شاید چند روز است که با همین سوال در ذهن، شبها بیدار میمانید: زگیل تناسلی چقدر خطرناک است و آیا میتواند جان آدم را بگیرد؟ اگر در اینترنت دنبال جواب گشته باشید، احتمالاً به دو دسته مطلب رسیدهاید؛ متنهایی که خیلی سرسری میگویند «نگران نباشید، چیزی نیست» و متنهایی که با کلمهی سرطان شروع میشوند و ترس شما را چند برابر میکنند. هیچکدام تصویر درستی به شما نمیدهند، چون پاسخ واقعی به یک نکته بستگی دارد که اکثر این مقالهها اصلاً به آن اشاره نمیکنند: نوع ویروسی که زگیل شما را ساخته، لزوماً همان نوعی نیست که خطرناک است. تا زمانی که این تفاوت را ندانید، نه ترسیدن شما منطقی است و نه خیال راحتتان. در ادامه دقیقاً همین را روشن میکنیم؛ اینکه چه درصدی از موارد واقعاً پرخطرند، اگر زگیل درمان نشود در ماهها و سالهای بعد چه اتفاقی میافتد، و در چه شرایطی نگرانی شما موجه است.
آیا زگیل تناسلی کشنده است؟
خیر، بهتر است بدانید که ۹۰ درصد زگیل های تناسلی از سویه های بی خطر HPV هستند و کشنده نیستند. این زگیل ها، معمولا باعث سرطان نمی شوند. اما سایر سویه های HPV سرطان زا هستند، یعنی ممکن است باعث ایجاد سرطان شوند. مانند تیپهای ۱۶ و ۱۸ که از پرخطرترین انواع ویروس HPV هستند و در صورت ماندگارشدن عفونت، میتوانند زمینهساز سرطان دهانه رحم شوند.
تخمین زده شده است که در سال ۲۰۰۹، تنها ۳۲۰۰۰ مورد سرطان مرتبط با HPV در آمریکا تشخیص داده شده است. خوشبختانه، تبدیل عفونت HPV به سرطان، چندین سال طول می کشد (معمولا بیش از ۱۰ سال طول می کشد). از این رو، شانس تشخیص و درمان سرطان های مرتبط با عفونت HPV زیاد است. اگر پی به زگیل تناسلی خود ببرید و سریع تر دارو درمانی را آغاز کنید می توانید آن را کنترل کنید در غیر اینصورت ممکن است به سرطان پیشرفته تبدیل شود.
زگیل تناسلی دارم و خجالت می کشم
زگیل تناسلی خفیف ، معمولا موضوع رایجی برای گفتگو نیست و پرسیدن سوالاتی راجع به آن از پزشک خانواده یا دوستان و خانواده، کار راحتی نیست. بنابراین، چگونه می توان راه های درمان زگیل تناسلی را فهمید؟ با کمک برخی از پزشکان، ۱۲ تا از رایج ترین سوالاتی که راجع به زگیل تناسلی پرسیده شده است به همراه پاسخ هایشان را در این مقاله آورده ایم. چگونه متوجه می شوید که زگیل تناسلی دارید؟ آیا آزمایشی برای اینکار وجود دارد؟
برای تشخیص زگیل تناسلی معمولا به آزمایش نیاز ندارید و معاینه فیزیکی که توسط پزشک انجام می دهد برای تشخیص آن، کافیست. اما در مواردی که مشخص نیست، از روش بیوپسی (برداشتن یک تکه کوچکی از بافت ناحیه مشکوک) و آنالیز آن در آزمایشگاه استفاده می شود تا ماهیت آن به طور کامل ارزیابی شود. اگر می خواهید از شر زگیل های تناسلی خود خلاص شوید به مرکز کرایوتراپی زگیل تناسلی در تهران مراجعه نمایید.
زگیل تناسلی چیست؟
زگیل های تناسلی، زائده های کوچک، همرنگ پوست یا قهوه ای رنگ و گوشتی هستند که می توانند هم ناحیه تناسلی و هم مقعد را درگیر کنند. این زگیل ها، گاهی آنقدر کوچک هستند که اصلا دیده نمی شوند، گاهی صاف و مسطح هستند اما گاهی بسیار بزرگ و خشن و به شکل گل کلم هستند.
خطرات زگیل تناسلی در مردان
برخی از انواع hpv مرتبط با سرطان های تناسلی می توانند منجر به سرطان مقعد یا آلت تناسلی مردان شوند. هر دوی این انواع سرطان به ویژه در مردانی که سیستم ایمنی سالمی دارند نادر است. بیشتر سرطان هایی که در پشت گلو، از جمله در پایه زبان و در لوزه ها یافت می شوند، مربوط به HPV هستند. در واقع، اینها شایع ترین سرطان های مرتبط با HPV هستند که در مردان یافت می شوند. سالانه بیش از 13000 مورد جدید در مردان تشخیص داده می شود.
