دکتر ولی پور
متخصص و فوق تخصص اورولوژی

علل و درمان سوزش ادرار یا دیزوری چیست؟

سوزش ادرار یا دیزوری احساس درد، سوزش، یا ناراحتی در هنگام ادرار کردن می باشد. با اینکه دیزوری غالبا بیانگر وجود عفونت مجاری ادراری است اما می تواند دلایل مختلفی داشته باشد.در این مقاله دکتر ولی پور جراح و متخصص کلیه علل و درمان سوزش ادرار را توضیح می دهد. 


سوزش ادرار

سوزش ادرار یا ادرار دردناک نیز به بیماری دیسوریا گفته می شود. دیزوری یا دیسوریا، علامت درد، ناراحتی یا سوزش هنگام ادرار است که در بین زنان بیشتر از مردان شایع است همچنین مردان مسن بیشتر از مردان جوان به آن مبتلا می شوند.

احساس سوزش همراه با ادرار می تواند ناشی از عفونت (از جمله عفونت های مقاربتی یا STD مانند: کلامیدیا و سوزاک) و شرایط غیر عفونی باشد، اما بیشتر به دلیل عفونت باکتریایی دستگاه ادراری که مثانه را تحت تأثیر قرار می دهد ایجاد می شود.

غالباً با علائم دیگر عفونت ادراری (UTI) مانند دیزوری (ادرار دردناک) یا خون در ادرار، همراه است و در صورت وجود عفونت ممکن است بعد از مقاربت در خانم ها ایجاد شود. سوزش یا ادرار دردناک در دوران بارداری نیز نشانگر عفونت ادراری است.


علت سوزش ادرار

افراد مبتلا به دیزوری همواره باید جهت معاینه و تشخیص به یک پزشک مراجعه کنند. سوزش ادرار یا دیزوری شایع بوده و علت درصد قابل توجهی از مراجعات به پزشک عمومی می باشد. علائم سوزش ادرار یا دیزوری در زنان مخصوصا خانم های جوان و فعال از نظر جنسی متداول تر می باشند.

اکثر اوقات، دلیل سوزش ادرار یا دیزوری بخاطر یک عفونت ساده مجاری ادرار می باشد اما با این وجود، جهت تشخیص مناسب یک معاینه کامل توسط پزشک مخصوصا در صورت عود علائم مناسب می باشد.

درمان زگیل تناسلی

شاید این سوال برای شما پیش بیاید که دلیل سوزش ادرار چیست؟ ما در ادامه به برخی از دلایل شایع ادرار دردناک پرداخته ایم لطفا با ماهمراه باشید .

عفونت ها

عفونت ادراری (UTI) یکی از دلایل اصلی ادرار دردناک است. عفونت ها می توانند در هر قسمت از مجاری ادراری از جمله:

  • کلیه ها
  • مجرای ادرار (لوله هایی که ادرار را از کلیه ها به مثانه منتقل می کنند)
  • مثانه
  • مجرای ادراری یا میزراه (لوله ای از مثانه که ادرار را از بدن خارج می کند)

عفونت ادراری اغلب در اثر باکتری هایی که از طریق مجرای ادرار وارد میزراه می شوند، ایجاد می شود.

عواملی که می توانند شانس شما در ایجاد عفونت ادراری را افزایش دهند عبارت اند از:

  • زن بودن
  • دیابت
  • سن پیشرفته
  • پروستات بزرگ شده
  • سنگ کلیه
  • بارداری
  • وجود سوند ادرار در محل

علاوه بر ادرار دردناک، علائم دیگر عفونت ادراری عبارتند از:

  • تب
  • تکرر ادرار 
  • ادرار بدبو
  • درد پهلو
  • ادرار دردناک

بعضی اوقات ادرار دردناک می تواند مربوط به عفونت های واژن باشد، با عفونت واژن باید انتظار تغییراتی در ترشحات واژن و بو داشته باشید.

عفونت های مقاربتی نیز می توانند باعث ادرار دردناک شوند که شامل:

  • تب خال تناسلی
  • کلامیدیا
  • سوزاک

علاوه بر ادرار دردناک، عفونت های مقاربتی همچنین می توانند علائمی مانند:

  • خارش
  • سوزش
  • تاول یا زخم برای تبخال دستگاه تناسلی
  • ترشحات غیر طبیعی

التهاب و سوزش

یکی دیگر از علل سوزش در ادرار می تواند مربوط به التهاب یا سوزش مجاری ادراری یا ناحیه تناسلی باشد که منجر به علائم ادرار دردناک می شود.

