دکتر ولی پور
متخصص و فوق تخصص اورولوژی

از هیدرونفروز کلیه بترسید!

هیدرونفروز کلیه وضعیتی است که سیستم جمع آوری ادرار از کلیه افزایش حجم پیدا می کند. ورم کلیه عارضه ای است که در نتیجه هیدرونفروز ایجاد می شود. در این مقاله قصد داریم تمام نکات مربوط اعم از علل تا درمان این بیماری را بیان کنیم.


هیدرونفروز چیست؟

هیدرونفروز کلیه وضعیتی است که سیستم جمع آوری ادرار از کلیه گشاد می شود. این وضعیت ممکن است طبیعی یا به علت بیماری باشد.

به طور معمول، کلیه مواد زائد را از خون فیلتر و از طریق ادرار دفع مى کند. ادرار به داخل کالیس هایی که لگنچه کلیه را تشکیل می دهند ، زهکشی می شود . سپس به داخل حالب، لوله ای که کلیه را به مثانه متصل می کند ، ریخته مى شود. مجرای ادرارى لوله ای است که مثانه را تخلیه می کند.

در حالی که انسداد شایع ترین علت هیدرونفروز کلیه است، ممکن است به علت مشکلات داخلی در جنین و یا پاسخ فیزیولوژیکی به بارداری باشد. درصد زیادی از زنان باردار هیدرونفروز یا هیدرویورتر کلیه را تجربه می کنند. کارشناسان معتقدند که این مسئله، کمى به دلیل اثرات پروژسترون بر روی حالب ها است که باعث کاهش تون آن ها می شود.

هیدرونفروز کلیه چیست؟

از لحاظ فنی، هیدرونفروز کلیه به طور خاص اتساع و تورم کلیه را توصیف می کند، در حالی که اصطلاح هیدرویورتر برای توصیف تورم حالب استفاده می شود. هیدرونفروز ممکن است یک طرفه باشد و فقط یک کلیه را درگیر کند یا دو طرفه باشد و هر دو کلیه را درگیر کند.

عارضه ى هیدرونفروز کلیه که فیزیولوژیک نیست، کاهش عملکرد کلیه است. افزایش فشار مایع اضافی در کلیه باعث کاهش میزان فیلتراسیون خون می شود و ممکن است باعث ایجاد آسیب ساختاری به سلول های کلیه شود. اگر این کاهش عملکرد به طور اساسی درمان شود اغلب قابل برگشت است ، اما اگر مدت زمان آسیب طولانی شود، آسیب اغلب دائمی خواهد بود.

چگونه میتوانم از هیدرونفروز پیشگیری کنم؟

از آن جایی که هیدرونفروز در اثر یک مشکل زمینه ای ایجاد میشود، پیشگیری از آن برپایه ی خودداری از عامل آن یا درمان فوری علت است. برای نمونه، ممکن است شانس ابتلا به سنگ کلیه با رژیمی که اگزالات آن کنترل شده و نوشیدن آب کافی کاهش یابد. ممکن است برای بیمارانی که مستعد سنگ کلیه هستند داروهای ویژه ای تجویز شود.

درصورتی که دچار درد شدید در پهلو یا شکم خود، استفراغ یا تب بالای ۱۰۰.۵ فارنهایت شدید فورا به پزشک مراجعه کنید.

علت هیدرونفروز کلیه چیست؟

علل متعددی باعث هیدرونفروز کلیه مى شوند که براساس محل تورم و این که آیا علت آن ذاتی (در داخل سیستم جمع آوری ادرار)، یا بیرونی (خارج از سیستم جمع آوری) است یا به دلیل تغییر در عملکرد باشد، طبقه بندى مى شوند.

سنگ حالب

سنگ کلیه: احتمالا شایع ترین علت هیدرونفروز یک طرفه، سنگ کلیه است که باعث انسداد حالب می شود. سنگ به تدریج از کلیه به مثانه منتقل می شود، اما اگر در حالب متوقف شود ، ادرار بالا می رود و باعث تورم کلیه می شود در این صورت شما باید به درمان سنگ حالب بپردازید. این حالت می تواند به عنوان یک انسداد ذاتی طبقه بندی شود.

  • لخته خون
  • تنگى یا زخم

حتما بخوانید

اگر مشکل سنگ کلیه دارید برای درمان سریع سنگ کلیه به لینک زیر مراجعه نمایید

درمان سنگ کلیه

مثانه

  • سرطان مثانه
  • سنگ های مثانه
  • سیستوسل
  • انقباض گردن مثانه

آیا میدانید سنگ مثانه چیست؟ آیا با علل تشکیل سنگ مثانه آشنا هستید؟ آیا با روش های درمان سنگ مثانه آشنا هستید؟ برای سب اطلاعات بیشتر بر روی دکمه زیر کلیک کنید.

درمان سنگ مثانه

 مجراى ادرارى

  • عدم توانایی تخلیه مثانه (احتباس ادراری) به هر دلیلی ممکن است باعث هیدرونفروز کلیه دو طرفه شود.
  • تنگى مجرای ادرار
  • دریچه های مجراى ادرارى
  • سرطان مجراى ادرارى

علائم هیدرونفروز کلیه چیست؟

ممکن است هیدرونفروز کلیه علامت مستقیمى  بسته به علت اصلی داشته یا نداشته باشد.

افراد مبتلا به هیدرونفروز حاد، به عنوان مثال نشانه هایی از کولیک کلیه به علت سنگ کلیه، با درد شدید و حاد پهلو ها یا درد پشت متسع شده به کشاله ران، همراه با حالت تهوع، استفراغ و تعریق شروع مى شود.
درد کولیکى می آید و می رود و شدت آن می تواند باعث شود فرد احساس ناراحتى کند . ممکن است در ادرار خون دیده شود.

علائم هیدرونفروز کلیه

هیدرونفروز مزمن در طول زمان پیشرفت می کند و علامت خاصی ندارد. تومور در لگن یا انسداد در مثانه ممکن است در حالت سکوت ایجاد شوند و فرد ممکن است علائم نارسایی کلیه داشته باشد.

این حالت ها اغلب غیر اختصاصی هستند و ممکن است شامل ضعف، خستگى، درد قفسه سینه، تنگى نفس، تورم پا، تهوع و استفراغ باشد. اگر اختلالات الکترولیتی رخ دهد و کلیه ها قادر به تنظیم سدیم، پتاسیم و کلسیم نباشند، اختلالات ریتم قلبى و اسپاسم عضلانی ایجاد مى شود.

چگونه هیدرونفروز کلیه تشخیص داده می شود؟

تشخیص با شرح حال از علائمی که بیمار تجربه می کند شروع می شود. پزشک سوالاتی را مطرح می کند که نشان مى دهد به چه آزمایش هایی نیاز است . بررسی تاریخچه بیمار و سابقه خانوادگی بیمار ممکن است مفید باشد.

بسته به وضعیت و اینکه آیا شروع علائم حاد است، در معاینه فیزیکی ممکن است حساسیت به تماس در پهلو ها وجود داشته باشد .  وقتی شکم مورد بررسی قرار می گیرد تورم و بزرگى مثانه ممکن است تشخیص داده شود.

معمولا در مردان، معاینه رکتوم برای اندازه گیری پروستات انجام می شود. در زنان می توان از معاینه لگنی برای ارزیابی رحم و تخمدان ها استفاده کرد.

اگر به سرطان پروستات مبتلا هستید و دکتر به شما روش جراحی پروستات را پیشنهاد کرده است برای آشنایی با روش های جراحی پروستات بدخیم و عوارض بعد از عمل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

جراحی سرطان پروستات

 تست های آزمایشگاهی

بسته به تشخیص بالقوه تست هاى آزمایشگاهی زیر ممکن است انجام شود:

  • بررسی ادرار : به دنبال خون، عفونت یا سلول های غیر طبیعی
  • شمارش کامل خون : ممکن است کم خونی یا عفونت بالقوه را نشان دهد
  • تجزیه و تحلیل الکترولیت ها : ممکن است در هیدرونفروز مزمن مفید باشد، زیرا کلیه ها مسئول حفظ و متعادل کردن غلظت آنها در جریان خون هستند.
  • نیتروژن اوره خون ( بی یو اِن ) ، کراتینین و میزان فیلتراسیون گلومرولی (جى اِف آر) : آزمایش خون به بررسی عملکرد کلیه کمک می کند.

