دکتر ولی پور
متخصص و فوق تخصص اورولوژی

پیچ خوردگی بیضه در نوزادان چگونه درمان می شود؟

طناب اسپرم ­بر، جریان خون را به بیضه ها می رساند. هنگامی که بیضه حول این طناب پیچ می خورد، وضعیتی به وجود می آید که به آن پیچ خوردگی بیضه می گویند. این وضعیت سبب متوقف شدن جریان خون، تورم و دردی شدید و ناگهانی می شود.

پیچش بیضه وضعیتی اضطراری است که باید هر چه سریع تر برای درمان آن اقدام کرد. پیچش بیضه باعث نرسیدن جریان خون به بیضه می شود و در نهایت سبب مرگ بیضه و بافت های اطراف آن می شود. پیچش بیضه وضعیتی جدی، اما قابل درمان است.

پیچ خوردگی بیضه چگونه رخ می دهد؟

هر بیضه به طناب اسپرم بر ( اسپرماتیک ) و کیسه بیضه متصل است. در صورتی که بیضه حول طناب اسپرم بر که از بیضه به سمت بالا و به درون شکم می رود، بچرخد، پیچش بیضه اتفاق می افتد.

این چرخش سبب پیچیده شدن طناب اسپرم شده و جریان خون را کاهش می دهد. اگر بیضه چندین بار چرخش کند، جریان خون به طور کامل متوقف شده و فورا سبب آسیب می گردد.

مردانی که پیچش بیضه دارند، ممکن است صفتی را به ارث برده باشند که به یکی از بیضه ها یا هر دوی آنها، اجازه چرخش آزادانه در درون کیسه بیضه را می دهند.

پیچش بیضه

در این افراد بیضه تنها به طناب اسپرم بر متصل بوده و به کیسه بیضه متصل نمی باشد. این وضعیت کیسه بیضه ناقوسی یا بل کلاپر نام دارد. زیرا در این اختلال، بیضه مانند یک زنگوله درون کیسه بیضه حرکت می کند.

پیچش بیضه می تواند در هر زمانی، از جمله هنگام ایستادن، خوابیدن، ورزش کردن یا نشستن رخ دهد و عامل آغازکننده خاصی در افرادی که مستعد آن هستند وجود ندارد. گاهی اوقات این اختلال توسط یک آسیب یا رشد سریع در حین بلوغ ایجاد می شود.

عوامل خطرزا در پیچش بیضه

عواملی که احتمال پیچش بیضه را بیشتر می کنند شامل موارد زیر می شوند:

# سن

 پیچ خوردگی بیضه بیشتر در مردان بین ۱۰ تا ۲۵ سال رایج است. این وضعیت می تواند در هر سنی رخ دهد، اما رخداد آن در بالای ۳۰ سالگی نادر است. پیچش بیضه در حدود ۶۵% موارد در نوجوانی و بین سنین ۱۲ تا ۱۸ سالگی رخ می دهد. این وضعیت هر ۱ در ۴۰۰۰ مرد را تا قبل از سن ۲۵ سالگی تحت تاثیر قرار می دهد.

# سابقه پیچ خوردگی بیضه

 اگر پیچش بیضه قبلا رخ داده باشد و بدون درمان رفع شده باشد، در صورتی که علت زمینه ای توسط جراحی رفع نشده باشد این احتمال وجود دارد که این اختلال مجددا در هر دو بیضه اتفاق بیافتد.

# آب و هوا

پیچش ها گاهی، سندرم زمستان نیز نامیده می شوند. زیرا اغلب زمانی اتفاق می افتند که هوا سرد می باشد. کیسه بیضه مردی که در رخت خوابی گرم دراز کشیده است شل و آزاد است. هنگامی که او از رخت خواب خارج می شود، کیسه بیضه او در معرض هوای سردتر اتاق قرار می گیرد. اگر طناب اسپرم بر هنگامی که کیسه بیضه شل بوده چرخیده باشد، این تغییر دمای ناگهانی می تواند به دام افتادن بیضه در آن موقعیت را موجب شود، که در نتیجه آن پیچش بیضه رخ می دهد.

پیچش بیضه در نوزادان

گاهی اوقات، پیچش بیضه قبل از تولد رخ می دهد. در این موارد، پیچش بیضه به طور طبیعی نمی تواند درمان شود، در این مواقع تصحیح موقعیت بیضه به وسیله جراحی پس از تولد توصیه می شود، تا تشخیص و تصحیح پیچش در بیضه دیگر انجام شده و از مشکلات باروری در آینده جلوگیری شود.

علائم پیچ خوردگی بیضه

فردی که پیچ خوردگی بیضه را تجربه می کند، ممکن است موارد زیر را داشته باشد:

  • درد شدید یا ناگهانی در یک بیضه
  • تورم کیسه بیضه
  • وجود توده در کیسه بیضه
  • حالت تهوع
  • وجود خون در منی
  • استفراغ
  • درد شکمی
  •  درد شدید در کشاله ران

همچنین فردی که دچار پیچ خوردگی بیضه شده، ممکن است متوجه شود که یک بیضه او بالاتر از حد طبیعی قرار گرفته و یا زاویه ای نامتعارف دارد. بیضه ای که دچار پیچش شده، می تواند بزرگتر شده و ممکن است رنگ آن قرمز یا سیاه شود.

علائم معمولا ناگهانی رخ می دهند با اینحال در برخی موارد ممکن است پیچش در طی چند روز اتفاق افتد. مراجعه کردن به اورژانس در هنگام درد شدید و ناگهانی بیضه، امری ضروری است.

پیچش بیضه

علائم و نشانه ها می توانند به وسیله عامل دیگری ایجاد شده باشند، اما درمان سریع  پیچ خوردگی بیضه می تواند از آسیب شدید و یا از دست دادن بیضه جلوگیری کند.

اگر دردی شدید در بیضه بدون هیچ درمانی خود به خود رفع شد، می تواند بیضه ای باشد که پیچ خورده و دوباره بدون مداخله، از حالت پیچ خوردگی بیرون آمده است.

حتی اگر بیضه پیچ خورده به صورت خود به خود، از حالت پیچ خوردگی بیرون آمد، پیگیری سریع مراقبت پزشکی ضروری است، زیرا ممکن است جهت جلوگیری از رخداد دوباره این مشکل، به جراحی نیاز باشد.

تشخیص پیچ خوردگی بیضه

پیچ خوردگی بیضه معمولا یک مورد اورژانسی بوده و تشخیص و درمان آن باید به سرعت اتفاق افتد. پزشک کیسه بیضه، بیضه ها، شکم و کشاله ران را معاینه کرده و جهت فهمیدن اینکه این مشکل ناشی از پیچش بیضه یا وضعیتی دیگر می باشد، سوالاتی درباره علائم خواهد پرسید.

پزشک ممکن است انعکاس بیمار را با به آرامی مالش دادن یا نیشگون گرفتن بین ران و ناحیه تحت تاثیر قرار گرفته، ارزیابی کند. اگر پیچش بیضه ای وجود داشته باشد، احتمالا این انعکاس رخ نخواهد داد. در صورتی که پزشک از تشخیص مطمئن نباشد، فورا با یک پزشک اورولوژیست مشورت می شود، تا از آسیب دیدن سلامت بیضه جلوگیری شود.

آزمایش های پزشکی که می توانند یک تشخیص را تایید کرده یا به شناسایی مشکلی دیگر کمک کنند، شامل موارد زیر می شوند:

✅ آزمایش خون یا ادرار

این آزمایش جهت بررسی عفونت انجام می شود.

✅ سونوگرافی از کیسه بیضه

برای ارزیابی جریان خون، سونوگرافی از کیسه بیضه انجام می شود. کاهش جریان خون می تواند نشانه ی پیچ خوردگی باشد.

✅ اسکن هسته ای بیضه ها

این آزمایش شامل تزریق مقادیر بسیار کم مواد پرتوزا به درون جریان خون جهت شناسایی نواحی دارای جریان خون کاهش یافته، می شود.

همچنین ممکن است جراحی اکتشافی جهت شناسایی اینکه علائم به وسیله پیچش بیضه ای یا وضعیتی دیگر به وجود آمده اند، انجام شود. اگر جراحی، پیچشی را نمایان نساخت جراح ممکن است جهت جلوگیری از مشکلات آینده، بیضه را به کیسه بیضه وصل کند.

اگر درد برای چندین ساعت تداوم یافت و معاینه فیزیکی بیانگر پیچش بیضه ای بود، ممکن است بدون انجام آزمایشات بیشتر جراحی صورت گیرد تا از مرگ بیضه جلوگیری شود.

عمل pcnl

درمان پیچ خوردگی بیضه

پیچ خوردگی بیضه معمولا نیاز به جراحی اورژانسی دارد. اگر ظرف مدت ۴ تا ۶ ساعت جراحی صورت گیرد، بیضه می تواند نجات یابد، اما اگر بیش از این وقت تلف شود، ممکن است آسیبی جدی به بیضه وارد شده و فرد توانایی پدر شدن را از دست بدهد.

جراح پیچش طناب اسپرم بر ( اسپرماتیک ) را جهت بازگرداندن جریان خون باز می کند. باز کردن پیچش بدون جراحی گاهی اوقات امکان پذیر است، اما جراحی می تواند از رخداد دوباره آن جلوگیری به عمل آورد.

این عمل جراحی ساده بوده و کمترین حد تهاجم را دارد. عمل تورشن معمولا تحت بیهوشی عمومی انجام می شود و معمولا نیازی به بستری شدن در بیمارستان ندارد. پزشک در حین جراحی اقدامات زیر را انجام خواهد داد:

  • برشی در کیسه بیضه به وجود خواهد آورد.
  • در صورت نیاز، پیچش طناب اسپرم بر را باز خواهد کرد.
  • جهت پیشگیری از پیچش یکی از بیضه ها یا هر دوی آنها، بیضه ها را به درون کیسه بیضه بخیه خواهد زد.
  • بخیه زدن هر دو بیضه سبب می شود تا بیضه دیگر دچار پیچش نشود.

هر چه پیچ خوردگی بیضه زودتر باز شود، شانس درمان موفق بیشتر خواهد بود. پس از ۶ ساعت، آسیبی دائمی ممکن است به بیضه برسد و پس از ۱۲ ساعت ۷۵ درصد احتمال از دست دادن بیضه وجود دارد.

هنگامی که بیضه از بین می رود باید برداشته شود تا از عفونت قانقاریا جلوگیری شود. پس از جراحی بیمار نیاز دارد تا از فعالیت های شدید و فعالیت های جنسی به مدت چند هفته خودداری کند.

پیچش بیضه

پیشگیری از پیچ خوردگی بیضه

داشتن بیضه هایی که توانایی چرخش و حرکت آزادانه به عقب و جلو در کیسه بیضه را دارند، صفتی ارثی می باشد. برخی مردان این صفت را داشته و برخی دیگر ندارند.

تنها راه جلوگیری از چرخش بیضه برای مردان دارای این صفت، جراحی جهت متصل کردن هر دو بیضه به کیسه بیضه می باشد، تا بیضه ها نتوانند به طور آزادانه چرخش کنند.

اغلب موارد پیچ خوردگی بیضه ، اگر ظرف مدت ۶ ساعت درمان شوند، نیازی به عمل برداشتن بیضه (ارکیکتومی) ندارند. هر چند که اگر بیش از ۴۸ ساعت به طول انجامند، اغلب بیماران نیاز به تخلیه بیضه آسیب دیده دارند.

پیچش در هر دو بیضه به ندرت رخ می دهد و میزان آن ۲ مورد در هر ۱۰۰ مورد می باشد. اگر بیضه تخلیه شود، به این معنی نیست که فرد نمی تواند بچه دار شود. بیضه دیگر به تنهایی قادر به تولید مقدار کافی از اسپرم جهت باروری می باشد. هر چند که، تعداد کم اسپرم در مردانی که سابقه پیچش را داشته اند دیده شده است.

علاوه بر این عمل تخلیه بیضه می تواند تولید هورمون در نوزادان را تحت تاثیر قرار دهد. گاهی اوقات، بیضه باقی مانده جهت جبران وضعیت پیش آمده، بزرگتر می شود. فرد باید پوشیدن لباس های محافظ در هنگام ورزش کردن و انجام دیگر فعالیت ها را برای محافظت از بیضه دوم، مد نظر قرار دهد.

دکتر ولی پور، متخصص اورولوژی

 

رزرو وقت

ارسال یک پرسش

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.