چند درصد زگیل تناسلی به سرطان تبدیل میشود؟
پاسخ دقیق این است: خودِ زگیل تناسلی، به هیچ درصدی به سرطان تبدیل نمیشود. این یک سوءتفاهم رایج است که باعث اضطراب زیادی میشود. زگیل و سرطان دو پیامد جدا از دو گروه متفاوت از ویروس پاپیلومای انسانی هستند:
| گروه ویروس | چه چیزی ایجاد میکند | خطر سرطان |
|---|---|---|
| انواع کمخطر (عمدتاً ۶ و ۱۱) | حدود ۹۰ درصد زگیلهای تناسلی قابل مشاهده | عملاً صفر؛ این انواع سرطانزا محسوب نمیشوند |
| انواع پرخطر (عمدتاً ۱۶ و ۱۸) | معمولاً هیچ زگیل قابل مشاهدهای ایجاد نمیکنند | اکثریت سرطانهای مرتبط با این ویروس به این گروه برمیگردد |
یعنی درست برعکس تصور عمومی، انواع خطرناک معمولاً بیعلامت هستند و چیزی که با چشم میبینید، همان نوع کمخطر است. چند عدد دیگر که کمک میکند تصویر واقعیتری داشته باشید:
- بیش از ۹۰ درصد عفونتهای این ویروس ظرف حدود دو سال توسط سیستم ایمنی بدن پاک میشوند و هیچ پیامدی باقی نمیگذارند.
- فاصلهی بین یک عفونت پرخطرِ ماندگار تا بروز سرطان معمولاً بیش از ۱۰ سال است. این بازهی طولانی یعنی فرصت کافی برای تشخیص زودهنگام وجود دارد.
- سرطان آلت تناسلی در مردان از نادرترین سرطانهاست و در مردانی که سیستم ایمنی سالمی دارند بسیار غیرشایع است.
- عاملی که واقعاً ریسک را بالا میبرد، ماندگاری چندسالهی یک عفونت پرخطر است، نه تعداد یا اندازهی زگیلهایی که دارید.
نکتهی مهم: از این اعداد نتیجه نگیرید که نیازی به پیگیری ندارید. دقیقاً چون انواع پرخطر بیعلامتاند، وجود زگیل تنها هشدار قابل مشاهدهای است که ممکن است دریافت کنید. معاینه و در صورت لزوم آزمایش، تفاوت بین یک نگرانی بیمورد و یک تشخیص بهموقع را میسازد.
برای اینکه تصویر روشنتری داشته باشید، مسیر معمول یک زگیل درماننشده در طول زمان تقریباً به این شکل است:
| بازهی زمانی | چه اتفاقی میافتد |
|---|---|
| چند ماه اول | در بخشی از افراد، زگیلها خودبهخود کوچک یا محو میشوند. در بقیه ثابت میمانند یا تعدادشان بیشتر میشود. |
| شش ماه تا یک سال | احتمال بزرگتر شدن، خوشهای شدن و گسترش به نواحی مجاور بالا میرود. سایش با لباس باعث خونریزی و سوزش میشود. |
| در تمام این مدت | امکان انتقال به شریک جنسی همچنان وجود دارد. این جدیترین پیامد درماننکردن است، نه خود زگیل. |
| چند سال | زگیلهای بزرگ و قدیمی، درمانشان سختتر، پرجلسهتر و پرهزینهتر میشود و احتمال باقی ماندن اثر روی پوست بیشتر است. |
در مردان، مسئلهی اضافه این است که زگیل ممکن است داخل مجرای ادرار یا زیر پوست ختنهگاه رشد کند. در این حالتها بیمار متوجهشان نمیشود، درمان پیچیدهتر است و گاهی نیاز به بررسی داخل مجرا پیدا میشود. به همین دلیل «صبر میکنم ببینم خودش خوب میشود» در ناحیهی تناسلی تصمیم پرریسکی است.
چه چیزی باعث ایجاد زگیل تناسلی می شود؟
زگیل تناسلی توسط ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) ایجاد می شود. HPV، باعث ایجاد شایع ترین بیماری های مقاربتی در جهان است. تخمین زده شده است که حدود ۷۰ درصد جمعیت جهان، دیر یا زود به HPV مبتلا می شوند. اگر شما زگیل تناسلی دارید پس به عفونت HPV مبتلا هستید. دانستن این نکته بسیار مهم است که همه انواع ویروس های HPV یکسان نیستند. تاکنون بیش از ۱۵۰ نوع ویروس HPV مختلف (ژنوتیپ) وجود دارد که هر کدام را با یک عدد مشخص می کنند.
