربردکتر رضا ولی پوردوشنبه ۸ مهر ۹۸( 3 هفته پیش)

      در سونوگرافی در هر دو کلیه کمی ادرار جمع شده و ی شن ریزه هم در کلیه داره

  • تصویر کاربرشهرام‌.ک دوشنبه ۸ مهر ۹۸( 3 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام ..من سونوگرافی رفتم‌ ..کلیه سمت چپم دوتا سنگ داره یکی به سایز ۴،۸میلی در دیستال حالب چپ و هیدرویورترونفروز در کلیه چپ رویت شده و یکی به سایز ۵،۳میلی م در کالیس میانی کلیه چپ رویت شده ...لطفا توضیحددر مورد سونو بدهید و راهنمایی کنید متشکرم
    1. تصویر کاربردکتر رضا ولی پوردوشنبه ۸ مهر ۹۸( 3 هفته پیش)

      سنگ دیستال حالب اگر در عرض سه الی چهار هفته دفع نشه باید سنگ شکنی درون اندامی انجام بشه

  • تصویر کاربرسحر شنبه ۳۰ شهریور ۹۸( 4 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر. وقتتون بخیر. من چندین ساله که همیشه در ادرار مقداری خون در ازمایشاتم دیده شده. اخیرا در سونوگرافی هیدرونفروز دو کلیه نشان داده شده و در عکس رنگی تنگی دریچه حالب. ۳۹ سال سن دارم و چند وقتیست به فشار خون بالا مبتلا هستم. این تنگی دریچه حالب بایستی مداوا شود؟ شما چه توصیه پزشکی برای بنده دارید؟ ممنون میشم از پاسخگویی شما
    1. تصویر کاربردکتر رضا ولی پورشنبه ۳۰ شهریور ۹۸( 4 هفته پیش)

      بهتر است عکسها را بفرستید

  • تصویر کاربرزهرا شنبه ۳۰ شهریور ۹۸( 4 هفته پیش) مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشید خدمت جناب دکتر . در عکس های بنده هیدرونفروز نوع دو تشخیص داده شده . می خواستم نظر شما را در این رابطه بدانم. ممنون
    1. تصویر کاربردکتر رضا ولی پورشنبه ۳۰ شهریور ۹۸( 4 هفته پیش)

      به چه علت این عکس برداریها انجام شده ؟ آیا عفونت ادراری داشته اید؟ آیا درد پهلو داشته اید؟

  • تصویر کاربرجلالی شنبه ۳۰ شهریور ۹۸( 4 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام حدود 6 ماه پیش دچار درد شدید در پهلوی راست شدم روی شکم که به انتهای لگن میزد و با استفراغ همراه بود به مدت 7 ساعت سپس پهلوی راست قسمت پشت درد داشتم بعد از آن در سونوگرافی معلوم شد کبدم چرب است و به درمان آن پرداختم الان دوباره درد در پهلوی راست دارم عطش زیاد و احساس پری در پهلوی راست دارم. یادم رفت بگم که در سونوگرافی گفتند کلیه ی راستم هیدرونفروزه لطفا راهنماییم کنید
    1. تصویر کاربردکتر رضا ولی پورشنبه ۳۰ شهریور ۹۸( 4 هفته پیش)

      احتمالا سنگ در حالب گیر کرده سی تی اسکن شکم و لگن با کاتهای ظریف ۲_۳میلیمتری بدون تزریق انجام بدین و فعلا قرص پروترال اپاس روزی یکعدد بخور و اگر تا ۳ هفته از شروع درد سنگ نیوفته باید سنگ شکنی درون اندامی یا برون اندامی باشه

  • تصویر کاربرمهتاب شنبه ۳۰ شهریور ۹۸( 4 هفته پیش) مشاهده پرسش
    درد كليه وقتي شديد نباشد احتياج به پيگيري دارد يا نوشيدن آب و گرم نگهداشتن آن كافيست
    1. تصویر کاربردکتر رضا ولی پورشنبه ۳۰ شهریور ۹۸( 4 هفته پیش)

      حتما سونوگرافی از نظر کلیه ها مثانه و تعیین حجم باقیمانده ادراری انجام بده و آزمایش ادرار و کشت ادرار

  • تصویر کاربرمریم شنبه ۳۰ شهریور ۹۸( 4 هفته پیش) مشاهده پرسش
    با عرض سلام و خسته نباشید
    آقای دکتر دختر 6ماهه من که عفونت ادراری داشت بردمش سونو تو سونوگرافی اش تو کلیه چپش 2تا کیست به اندازه 4و 5میلی دیده شده .و یکی هم نوشته یه اتساع خفیف تو کلیه راستش مشاهده شده ولیدکتر فقط برا عفونتش دارو داد پس این کیست ها چی میشن چرا هیچی برا این اتساع و کیست تجویز نکرد?
    1. تصویر کاربردکتر رضا ولی پورشنبه ۳۰ شهریور ۹۸( 4 هفته پیش)

      به فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی اطفال مراجعه کنید

  • تصویر کاربرF.hashemi دوشنبه ۲۵ شهریور ۹۸( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام سونوگرافی انجام دادم نتیجه هیدرونفروز گرید ۱ همراه با اتساع لگنچه (11mm=APD)کلیه چپ و ابعاد کلیه چپ ۱۲۱×۴۱mm علت چیه؟و درمانش؟
    1. تصویر کاربردکتر رضا ولی پوردوشنبه ۲۵ شهریور ۹۸( 1 ماه پیش)

      سی تی اسکن شکم و لگن با کاتهای ظریف ۲_۳میلیمتری بدون تزریق انجام بشه

درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر