ایا عمل پروستات باعث عقیم شدن میشود؟

پروستات تنها عضوی در بدن مردان است که همواره رشد می کند. رشد پروستات، در طول زندگی کند و مستمر بوده و بسیاری از پزشکان علت این امر را به طور کامل نمی دانند. در برخی موارد، پروستات تا حدی رشد می کند که به سختی می تواند در بدن جای گیرد و به آن هیپرپلازی خوش خیم یا بزرگ شدن پروستات می گویند. گرچه این امر تهدید کننده حیات نیست، اما می تواند منجر به بروز مجموعه ای از علائم ناخوشایند گردد.

چندین گزینه درمانی برای هیپرپلازی خوش خیم پروستات وجود دارد که تهاجمی ترین آن ها، جراحی است. برخی از مردان در طول زندگی خود به سرطان پروستات نیز مبتلا می شوند. این سرطان، میزان بهبود بالایی دارد و باید زود تشخیص داده شود تا به کمک جراحی بتوان آن را به طور کامل ریشه کن نمود. صرف نظر از علت جراحی، این درمان در موارد خاصی می تواند منجر به بروز مشکلاتی مانند ناباروری شود. در این مقاله، به بررسی پروستات، درمان پروستات با جراحی و نحوه کنار آمدن با ناباروری پس از جراحی، می پردازیم.

عمل پروستات

پروستات، اندام تولید مثل در مردان و به اندازه یک توپ گلف است که مجرای ادرار را احاطه می کند. عملکرد اصلی این عضو، ساخت مایع منی برای کمک به لقاح تخمک های ماده است. همانطور که اشاره کردیم، پروستات در طول زندگی به رشد خود ادامه می دهد که این امر می تواند سبب بروز مشکلاتی مانند هیپرپلازی خوش خیم یا سرطان پروستات گردد. خوشبختانه، اگر سرطان پروستات زود تشخیص داده شود، تقریباً در ۹۹٪ موارد بهبود می یابد.

با این حال، این امر معمولاً بدان معنی است که باید تمام یا بخشی از پروستات خود را بردارید. این بیماری بسیار شایع است و سالانه صد ها هزار عمل جراحی برای درمان آن انجام می شود.

جراحی پروستات

 به برداشتن تمام یا بخشی از پروستات، پروستاتکتومی گفته می شود. مهمترین دلایل جراحی، هایپرپلازی خوش خیم پروستات (BPH) و سرطان است که هدف اصلی جراحی، از بین بردن سرطان یا درمان بزرگی پروستات می باشد.

بسته به شرایط بیمار، دو روش اصلی برای جراحی باز پروستات وجود دارد: رتروپوبیک رادیکال و پرینه رادیکال.

رتروپوبیک رادیکال

پروستاتکتومی رتروپوبیک رادیکال، به برداشت کامل پروستات از طریق یک برش از ناف تا استخوان لگن گفته می شود. اگر سرطان گسترش یافته باشد، ممکن است غدد لنفاوی را نیز برای تست بیوپسی برداشته و یا جراحی را برای اجرای سایر گزینه های درمانی، متوقف کنند. پزشک نتایج احتمالی و روند جراحی رتروپوبیک رادیکال را با شما درمیان خواهد گذاشت.

پرینه رادیکال

در این روش، یک برش در فضای بین رکتوم و کیسه بیضه ایجاد می شود. جراحی پرینه رادیکال، در مواردی که سایر بیماری های زمینه ای سبب پیچیدگی جراحی رادیوپوبیک رادیکال گردد، مورد استفاده قرار می گیرد، اما در این روش جراح به سایر اندام ها (به غیر از پروستات) دسترسی نخواهد داشت. این جراحی اغلب سریعتر بوده و ریسک بالاتری برای ایجاد اختلال نعوظ دارد که می تواند باروری را پیچیده تر نماید.

در بعضی موارد، ممکن است بتوان جراحی پروستات را از طریق لاپاراسکوپی که تهاجم کمتری داشته و زمان بهبودی آن سریعتر است، کامل نمود. جراحی لاپاراسکوپی، به کمک برش های ریزی برای ورود ابزار جراحی به بدن صورت می گیرد و جراح، با استفاده از یک دوربین برای نشان دادن میدان دید روی صفحه نمایش، ابزار را حرکت می دهد. در برخی موارد، جراحی لاپاراسکوپی می تواند به کمک رابط های رباتیک انجام گیرد که سبب بهبود دقت و کاهش زمان بهبودی می گردد. حتما از برنامه درمانی خود به طور دقیق مطلع باشید تا به راحتی از بیمارستان به منزل منتقل شوید.

جراحی پروستات چگونه بر باروری تأثیر می گذارد

جدید ترین جراحی سرطان پروستات بدخیم

هر نوع جراحی، خطرات خاص خود را دارد، اما پس از پروستاتکتومی کامل، دیگر مایع منی تولید نمی گردد و بنابراین نمی توانید به طور طبیعی بچه دار شوید. غالبا در پروستاتکتومی، غدد سمینال وزیکول که مستقیما به پروستات متصل هستند برداشته می شوند، زیرا با برداشتن پروستات این غدد هم کاربردی ندارند. ناباروری ایجاد شده پس از جراحی، به دلیل تولید نشدن مایع منی رخ می دهد اما در رسیدن به ارگاسم مشکلی وجود نخواهد داشت؛ در این حالت «ارگاسم خشک» ایجاد شده و مایعی خارج نمی شود. ارگاسم خشک نیز می تواند همان احساس لذت را ایجاد می نماید و تنها تفاوت آن، در عدم تولید مایع منی می باشد. اگرچه این وضعیت یک دوره سازگاری به همراه دارد اما با گذشت زمان، بسیاری از مردان به آن عادت می کنند و تفاوتی میان ارگاسم خشک و عادی قائل نمی شوند. حتی برخی از مردان، ارگاسمی قوی تر و لذت بخش تر را گزارش کرده اند.

در برخی موارد، جراحی پروستات می تواند منجر به آسیب رساندن به اعصاب گردد که در روند انزال تداخل ایجاد می نماید؛ یعنی یا مایع منی دیگر ساخته نمی شود و یا نمی تواند به طور طبیعی از بدن خارج گردد. انزال رتروگراد (برگشتی) نیز یک عارضه جانبی احتمالی در برخی از جراحی های پروستات است، بنابراین همیشه قبل از انجام درمان، با پزشک خود درمورد خطرات احتمالی و روند درمان صحبت کنید.

گزینه های باروری بعد از درمان

چند راهکار برای افرادی که باید عمل جراحی پروستات انجام دهند و می خواهند در آینده فرزندی داشته باشند، وجود دارد. قبل از جراحی، درباره نگهداری اسپرم و استخراج اسپرم از بیضه، با پزشک خود مشورت نموده و اطلاعات بیشتری کسب کنید تا از گزینه های پیش رو آگاه شوید.

نگهداری اسپرم (بانک اسپرم)

نگهداری اسپرم، همان انجماد (cryopreservation) اسپرم است که قبل از جراحی انجام می شود تا این سلول ها بعداً مورد استفاده قرار گیرند. این روش یکی از موفق ترین راه ها برای اطمینان از داشتن فرزند بیولوژیکی، پس از هر نوع جراحی پروستات است. اسپرم جمع شده در بانک، بسته به عوامل فردی اغلب می تواند تا ۱۰ سال یا بیشتر دوام داشته باشد. این سلول ها از طریق استمنا جمع آوری و تا زمانی که به آنها احتیاج داشته باشید، نگهداری می شوند. این روند به اسپرم ها آسیب نمی رساند و حتی اگر از خواسته خود مطمئن نباشید، امکان انتخاب کردن در آینده را برای شما فراهم می نماید.

امکانات تحریکی برای کمک به جمع آوری نمونه در افرادی که دچار مشکل انزال هستند، وجود دارد.

استخراج اسپرم از بیضه

گزینه دیگر استخراج اسپرم از بیضه است. این روش برای مردانی که قادر به انزال نیستند و هنوز در بیضه های خود اسپرم دارند، موثر می باشد. در حین استخراج اسپرم از بیضه، جراح قطعات کوچکی از بافت بیضه را در حالت بی حسی موضعی یا بیهوشی عمومی بر می دارد. اگر بافت برداشته شده حاوی اسپرم باشد، منجمد یا بلافاصله برای باروری تخمک استفاده می گردد. این روش می تواند قبل یا بعد از جراحی پروستات انجام شود اما باید زودتر آن را انجام داد تا احتمال وجود اسپرم در بافت بیضه افزایش یابد.

هرچه این کار را دیرتر انجام دهید، اسپرم کمتری در بیضه ها وجود خواهد داشت. میزان موفقیت روش استخراج اسپرم از بیضه، نسبت به زمانی که از روش نگهداری اسپرم استفاده می کنید، بسیار کمتر است، بنابراین بهتر است یک یا چند نمونه از مایع منی را در بانک اسپرم بگذارید تا مجبور نباشید تنها از روش استخراج استفاده نمایید.

استخراج اسپرم از بیضه

کنار آمدن با ناباروری

کنار آمدن با ناباروری برای هرکسی متفاوت است. اگر از قبل بچه دار شده اید و می دانید که دیگر قصد بچه دار شدن ندارید، عمل جراحی پروستات برایتان شبیه وازکتومی است. از آنجا که بیشتر موارد سرطان پروستات یا هیپرپلازی خوش خیم پروستات، در مردان مسن رخ می دهد، ناباروری همیشه جای نگرانی ندارد. با این حال، با پیشرفت فناوری غربالگری و تشخیص زود هنگام سرطان پروستات، این بیماری می تواند در مردان از هر سنی تشخیص داده شود. اگر قصد بچه دار شدن دارید و می دانید که قرار است تحت عمل جراحی پروستات قرار بگیرید، بهتر است از روش نگهداری اسپرم استفاده نمایید.

در این صورت می توانید با استفاده از روش های باروری به همراه شریک زندگیتان، بچه دار شوید؛ همچنین می توانید فرزند خواندگی یا استفاده از اسپرم اهدایی را نیز در نظر بگیرید. همواره با شریک زندگیتان در مورد گزینه های پیش رو صحبت نمایید تا بهترین کار را انجام دهید. بهتر است آمادگی لازم برای آینده را داشته باشید و دقیقا بدانید که پیش از جراحی چه کاری می خواهید انجام دهید. در مورد خطرات ناباروری جراحی پروستات، با پزشک خود صحبت نمایید؛ همچنین گروه های حمایتی زیادی برای کمک به شما در کنار آمدن با ناباروری و برقراری ارتباط با دیگر مردانی که همین کار را کرده اند، وجود دارند.

نتیجه گیری

با اینکه سرطان پروستات بسیار شایع و اغلب قابل درمان است، جراحی سبب ایجاد ناباروری می گردد. اگر به BPH شدید مبتلا باشید نیز همان نتیجه رخ می دهد. همیشه با پزشک خود در مورد عوامل خطر صحبت نموده و به طور سالانه توسط متخصص اورولوژی مورد معاینه قرار بگیرید.  


دکتر رضا ولی پور متخصص کلیه، مجاری ادراری و تناسلی

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 24 ساعت پس ثبت سوال از طریق ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
پرسش از دکتر