مطالعات تصویربرداری در هیدرونفروز

سی تی اسکن شکم را می توان برای ارزیابی آناتومی کلیه انجام داد و هیدرونفروز را تشخیص داد. همچنین ممکن است به پزشک اجازه دهد که علت اصلی شامل سنگ های کلیه یا انسداد در سیستم جمع آوری ادرار را تشخیص دهد . ممکن است سی تی اسکن با یا بدون رنگ کنتراست به منظور نشان دادن حالب ها انجام شود. اغلب، برای سنگ های کلیه، کنتراست دهانى و یا داخل وریدی مورد نیاز است.

سونوگرافی یکی دیگر از مطالعات تصویربرداری است که می تواند برای بررسی هیدرونفروز انجام شود. کیفیت آزمون بستگی به مهارت فرد انجام دهنده اولتراسونوگرافی برای ارزیابی ساختارهای شکم و پهلو ها دارد. سونوگرافی نیز در زنان باردار که در آن نگرانی های مربوط به تابش وجود دارد مفید است.

پیلوگرافی داخل وریدی عمدتا توسط سی تی اسکن جایگزین شده است، اما در تشخیص بعضی از بیمارى ها نقش دارد و استفاده از آن در حال حاضر محدود است.

کوب اشعه ایکس (اشعه ایکس که کلیه، حالب ها و مثانه را نشان می دهد) توسط بعضی از متخصصان ارولوژی برای طبقه بندی سنگ کلیه استفاده می شود و ممکن است برای تعیین قدرت حرکت سنگ از حالب به مثانه را نیز بررسی می کند .

درمان هیدرونفروز کلیه چیست؟

هیدرونفروز معمولا با درمان علت یا بیماری زمینه ای مانند سنگ کلیه یا عفونت درمان میشود. بعضی از موارد میتوانند بدون جراحی درمان شوند. سنگ کلیه میتواند خود به خود دفع شود یا ممکن است آنقدر شدید باشد که برای درمان نیازمند جراحی باشد.

هدف درمان هیدرونفروز، باز کردن جریان آزاد ادرار از کلیه و کاهش تورم و فشار است که باعث ایجاد و کاهش عملکرد کلیه شده است .

 روش درمان هیدرونفروز کلیه

در موارد انسداد شدید و هیدرونفروز، ممکن است برای تخلیه ی ادرار اضافه، یا نیاز به کاتتر برای تخلیه ادرار از مثانه یا استفاده از یک لوله ی مخصوص به نام نفروستومی برای تخلیه ی ادرار از کلیه باشد. کلید درمان رسیدگی هرچه سریع تر برای جلوگیری از آسیب دائمی به کلیه است.

موراد شدید انسداد ادراری و هیدرونفروز میتواند به کلیه آسیب برساند و باعث نارسایی کلیه شود. اگر نارسایی کلیه صورت بگیرد، ممکن است درمان نیازمند دیالیز یا پیوند کلیه باشد. با این حال، بیشتر افراد دچار هیدرونفروز میتوانند در صورت درمان بی درنگ بهبود یابند.

مراقبت اولیه از بیمار به منظور کاهش درد و جلوگیری از عفونت های دستگاه ادراری است. در غیر این صورت، ممکن است لازم باشد مداخله جراحی انجام شود.

زمان انجام این روش بستگی به علت اصلی هیدرونفروز و هیدرویورتر و شرایط پزشکی مرتبط با آن دارد که ممکن است وجود داشته باشد.