علاوه بر عفونت ها، دلایل دیگری که باعث التهاب و سوزش این ناحیه می شوند عبارتند از:

  • سنگ در مجاری ادراری
  • تحریک مجرای ادرار از فعالیت جنسی
  • سیستیت بینابینی یا بیماری ناشی از التهاب مثانه
  • تغییرات واژینال مربوط به یائسگی
  • فعالیت هایی مانند اسب سواری یا دوچرخه سواری
  • حساسیت واژن یا سوزش واژن مربوط به استفاده از صابون های معطر یا حمام حباب، دستمال توالت یا سایر محصولات مانند دوش یا اسپرم کش ها
  • عوارض جانبی برخی داروها، مکمل ها و داروهای خاص
  • تومور در مجاری ادراری

چه چیزی سبب سوزش ادرار یا دیزوری می شود؟

عفونت مجاری ادرار (میزراه، مثانه یا کلیه ها) شایع ترین علت دیزوری می باشد. شایع ترین انواع عفونت ها سیستیت (عفونت مثانه)، پیلونفریت (عفونت کلیوی)، پروستاتیت (عفونت پروستات) و اورتریت (عفونت لوله ای به نام میزراه که ادرار را از مثانه به بیرون از بدن تخلیه می کند) می باشند.

بیماری های منتقله از راه جنسی هم می توانند علائم سوزش ادرار یا دیزوری را ایجاد کنند. دیگر علل و دلایل سوزش ادرار یا دیزوری شامل موارد زیر می شوند:

  • تروما: آسیب یا تحریک ناحیه ای ناشی از جایگذاری کاتتر (سوند) یا تماس جنسی
  • ناهنجاری های شکلی یا انسداد های آناتومیکی ناشی از بزرگ شدن پروستات یا تنگی میزراه
  • درد ناشی از ضایعات خارجی بر روی ناحیه تناسلی: هنگامی که ادرار به این ضایعات برخورد می کند درد ایجاد می شود.
  • واکنش یا تحریک خارجی: دوش واژینال (شستن ناحیه تناسلی) مکرر یا استعمال محصولات حساسیت زا یا محرک
  • هورمونی: تاثیرات پس یائسگی مانند خشکی واژن
  • شرایط نورولوژیک: هر گونه شرایط عصبی که سبب مشکل در خالی شدن مثانه می شود.
  • سرطان: سرطان میزراه، مثانه، پروستات، واژن یا مهبل و آلت تناسلی مردانه
  • بیماری های پزشکی: دیابت ملیتوس یا دیگر بیماری های مزمن که سبب سرکوب سیستم ایمنی بدن می شوند.

سوزش ادرار یا دیزوری چگونه تشخیص داده می شود؟

در ابتدا، پزشک سابقه پزشکی فرد را بررسی می کند. این کار شامل پرسیدن چند سوال از فرد در ارتباط با سلامت عمومی و دفعات قبلی دیزوری می شود. اطلاعات در ارتباط با تعداد دفعات ادرار، رابطه جنسی و سابقه اجتماعی فرد نیز در این سوالات پرسیده خواهند شد.

گستردگی معاینه جسمانی به وسعت برخی موارد در اطلاعات موجود در سابقه فرد بستگی خواهد داشت. معاینه معمولا شامل یک معاینه شکمی، اغلب یک معاینه قسمت های خارجی دستگاه تناسلی و معاینه مخصوص به زنان خواهد شد.

یک نمونه ادرار از فرد گرفته می شود و  بر روی آن یک آزمایش به روش دیپ استیک (dipstick) در مطب انجام شده و اطلاعات بیشتری در ارتباط با علت سوزش ادرار یا دیزوری به دست خواهد آمد.

آزمون بررسی عملکرد کلیه

این قبیل آزمایش ها که به روش dipstick انجام می شوند می توانند بیانگر حضور باکتری و خون (دو مورد شایع در بیماران مبتلا به عفونت مجاری ادرار) در ادرار باشند.

سپس نمونه ادرار به آزمایشگاه فرستاده خواهد شد تا در زیر میکروسکوپ آزمایش شده و حضور خون یا گلبول های سفید در ادرار تایید شود. یک آزمایش کشت ادرار نیز جهت اطلاع از رشد باکتری انجام می شود. این آزمایش هم می تواند وجود باکتری را تایید کرده و هم قادر به شناسایی نوع دقیق باکتری ایجاد کننده عفونت باشد.


درمان سوزش ادرار یا دیزوری چیست؟

شایع ترین علت دیزوری عفونت مجاری ادرار است. این عفونت ها با مصرف آنتی بیوتیک درمان می شوند. آنتی بیوتیک ها عفونت ادراری، پروستاتیت باکتریایی و برخی عفونت های مقاربتی را درمان می کنند همچنین  پزشک بسته به الگوی حاضر عفونت مجاری ادرار در جامعه، داروی بهینه را تجویز خواهد کرد.

ممکن است پزشک برای آرام کردن مثانه تحریک شده به شما دارو بدهد. داروهای مورد استفاده برای درمان شامل: داروهای ضد افسردگی سه حلقه ای، پلی سولفات پنتوزان پلی سولفات (المیرون) و استامینوفن (تیلنول) با کدئین است.

ادرار دردناک ناشی از عفونت باکتریایی، معمولاً بعد از شروع مصرف دارو، خیلی سریع بهبود می یابد، فراموش نکنید که همیشه داروها را دقیقاً مطابق تجویز پزشک برای رسیدن به بهترین نتیجه مصرف کنید.

درد همراه با سیستیت بینابینی ممکن است برای درمان چالش برانگیزتر باشد. نتایج حاصل از دارو درمانی ممکن است کندتر باشد و نیازمند آن است که داروهای خود را تا قبل از اینکه احساس کنید بهتر شده اید مصرف کنید، مصرف دارو ها ممکن است تا چهار ماه ادامه داشته باشد.

برای سوزش ادرار چه باید کرد؟

در صورتی که کشت ادرار بیانگر وجود باکتری های مقاوم به آنتی بیوتیک های اولیه باشد، پزشک ممکن است پس از دیدن نتایج آزمایش کشت ادرار داروهای تجویز شده را تغییر دهد. در صورتی که علت سوزش ادرار عفونی نباشد، پزشک می تواند آزمایش ها و درمان های بیشتری را درخواست دهد. سپس بر اساس صلاحدید پزشک، قرص برای درمان سوزش ادرار یا روش های دیگر برای درمان تجویز خواهد شد.


درمان های خانگی سوزش ادرار چیست؟

دیزوری معمولا نیازمند یک معاینه توسط پزشک می باشد و درمان آن نباید بدون نظارت پزشکی انجام شود ولی شما می توانید آب بیشتری برای رفع سوزش ادرار خود استفاده کنید و مصرف ویتامین c خود را بیشتر کنید.


داروهای استفاده شده برای سوزش ادرار یا دیزوری چیست؟

پزشک بسته به شرایط بیمار بهترین داروی سوزش ادرار را تجویز خواهد کرد.

در صورتی که علت سوزش ادرار یا دیزوری یک عفونت باشد، پزشک برای بیمار آنتی بیوتیک تجویز خواهد کرد. بیمار حتی در صورت داشتن احساس بهبودی باید تمام دوره دارویی خود را مصرف کند.

داروهای مسکن معمولا به صورت مسکن های عمومی یا محصولات خاص جهت تسکین درد در مجاری ادرار داده خواهد شد. پیروی از دستورالعمل های مصرف این داروها ضروری می باشد.


ملاقات با یک پزشک جهت درمان دیزوری

پس از بررسی سابقه پزشکی و معاینه فیزیکی، پزشک می تواند چند تست آزمایشگاهی را جهت تشخیص علت علائم دیزوری درخواست دهد و پس از آن فرد می تواند درمان را شروع کند.

جهت تعیین علت دیزوری پزشک می تواند موارد زیر را در ارتباط با ادرار دردناک فرد سوال کند:

  • ناگهانی یا تدریجی بودن
  • تعداد دفعات رخداد آن (یک یا چند بار)
  • احساس درد در شروع ادرار

دل درد

همچنین پزشک می تواند از وجود علائمی از جمله موارد زیر همراه با ادرار دردناک از فرد سوال پرسد:

  • تب
  • تخلیه شدن غیرطبیعی ادرار
  • درد پهلو

پزشک ممکن است خواهان دانستن وجود یا عدم وجود تغییراتی از جمله موارد زیر در جریان ادرار فرد باشد:

  • چکه کردن
  • سختی در شروع جریان ادرار
  • افزایش تعداد دفعات ادرار یا نیاز به ادرار کردن

پزشک می تواند درباره تغییراتی همراه با ادرار درناک سوال کند. این تغییرات شامل موارد زیر می شوند:

  • رنگ
  • حجم
  • وجود خون در ادرار
  • وجود چرک در ادرار
  • وجود حباب یا کف در ادرار

پاسخ به این سوال ها اطلاعاتی را جهت تعیین علت دیزوری در اختیار پزشک قرار می دهد. احتمالا فرد جهت تایید تشخیص به آزمایش ادرار یا دیگر تست ها نیاز خواهد داشت.


چگونه می توان از دیزوری پیشگیری کرد؟

نوشیدن مقدار زیاد مایعات، ادرار کردن قبل از خواب و بعد از رابطه جنسی، عدم نگه داشتن ادرار به مدت طولانی و بهداشت خوب می توانند احتمال ایجاد عفونت مجاری ادرار را کاهش دهند.

باید توجه داشت که این موارد تنها راهنمایی هایی مفید هستند و پیشگیری از ابتلا را تضمین نخواهند کرد. در صورتی که فرد به دیزوری ابتلا داشته باشد باید از اعمال هرگونه مواد محرک بر روی قسمت خارجی ناحیه تناسلی خود اجتناب کند.

برای کمک به تسکین درد یا سوزش ادرار، تغییراتی وجود دارد که می توانید در سبک زندگی خود ایجاد کنید.

از کاندوم در طی فعالیت‌های جنسی استفاده کنید تا خود را از بیماری های جنسی ایمن نگاه دارید.

رژیم غذایی خود را اصلاح کنید و غذا و نوشیدنی‌ هایی که مثانه را تحریک می‌کنند، را از رژیم غذایی خود حذف کنید.

برخی غذاها مثانه شما را تحریک می کنند، بعضی از این مواد تحریک کننده شامل:

  • الکل
  • کافئین
  • غذاهای پرادویه
  • مرکبات و آب میوه ها
  • محصولات گوجه فرنگی
  • شیرین کننده های مصنوعی

هستند که باید از مصرف آن ها جلوگیری کرد، همچنین باید از مصرف غذاهای بسیار اسیدی جلوگیری کنید تا مثانه شما بهبود یابد. سعی کنید چند هفته در حالی که معالجه پزشکی دریافت می کنید، با رژیم غذایی سالم همراه باشید.

دکتر ولی پور، متخصص اورولوژی در سعادت آباد

14+
رزرو وقت

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

ثبت سوال جدید غیرفعال می‌باشد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر مامان سه شنبه ۳ دی ۹۸( 5 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر من دردکلیه دارم وسوزش مثانه چندسال پیش رفتم متخصص کلیه برام ازمایش نوشت دادم گفت التهاب کلیه داری الان باز دوباره همینجور درد کلیه وسوزش مثانه دارم
    اگه میشه یه راهنمایی کنید ممنون میشم
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور سه شنبه ۳ دی ۹۸( 5 ماه پیش)

      سی تی اسکن شکم و لگن اسپیرال بدون تزریق با کاتهای ظریف ۲_۳میلیمتری انجام بدین و آزمایش ادرار و کشت ادرار 

  • تصویر کاربر محمد سه شنبه ۳ دی ۹۸( 5 ماه پیش) مشاهده پرسش
    چند شب هستش موقع ادرار کردن تیکه تیکه میادش وآخرش انگار تخلیه کامل نشده شروع میکنه به سوزش شدید تا آب سرد استفاده کنم سوزشش از بین بره متاهل هستم ممنون میشم
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور سه شنبه ۳ دی ۹۸( 5 ماه پیش)

      سونوگرافی از نظر کلیه ها مثانه و تعیین حجم باقیمانده ادراری انجام بدین و آزمایش ادرار و کشت ادرار 

  • تصویر کاربر رویا دوشنبه ۲ دی ۹۸( 5 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر من همیشه دچار سوزش ادرار میشویم چه دارویی مصرف کنم
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور دوشنبه ۲ دی ۹۸( 5 ماه پیش)

      سونوگرافی از نظر کلیه ها مثانه و تعیین حجم باقیمانده ادراری انجام بدین و آزمایش ادرار و کشت ادرار 

  • تصویر کاربر شاهبن دوشنبه ۲ دی ۹۸( 5 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سنگهایی درقسمت فوقانی سینوس کلیه راست به سایزهای7و4و3میلیمترمشهود است
    هیدرویورترونفروز خفیف تا متوسط در سمت چپ رکیت میشود
    سنگی درحالب سمت چپ درمحل عبورآن ازروی شریان ایلیاک به سایزهای4و6/3میلیمترمشهود است.
    نظریه سونوگرافی دکتر امانی از اردبیل
    لطفا راهنمایی کنید ممنون.
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور دوشنبه ۲ دی ۹۸( 5 ماه پیش)

      اول سی تی اسکن شکم و لگن اسپیرال بدون تزریق با کاتهای ظریف ۲_۳میلیمتری انجام بدین ولی به نظر میرسه فعلا باید عمل لیزری tul چپ انجام شود 

  • تصویر کاربر مملی دوشنبه ۲ دی ۹۸( 5 ماه پیش) مشاهده پرسش
    باسلام.بنده مدتی است ک موقع ادرار.بدازچندین ثانیه وگاهی بداز۲تا۳دقیقه ادرارم نمیاد.وقتیم ک میادادرارم چشام پراشک میشه یکم درداول ادارم دارم ودآخرادرارم.خوب تخلیه نمیشم بایدچندباربرم دسشویی بیام تاتخلیه بشم.همین موصوع منوناراحت دارد.باتشکر
    1. تصویر کاربر مملی دوشنبه ۲ دی ۹۸( 5 ماه پیش)
      شمابایدبریددکتر
    2. تصویر کاربر مملی دوشنبه ۲ دی ۹۸( 5 ماه پیش)
      بریددکتر
    3. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور دوشنبه ۲ دی ۹۸( 5 ماه پیش)

      سونوگرافی از نظر کلیه ها مثانه و تعیین حجم باقیمانده ادراری انجام بدین و آزمایش ادرار و کشت ادرار 

    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر Dorsa یکشنبه ۱ دی ۹۸( 5 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با عرض سلام و خسته نباشيد خدمت شما
    من ٣ روز كه تويه ادرارم خون ميبينم و سوزش دارم و ادرارم بويه نامطبوعي ميده و واقعاً نگرانم كه چي كار بايد بكنم:) با تشكر
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور یکشنبه ۱ دی ۹۸( 5 ماه پیش)

      سونوگرافی از نظر کلیه ها مثانه و تعیین حجم باقیمانده ادراری انجام بدین و آزمایش ادرار و کشت ادرار 

  • تصویر کاربر آصفه یکشنبه ۱ دی ۹۸( 5 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام سوزش ادرار دارم دکتر و چکه خون از مجاری ادرارم میاد
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور یکشنبه ۱ دی ۹۸( 5 ماه پیش)

      سونوگرافی از نظر کلیه ها مثانه و تعیین حجم باقیمانده ادراری انجام بدین و آزمایش ادرار و کشت ادرار 

  • تصویر کاربر حسین شنبه ۳۰ آذر ۹۸( 5 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام دکتر من راستش خیلی وقته که این مشکلو دارم
    موقع ادرار وقتی کامل تخلیه شدم بعد از چن دقیقه احساس یک توده در وسط آلتم میکنم اذیتم نمیکنه یاا مجبورم نمیکنه که دوباره برم دست شویی ولی خوب خودم خوشم نمیاد دوباره میرم دست شویی یک مقدار که تخلیه شدم دوباره بعد از چن دقیقه دوباره اون حالت میاد سراغم اگر این کارو بارهاا انجام دهم بازم این حالتو دارم یک سال پیشم سونگرافی مثانه و کلیه هم دادم ولی هیچ مشکلی نداشتم دیگه گفتم مشکلی ندارم دنباش نرفتم البته هیچ دردی در کلیه و مثانه هم ندارم یاا هیچ ورمی مشکل دیابتم هم ندارم البته لازم به ذکر اگر دست شویی هم نرم بعد از نیم ساعت این حالت از بین میره ولی یه چند روزی هست که سوزش خفیفی یعد ادرار پیدا میکنم که میزنه به زانوهام به نظر شماا مشکل چیه؟
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور شنبه ۳۰ آذر ۹۸( 5 ماه پیش)

      سونو گرافی مجدد از نظر کلیه ها مثانه و تعیین حجم باقیمانده ادراری انجام بدین و آزمایش ادرار و کشت ادرار انجام بدین 

  • تصویر کاربر نرگس شنبه ۳۰ آذر ۹۸( 5 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام
    توی ادرارم خون میبینم و یکم سوزش تویه مثانم احساس میکنم
    چیکار کنم مشکل چیه
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور شنبه ۳۰ آذر ۹۸( 5 ماه پیش)

      سونوگرافی از نظر کلیه ها مثانه و تعیین حجم باقیمانده ادراری انجام بدین و آزمایش ادرار و کشت ادرار 

  • تصویر کاربر Sjd شنبه ۳۰ آذر ۹۸( 5 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام دکتر عزیز، یک روز سر آلت تناسلی احساس سوزش میکنم، نه موقع ادرار و نه در حالت عادی، موقعی که آلت به لباس زیر برخورد میکند یک سوزش خفیف در سر آلت در 4 میلی متری داخل حس میکنم، خودم نگاه کردم ابتدای مجرا مثل افت دهانی یه زخم خیلی ریز هست، علت چی میتونه باشه؟
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور شنبه ۳۰ آذر ۹۸( 5 ماه پیش)

      آیا در دهان هم آفت می زنید

درحال دریافت اطلاعات