حداقل ۳۵ تا از این ژنوتیپ ها، دستگاه تناسلی را هدف قرار می دهند، در حالی که مابقی آن ها تمایل دارند بخش های دیگری از بدن را درگیر کنند. به عنوان مثال انواع ۶ و ۱۱ ویروس HPV باعث ایجاد زگیل تناسلی می شوند در حالی که نوع ۱ ویروس HPV، زگیل های معمولی را ایجاد می کند. برخی از این ویروس ها، باعث ایجاد ضایعات پوستی می شوند در حالی که برخی از آن ها سرطان زا هستند.
کدام نوع زگیل تناسلی و کدام نوع ویروس خطرناک است؟
بیش از ۱۵۰ نوع از این ویروس شناسایی شده و حدود ۴۰ نوع آن ناحیهی تناسلی را درگیر میکند. اما فقط چند نوع از نظر بالینی اهمیت دارند:
- نوع ۶ و ۱۱ (کمخطر): عامل اکثریت قاطع زگیلهای تناسلی قابل مشاهده. آزاردهنده و واگیردار هستند، اما سرطانزا نیستند.
- نوع ۱۶ و ۱۸ (پرخطر): بیشترین سهم را در سرطانهای مرتبط با این ویروس دارند. معمولاً زگیل قابل مشاهده ایجاد نمیکنند و فقط با آزمایش شناسایی میشوند.
- سایر انواع پرخطر (مانند ۳۱، ۳۳، ۴۵، ۵۲ و ۵۸): شیوع کمتری دارند اما در گروه پرخطر طبقهبندی میشوند و در نتیجهی آزمایش گاهی دیده میشوند.
یک سوال پرتکرار این است که آیا نوع کمخطر میتواند به نوع پرخطر تبدیل شود. پاسخ خیر است؛ اینها ویروسهای متفاوتی هستند و یکی به دیگری تبدیل نمیشود. اما ابتلای همزمان به هر دو گروه کاملاً ممکن و نسبتاً شایع است، و دقیقاً همین موضوع دلیل اهمیت بررسی است.
آیا زگیل های تناسلی دردناک و با خارش همراه هستند؟
خیر، معمولا اینطور نیست. اکثر مبتلایان، هیچ ناراحتی خاصی را تجربه نمی کنند. برخی دیگر از مبتلایان، براساس ناحیه درگیر و تعداد زگیل ها، احساس سوزش، خارش، حساسیت، درد و حتی خونریزی را گزارش می کنند، اما این علائم معمول نیستند. این علائم، تنها نشانه زگیل تناسلی نیستند بلکه می توانند نشانه بیماری های مقاربتی دیگری همچون تبخال، کلامیدیا، تریکومونیازیس و… هستند. در این حالت، انجام غربالگری بیماری های مقاربتی برای تشخیص علل و انتخاب درمان مناسب، ضروری است.
روش ابتلا به زگیل تناسلی
زگیل تناسلی از طریق رابطه جنسی واژینال، مقعدی، دهانی یا تماس پوست با پوست در طول فعالیت جنسی، منتقل می شود. تماس دست با ناحیه تناسلی درگیر، می تواند باعث گسترش عفونت و زگیل ها شود. حتی مبتلایان بدون علامت هم می توانند زگیل تناسلی را به شریک جنسی خود منتقل کنند. با این حال، HPV از طریق توالت فرنگی و تماس دست با آن منتقل نمی شود. اگر می خواهید با درمان ویروس اچ پی وی در مردان آشنا شوید مقاله مربوطه را بخوانید.
زگیل تناسلی را از چه کسی گرفته ایم؟
شما هرگز متوجه نمی شوید که زگیل تناسلی را از چه کسی گرفته اید. زگیل تناسلی معمولا از چند هفته تا یک سال، پس از اولین تماس با فرد آلوده در بدن پنهان می ماند؛ از این رو، نمی توان دقیقا تشخیص داد که چه زمانی یا چگونه به آن مبتلا شده اید. در صورتی که بیش از یک شریک جنسی داشته اید، تشخیص اینکه کدامیک از آن ها مبتلا به HPV بوده اند، غیر ممکن است.
اما در صورتی که شما تنها یک شریک جنسی داشته اید، این مساله می تواند نشان دهنده این باشد که شریک جنسی شما یک بیمار مبتلا به HPV فاقد علامت است. باید این نکته را دقت کنیم که تشخیص HPV در یکی از زوجین، نشانه خیانت نفر دوم نیست. با این حال، در صورتی که یکی از آن ها به HPV مبتلا شود، باید هر دو نفر غربالگری بیماری های مقاربتی را انجام دهند.
چگونه می توان تشخیص داد که HPV داریم؟
داشتن زگیل تناسلی به معنی ابتلا به عفونت HPV است. همچنین، ممکن است شما عفونت HPV داشته باشید اما زگیل تناسلی نداشته باشید. در صورتی که شما یک خانم هستید، می توانید برای تشخیص، آزمایش HPV را همراه با تست پاپ اسمیر یا به تنهایی انجام دهید.
آیا این ویروس تا آخر عمر در بدن میماند؟
در اکثریت افراد، خیر. سیستم ایمنی بدن معمولاً ظرف یک تا دو سال ویروس را تا حدی مهار میکند که دیگر قابل شناسایی نباشد. این یعنی «ابتلا» در بیشتر موارد یک وضعیت گذراست، نه یک برچسب مادامالعمر.
اما دو نکته را باید بدانید. اول اینکه در گروه کوچکی از افراد، بهویژه کسانی که سیستم ایمنی ضعیفشده دارند یا سیگار میکشند، عفونت ماندگار میشود و همین گروه هستند که نیاز به پیگیری منظم دارند. دوم اینکه پاک شدن ویروس، ایمنی دائمی نمیسازد؛ ابتلای دوباره به همان نوع یا نوعی دیگر امکانپذیر است.
دربارهی عود زگیل هم واقعبین باشید: بازگشت زگیل در ماههای اول بعد از درمان غیرعادی نیست و به معنای شکست درمان یا ابتلای مجدد نیست. علتش این است که روشهای درمانی، زگیل قابل مشاهده را برمیدارند و ویروس ممکن است هنوز در پوست ظاهراً سالم اطراف باقی باشد. به همین دلیل جلسات پیگیری بخشی از درمان است، نه نشانهی مشکل.
آیا می توان از زگیل تناسلی جلوگیری کرد؟
عدم برقراری رابطه جنسی با فرد مبتلا به HPV، بهترین راه جلوگیری است اما این راه اصلا آسان نیست، زیرا اکثر مردم اصلا نمی دانند که مبتلا هستند. استفاده از کاندوم، می تواند موثر باشد اما، شاید کاندوم نتواند در اینجا به اندازه ای که از انتقال سایر بیماری های مقاربتی، جلوگیری می کند، موثر باشد (ویروس می تواند از مناطقی که کاندوم پوشش نمی دهد نیز منتقل شود).
در حال حاضر می توان از واکسن های HPV برای جلوگیری به این بیماری، استفاده کرد. اما در صورتی که این واکسن ها، قبل از اولین رابطه جنسی تزریق شوند (یعنی قبل از ابتلا)، عملکرد بهتری دارند. سه واکسن مختلف برای HPV وجود دارد که همه آن ها در ۳ دوز به مدت ۶ ماه، تزریق می شوند. واکسن HPV را می توان در هر سنی از بازه ۹ تا ۲۶ سالگی تزریق کرد، البته هر چه زودتر تزریق شود بهتر است. تزریق واکسن HPV در دوران بارداری ممنوع است. در این دوران، می توان از چکاپ منظم و تست پاپ اسمیر برای تشخیص سرطان دهانه رحم، استفاده کرد.
آیا زگیل تناسلی، درمان می شود؟
اگرچه، زگیل تناسلی به طور معمول خطرناک نیست، اما گاهی برداشتن زگیل ها سخت و پرهزینه است. می توان از پماد برای درمان زگیل تناسلی مردان و زنان، و داروهای شیمیایی برای برداشتن زگیل ها استفاده کرد، برخی از این داروها نیاز به نسخه پزشک دارند و برخی از آن ها بدون نسخه، در دسترس هستند. از دیگر روش های حذف زگیل ها، روش های فیزیکی مانند جراحی، کرایوتراپی زگیل تناسلی، لیزر یا کوتر است که همه آن ها تحت بی حسی موضعی انجام می شوند.
اگر زگیل تناسلی درمان نشود چه اتفاقی می افتد؟
اگرچه زگیل ها را می تواند برداشت یا به وسیله کرایوتراپی درمان کرد اما باز هم امکان عود وجود دارد. در صورت عدم درمان زگیل تناسلی، این زگیل می تواند بزرگتر شود، خونریزی کند و باعث درد یا خارش شود. به ندرت زگیل تناسلی منجر به سرطان می شود.