سنگ شکنی با موج ضربه ای یکی از رایج ترین روش های درمان سنگ کلیه در ایالات متحده است. امواج ضربه اى خارج از بدن سنگ کلیه را هدف قرار می دهند و سنگ را به قطعه های کوچکی مى شکنند که می توانند از دستگاه ادراری دفع شوند .

برای بیماران با احتباس ادراری و مثانه بزرگ به عنوان یک علت هیدرونفروز، کاتتریزاسیون مثانه ممکن است همه چیزى باشد که برای درمان اولیه لازم است. برای بیماران مبتلا به سنگ کلیه ،متخصص اورولوژی ممکن است از استنت استفاده کند .

هیدرونفروز کودکان یا نوزادان چیست؟

در روز ابتدایی بعد از تولد، کلیه ی نوزاد توسط سونوگرافی ارزیابی میشود. اگر همچنان هیدرونفروز یافته شود، آزمایش های دیگری انجام خواهد شد.

ویدینگ سیستویورتروگرافی، که در آن کاتتر وارد مثانه میشود، برای رد کردن رفلاکس ادراری استفاده خواهد شد، چیزی که مسبب ۲۵-۳۰ درصد موارد هیدرونفروز قبل از تولد است.

اگر در موردی رفلاکس تایید شود، میتواند با آنتی بیوتیک و پایش منظم به وسیله ی سونوگرافی و ویدینگ سیستویورتروگرافی درمان شود.

بیشتر کودکان با بزرگ شدن بهبود می یابند، اما در بعضی از موارد جراحی نیاز است. یک اسکن دیورتیک کلیه ای، که به IV و کاتتر نیاز دارد، عملکرد کلیه را ارزیابی بیشتری میکند.

در مواردی که انسداد تهدید جدی برای کلیه های درحال رشد و دیگر اندام های بدن که تحت تاثیر عملکرد کلیه هستند باشد، ممکن است فرآیند جراحی به نام پیلوپلاستی برای تصحیح انسداد لازم باشد. در موارد نادر، این مورد در رحم انجام میشود، گرچه این فرآیند آزمایشی است.

زمانی که هیدرونفروز غیرمرتبط با رفلاکس یا انسداد یافت شود، تمام چیزی که نیاز است ادامه ی پایش به وسیله ی سونوگرافی دوره ای است.

سیستم طبقه بندی هیدرونفروز

سیستم درجه بندی هیدرونفروز برای درجه ی گشاد شدن سیستم جمع آوری کننده ی فوقانی طراحی شده است. متداول ترین سیستمی که استفاده میشود (SFU) برای درجه بندی هیدرونفروز جنینی و نوزادان طراحی شده است:

درجه ی ۰

بدون گشاد شدگی، دیواره ی کالیس ها در کنار هم قرار گرفته اند.

درجه ی ۱ (خفیف)

هیدرونفروز خفیف به معنی گشاد شدن لگنچه ی کلیوی بدون گشاد شدن کالیس ها (که همچنین میتواند در موارد خارج لگنچه ی کلیوی نیز بروز یابد) بدون آتروفی پارانشیمی

درجه ی ۲ (خفیف)

گشاد شدن لگنچه ی کلیوی (خفیف) و کالیس ها  (الگوی لگنچه ای کالیسی حفظ شده است) بدون آتروفی پارانشیمی

درجه ی ۳ (متوسط)

گشاد شدگی متوسط لگنچه ی کلیوی و کالیس ها – صاف شدن فورنیس ها و پاپیلاها

درجه ی ۴ (شدید)

گشاد شدگی شدید لگنچه ی کلیوی و کالیس ها، که نمای بالون مانند دارد

از دست رفتن مرز بین لگنچه ی کلیوی و کالیس ها

آتروفی کلیه ای که به عنوان نازک شدگی کورتکس مشاهده میشود

سیستم درجه بندی (SFU) از نظر قابلیت اطمینان بحث برانگیز هستند.

دکتر ولی پور، متخصص اورولوژی در سعادت آباد

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 24 ساعت پس ثبت سوال از طریق ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر امیرمحمد شنبه ۲۸ فروردین ۰( 2 روز پیش) تعداد بازدید: 2 مشاهده پرسش
    سلام پسرم 9/5دارم بردم سونوابعادکلیه راست 31×87م. م وکلیه سمت چپ 42×٨٣م. م وهیدرونفرزخفیف درکلیه راست قطراندام قدامی خلفی لگنچه 7/5م. م میباشد ومثانه داراای ضخامت جداری 4م. م مختصرافزایش یافته خواهش میکنم راهنمایی کنید
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور شنبه ۲۸ فروردین ۰( 2 روز پیش)

      به فلوشیپهای فوق تخصصی ارولوژی اطفال مراجعه کنید 

  • تصویر کاربر فرمد جمعه ۶ فروردین ۰( 3 هفته پیش) تعداد بازدید: 11 مشاهده پرسش
    در سونوگرافی اندازه کلیه چپ9 در 41 است وگفته شده همه چیز طبیعی فقط اتساع خفیف کالیس فوقانی کلیه چپ مشاهده شده. کلیه راست 9در 31.
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور جمعه ۶ فروردین ۰( 3 هفته پیش)

      سی تی اسکن شکم و لگن اسپیرال بدون تزریق با کاتهای ظریف ۲-۳ میلی متری انجام بدین

  • تصویر کاربر ابراهیم سه شنبه ۲۶ اسفند ۹۹( 1 ماه پیش) تعداد بازدید: 20 مشاهده پرسش
    سلام و عرض ادب، دخترم ریفلاکس ادراری هر دو طرف رو داست و اسکار کلیه راست، سال ۹۸ ،۲بار تزریق ژل براش انجام دادیم و مشکل ریفلاکس برطرف شد و ۲ماه ۲ماه ما کشت ادرار رو برای چک میبردیم پیش متخصص اورولوژی، متاسفانه بعد ۱سال از تزریق دچار انسداد حالب راست شد و گفتن کلیه راست دچار هیدرونفروز شدید شده و براش عمل اورتروسکوپی انجام دادن ، به نظر شما با رفع این انسداد احتمال داره کلیه هیدرونفروزش برطرف بشه وضعیتش خوب بشه؟
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور سه شنبه ۲۶ اسفند ۹۹( 1 ماه پیش)

      معلوم نمیشه ،باید پیگیری ها انجام بشه

  • تصویر کاربر الهه جمعه ۲۲ اسفند ۹۹( 1 ماه پیش) تعداد بازدید: 13 مشاهده پرسش
    باسلام.دختر۵۰روزه دارم که دراخرین سونوبارداریم هیدرونفروزخفیف کلیه چپ باقطر۱۰ونیم تشخیص داده شدبعدتولد۱ماهگی سونوانجام شدهمچنان باهمین توصیفات تشخیص داده شدآزمایش ادرارانجام شدعفونت نداشت گفت یک ماه بعدمجددبایدسونوانجام شود.آیااین مشکل برطرف خواهدشد؟؟وتاچه وقت من بایدسونوگرافی روادامه بدم؟؟بابزرگترشدن نوزاد مشکل کلیه ادامه پیدامیکند؟
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور جمعه ۲۲ اسفند ۹۹( 1 ماه پیش)

      به فلوشیپهای فوق تخصصی ارولوژی اطفال مراجعه کنید 

  • تصویر کاربر سلما پنجشنبه ۲۱ اسفند ۹۹( 1 ماه پیش) تعداد بازدید: 17 مشاهده پرسش
    سلام وقت بخير
    خواهرم حدود ٢ ماه هستش كه سنگ شكن برون اندامي انجام دادن ولي الان هر دو كليه ورم داره. من تصاويري از قبل از عمل و دو تصوير بعد از عمل رو ارسال كردم. ممنون ميشم علت و راهكار رو بگيد
    ، دكتر خودشون سيستون تجويز كردن بعد از اولين سونو بعد سنگ شكن ولي تاثير نداشت.
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور پنجشنبه ۲۱ اسفند ۹۹( 1 ماه پیش)

      سی تی اسکن مجدد نیاز است 

  • تصویر کاربر بهاره چهارشنبه ۱۳ اسفند ۹۹( 1 ماه پیش) تعداد بازدید: 16 مشاهده پرسش
    سلام خدمت دکتر ولی پور
    خواستم روش درمانی بهتر که من قادر باشم ادرارم رو دفع کنم تا هیدرونفروزکلیه چپم برطرف بشه چیه وروشهای درمانی مثل زدن سوند ویانوارمثانه لازم هست انجام بدم خیلی استرس بابت کلیه چپ خودم دارم وترسیدم
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور چهارشنبه ۱۳ اسفند ۹۹( 1 ماه پیش)

      مراجعه حضوری جهت رویت مدارک 

  • تصویر کاربر حسینی یکشنبه ۱۰ اسفند ۹۹( 1 ماه پیش) تعداد بازدید: 19 مشاهده پرسش
    سلام نوزاد 45روزه دارم در حال حاضر بستری به علت عفونت ادراری دکتر توی سونو تشخیص هیدر نفروز شدید دوی دو کلیه داده در ضمن انونس بسته هم هست خیلی نگرانم راهای درمانش چیه ایا باید جراحی بشه. ممننون
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور یکشنبه ۱۰ اسفند ۹۹( 1 ماه پیش)

      به فلوشیپهای فوق تخصصی ارولوژی اطفال مراجعه کنید 

  • تصویر کاربر تبریزی یکشنبه ۱۰ اسفند ۹۹( 1 ماه پیش) تعداد بازدید: 19 مشاهده پرسش
    سلام پدراینجانب سال۸۸عمل تخلیه مثانه داشتن که ازاون زمان تاالان کیسه یورستومی استفاده میکنن حالامدتیه حالت تهوع وسرگیجه داشت بردم آزمایش وسونوگرافی که توی سونوگرافی مشخص شدکلیه چپش کوچیک شده وهیدرونفروزمتوسط تاشدیدداره الان باتوجه به اینکه دیابت داره وعمل قلب بازداشته ووضعیت کرونالازمه جراحی بشه یابادارورفع میشه؟
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور یکشنبه ۱۰ اسفند ۹۹( 1 ماه پیش)

      به جراحشان مراجعه کنید با دارو درست نمیشه 

  • تصویر کاربر بهاره پنجشنبه ۳۰ بهمن ۹۹( 1 ماه پیش) تعداد بازدید: 21 مشاهده پرسش
    من دختری 28 ساله هستم یه سال پیش مقدار حجم بالای ادرار به اندازه 330 سی سی داشتم وبادارو بتانکول 10وتامسولوسین به مرور زمان به اندازه 10سی سی ادار باقی مانده شد ولی به دلیل مشکلات وغروغربیش از حد دکترم به مدت چند ماه درمان رو ول کردم وحجم ادرار باقی ماندم 30 سی سی شد وهیدرونفروز کلیه چپ وشن کوچک در کلیه راست دارم وهیچ گونه دردی هم ندارم ولی بهم دیکلوفناک سدیم برای کلیه ام دادبتانکول 10وتامسولوسین برای مثانه ام بهم داد الان هم بهم گفته بهتر نشم باید معرفی بشم برای تست مثانه
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور پنجشنبه ۳۰ بهمن ۹۹( 1 ماه پیش)

      بله کارشان صحیح است 

  • تصویر کاربر سعید چهارشنبه ۲۹ بهمن ۹۹( 1 ماه پیش) تعداد بازدید: 19 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید
    حدود1هفته ای هست که پس از درد شدید کلیه سونو کردم سنگ به قطر 7میل در حالب سمت چپ گیر کرده
    هیدرونفروز گرید1 با مشاهده سنگ به قطر 7میل به فاصله4سانتر از پروگزیمال حالب

    میخواستم راهنمایی کنید چیکار کنم الان آیا سنگ شکن کنم
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور چهارشنبه ۲۹ بهمن ۹۹( 1 ماه پیش)

      سنگ شکنی برون اندامی انجام بده 

درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر