دیالیز چیست و چگونه می تواند کمک کند؟

افرادی که کلیه های از کار افتاده یا آسیب دیده دارند، برای از بین بردن مواد زائد و آب ناخواسته از خون، مشکل خواهند داشت. دیالیز، یک روش مصنوعی برای انجام این فرآیند می باشد. دیالیز کلیه جایگزین کار طبیعی کلیه ها می باشد، بنابراین به عنوان درمان جایگزین کلیه نیز شناخته می شود. کلیه های سالم میزان آب و مواد معدنی بدن را تنظیم می کنند و مواد زائد را از بین می برند. کلیه ها مواد خاصی که در متابولیسم مهم هستند، را ترشح می کند، اما دیالیز کلیه توانایی این کار را ندارد.

دیالیز چیست

دیالیز چیست؟

کلیه های یک فرد سالم روزانه حدود ۱۲۰ تا ۱۵۰ لیتر خون را فیلتر می کنند. اگر کلیه ها به درستی کار نکنند، مواد زائد در خون تجمع می یابند که می تواند منجر به کما و مرگ شود. علت آن ممکن است یک بیماری مزمن یا آسیب کوتاه مدت باشد که کلیه ها را تحت تأثیر قرار می دهد. دیالیز، از زیاد شدن سطح مواد زائد موجود در خون، به سطح خطرناک جلوگیری می کند. همچنین می تواند سموم یا دارو ها را در شرایط اورژانسی از خون خارج کند.

انواع دیالیز چیست؟

دیالیز انواع مختلفی دارد.

سه روش اصلی آن عبارتند از:

انتخاب هرکدام از این روش ها به عواملی مانند وضعیت بیمار، در دسترس بودن روش ها و هزینه آن ها بستگی دارد. در همودیالیز، خون در خارج از بدن و از طریق دستگاهی با فیلترهای خاص گردش می کند. خون از طریق یک لوله انعطاف پذیر به نام کاتتر از ورید بیمار خارج می شود. فیلتر ها مانند کلیه ها، مواد زائد موجود در خون را از بین می برند. سپس خون فیلتر شده از طریق کاتتر دیگری به بیمار باز می گردد. این سیستم مانند کلیه مصنوعی عمل می کند.

همودیالیز چیست

افرادی که قرار است همودیالیز شوند، نیاز به یک جراحی، برای بزرگ شدن رگ خونی (معمولاً در بازو) دارند. بزرگ شدن ورید، امکان قرار دادن کاتترها را فراهم می کند. همودیالیز معمولاً سه بار در هفته و به مدت ۳ تا ۴ ساعت در روز انجام می شود و بستگی به میزان عملکرد کلیه ها و میزان افزایش آب بدن بیمار ،در بین درمان ها دارد. همودیالیز را می توان در یک مرکز دیالیز ویژه در بیمارستان یا در خانه انجام داد. افرادی که در خانه دیالیز می شوند، باید از کاری که انجام می دهند دقیق اطلاع داشته باشند. اگر فردی از انجام دیالیز کلیه در خانه اطمینان ندارد، بهتر است آن را در بیمارستان انجام دهد.

همودیالیز خانگی برای افرادی مناسب است که:

دیالیز صفاقی

همودیالیز با فیلتر کردن خون، مواد زائد را از بین می برد، اما دیالیز صفاقی از طریق انتشار عمل می کند. در دیالیز صفاقی، یک محلول استریل دیالیز، غنی از مواد معدنی و گلوکز، از طریق لوله ای به داخل حفره صفاقی که روده را احاطه کرده است، هدایت می شود. غشای صفاقی، یک غشا نیمه نفوذ پذیر است. دیالیز صفاقی از قابلیت فیلتراسیون طبیعی صفاق، پوشش داخلی شکم، برای فیلتر کردن مواد زائد از خون استفاده می کند. محلول دیالیز کلیه مدتی در حفره صفاقی باقی می ماند، بنابراین می تواند مواد زائد را جذب کند. سپس از طریق لوله تخلیه شده و دور ریخته می شود.

این تعویض یا چرخه، به طور معمول چندین بار در طول روز تکرار می شود و می توان آن را یک شبه با یک سیستم خودکار انجام داد. از بین بردن آب ناخواسته یا اولترافیلتراسیون از طریق اسمز اتفاق می افتد. محلول دیالیز غلظت بالایی از گلوکز دارد و این امر باعث فایجاد شار اسمزی می شود. این فشار باعث حرکت مایعات از خون به داخل محلول دیالیز می شود. در نتیجه، مایع بیشتری نسبت به مقدار وارد شده، تخلیه می شود.

دیالیز صفاقی

دیالیز صفاقی نسبت به همودیالیز کارایی کمتری دارد. مدت زمان بیشتری طول می کشد و تقریباً همان مقدار مواد زائد، نمک و آب را از بین می برد. با این حال، دیالیز صفاقی به بیماران آزادی و استقلال بیشتری می دهد، زیرا این کار را می توانند در خانه انجام دهند. این کار در سفر با حداقل تجهیزات تخصصی نیز قابل انجام است.

دو نوع دیالیز صفاقی وجود دارد

دیالیز صفاقی مداوم سرپایی به هیچ دستگاهی احتیاج ندارد و بیمار یا مراقب وی می تواند این کار را انجام دهد. محلول دیالیز تا ۸ ساعت در شکم باقی می ماند و بلافاصله با محلول تازه جایگزین می شود. این کار را باید روزانه، چهار یا پنج بار انجام داد. دیالیز صفاقی مداوم چرخه ای یا دیالیز صفاقی خودکار از دستگاهی برای تعویض مایعات استفاده می کند. این کار به طور کلی هر شب و زمانی که بیمار می خوابد، انجام می شود.

هربار دیالیز حدود ۱۰ تا ۱۲ ساعت طول می کشد. پس از اتمام، اکثر افراد در طول روز مایعات را درون شکم خود نگه می دارند. برخی از بیماران ممکن است در طول روز به تعویض دیگری نیاز داشته باشند. دیالیز صفاقی گزینه مناسبی برای بیمارانی است که همودیالیز برای آن ها بیش از حد طاقت فرسا می باشد مانند افراد مسن، نوزادان و کودکان. این کار در هنگام مسافرت نیز انجام می شود، بنابراین برای افرادی که کار می کنند یا به مدرسه می روند، راحت تر است.

اگر دیالیز جواب ندهد چه می شود

از آنجایی که دیالیز روشی برای دفع مواد زائد خون است، بدون دیالیز سموم در خون تجمع پیدا کرده و باعث ایجاد وضعیتی به نام اورمی (بالا بودن اوره خون) می شود. این وضعیت می تواند منجر به کما و حتی مرگ شود. برای کنترل علائم اورمی، بیمار دارو های لازم و ضروری را دریافت می کند. با توجه به سرعت تجمع سموم در خون و وضعیت کلی سلامت بیمار، ممکن است طی چند روز تا چند هفته، فرد از بین برود. در صورت جواب ندادن دیالیز، پیوند کلیه می تواند جایگزینی برای دیالیز درمانی باشد.

درمان جایگزین مداوم کلیه

دیالیز کلیه می تواند متناوب یا مداوم باشد. یک جلسه دیالیز متناوب تا ۶ ساعت به طول می انجامد، اما درمان های جایگزین مداوم کلیه برای استفاده ۲۴ ساعته در بخش مراقبت های ویژه (ICU) طراحی شده است.

درمان جایگزین مداوم کلیه

دیالیز موقت چیست؟

گاهی دیالیز برای مدت زمان محدودی انجام می شود.

افرادی که به دیالیز موقت نیاز دانرند عبارتنداز:

  • بیماری کلیوی ناگهانی یا حاد داشته اند
  • مواد سمی یا بیش از حد دارو مصرف کرده اند
  • به کلیه آن ها آسیب یا صدمه وارد شده باشد
  • به بیماری مزمن قلبی مبتلا باشند.

خطرات و عوارض دیالیز

در برخی موارد، کلیه ها بهبود می یابند و نیازی به درمان بیشتری ندارند.

آیا دیالیز جایگزین کلیه ها می باشد؟

دیالیز به بیمارانی که کلیه از کار افتاده دارند کمک می کند اما به اندازه کلیه طبیعی کارآمد نیست. بیمارانی که دیالیز می شوند باید مراقب میزان و مقدار نوشیدن و خوردن خود باشند و باید هم زمان داروهایی را مصرف کنند. بسیاری از افرادی که دیالیز کلیه می شوند می توانند کار کنند، زندگی عادی داشته و سفر کنند، به شرطی که درمان دیالیز در محل امکان پذیر باشد. زنانی که دیالیز می کنند به طور معمول در بارداری مشکل دارند. بیش تر بودن مواد زائد در بدن نسبت به کلیه های طبیعی، باعث اختلال در باروری می شود.

زنانی که در حین دیالیز باردار می شوند، احتمالاً در طول بارداری به افزایش تعداد دیالیز نیاز خواهند داشت. اگر یک زن پیوند کلیه موفقیت آمیز داشته باشد، باروری او به حالت طبیعی برمی گردد. دیالیز تاثیر کمی نیز بر روی باروری مردان دارد، اما کمتر از باروری زنان می باشد.

دیالیز

علائم نارسایی کلیه

علائم نارسایی کلیه ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • خستگی
  • افزایش نیاز مکرر به ادرار کردن، به خصوص در شب
  • خارش پوست
  • اختلال نعوظ
  • حالت تهوع
  • تنگی نفس
  • احتباس آب، منجر به تورم پا، دست ها و مچ پا می شود
  • خون در ادرار
  • پروتئین در ادرار

عوارض دیالیز چیست؟

افرادی که نیاز به دیالیز دارند، ممکن است موارد زیر را تجربه کنند:

  • گرفتگی عضلات
  • خارش پوست، که اغلب قبل یا بعد از دیالیز بدتر می شود
  • فشار خون پایین، به ویژه در افراد دیابتی
  • مشکلات خواب، گاهی به دلیل خارش، بی قراری پاها، یا وقفه های کوچک در تنفس به نام آپنه
  • اضافه بار مایعات، بنابراین بیماران باید روزانه مقدار مشخصی مایع مصرف کنند
  • عفونت یا تورم در محل کاتتر دیالیز
  • افسردگی و نوسانات خلقی

بیماری های کلیوی بسیار جدی می باشند. در افراد مبتلا به نارسایی مزمن کلیه، بعید است کلیه ها بهبود یابند، اما دیالیز می تواند حال عمومی را بهبود داده و عمر آن ها را تا ۲۰ سال یا بیشتر طولانی کند.

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

ثبت سوال جدید غیرفعال می‌باشد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر پارسا دوشنبه ۴ بهمن ۰( 10 ماه پیش) تعداد بازدید: 97 مشاهده پرسش
    پسرم،22سالمه اوره و کراتین خونم بالاست
    خیلی خطرناک هست ؟
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور دوشنبه ۴ بهمن ۰( 10 ماه پیش)

      عدد کراتینین ؟

  • تصویر کاربر زری دوشنبه ۴ بهمن ۰( 10 ماه پیش) تعداد بازدید: 76 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر من ۵دسال پیش تو سونوگرافی متوجه شدم ۴ تا سنگ کلیه دارم اما دیگه دکتر نرفتم و پیگیری نکردم .تا اینکه حدود یکماه پیش هنگام قدم زدن درد ناگهانی بسیار شدیدی رو یک طرف کمرم از پشت .سمت همون کلیه احساس کردم و از شدت درد افتادم بعد تا چند ساعت نتونستم تکون بخورم و بلند بشم این درد از سمت چپ کمر بود تا یکی از ران ها هم ادامه داشت.بعد رفتم دکتر ازمایش خون دادم و کشت ادرار .دکتر گفتن کارکرد کلیه نرماله
    اما الانم گاهی وقتی دوباره طولانی می ایستم اون درد البته نه به اون شدت دوباره احساس میشه و تا ران پا هم کشیده میشه و تیر میکشه .من الان باید به دکتر کلیه مراجعه کنم یا مغز و اعصاب
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور دوشنبه ۴ بهمن ۰( 10 ماه پیش)

      مغز و اعصاب 

  • تصویر کاربر سینا جمعه ۱۷ دی ۰( 10 ماه پیش) تعداد بازدید: 98 مشاهده پرسش
    سلام خدمت آقای دکتر
    پدر من دوتای کلیشون سنگ داره و کلیه ایشان کم کار شده الان دیالیز میشن ولی کراتین کلیشون از 12 اومده رو 4 ولی الان پایین تر نمیاد باید چیکار کنیم چون برای عمل نیاز دارن کراتین بیاد رو 2 یا 3 به نظر شما مشکل از کجاست که پایین تر نمیاد
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور جمعه ۱۷ دی ۰( 10 ماه پیش)

      زودتر جراحی کنید اگه جراحی کنین ممکنه کراتینین بیاد پایین تر 

  • تصویر کاربر بهناز شنبه ۱۱ دی ۰( 10 ماه پیش) تعداد بازدید: 113 مشاهده پرسش
    سلام مادر بنده قند خون ودیابت دارد و دکتر ها گفتند ممکنه پیوند کلیه رو پس بزنه خواستم بدونم تا چه زمانی دیالیز جواب میده؟
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور شنبه ۱۱ دی ۰( 10 ماه پیش)

      به فوق تخصص نفرولوژی مراجعه کنید 

  • تصویر کاربر مرضیه جمعه ۳ دی ۰( 11 ماه پیش) تعداد بازدید: 94 مشاهده پرسش
    فرد مسن نه زیاد ۵۵ سال چندین سال دیالیز میشه اخرین بار هم شالدون وصل شده با رگ مصنوعی پیوند شده الان دیگه جواب نمیده شالدون خراب شده و جای عمل وجود ندارد عفونت کرده و گوشت بالا اورده و دست و پا از گردن به زیر فلج شده دکتر جراح میگه اگر بیهوش بشه دیگه به هوش نمیات بدن زیاد ضعیف شده و الان عفونت باعث ورم دست و پا از سمت شالدون وصل شده و هم اکنون عفونت باعث عفونت ادرار شده
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور جمعه ۳ دی ۰( 11 ماه پیش)

      بستری باید بشه 

  • تصویر کاربر بهناز جمعه ۳ دی ۰( 11 ماه پیش) تعداد بازدید: 82 مشاهده پرسش
    سلام آقاي دكتر وقت بخير. پدرم ٧٢ ساله كه قرص پروستات مصرف ميكنند، به تارگي آزمايش دادند چون خيلي تشنه مي شدند.. در آزمايش متوجه شديم كه اوره ايشان ٨٨ و كراتينين ٤/١٨ ميباشد. سوال هست كه آيا احتمال عمل پروستات وجود دارد؟ و بعدش آيا نياز به دياليز يا پيوند دارند؟ تشكر
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور جمعه ۳ دی ۰( 11 ماه پیش)

      سونوگرافی شکم و لگن و تعیین حجم باقیمانده ادراری و پروستات انجام بدین

  • تصویر کاربر سوران شنبه ۱۳ آذر ۰( 11 ماه پیش) تعداد بازدید: 80 مشاهده پرسش
    سلام و درود وقتتون بخیر
    داداشم نوزده سالشه تا ۱۰ روز پیش هیچ مریضی و علائمی از بیماری کلیه نداشت تا اینکه ۱۰ روز پیش یهو تب و لرز گرفت رفتیم آزمایش داد مشخص شد کراتین خونش بالاست و بعد سونوگرافی مشخص شده که کلا ی کلیه داشته و اونم کوچک شده و کارکردش اومده پایین ... سریع آوردیم بیمارستان بستری کردن ی لوله اتاق عمل براش گذاشتن همراه سوند که کراتینش از عدد ۷ اومد رو ۵ بعد دوباره رفت رو ۸ و مجبور شدیم دیالیز کنینم الان اولین جلسه دیالیز رو انجام دادن و منتظر جواب آزمایشیم. دکتر توروخدا راهنمایی کنید چکار کنیم؟ امیدی به برگشت کلیش هست؟
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور شنبه ۱۳ آذر ۰( 11 ماه پیش)

      با فوق تخصص‌های نفرولوژی مشورت کنین 

  • تصویر کاربر زینب یکشنبه ۲۳ آبان ۰( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 100 مشاهده پرسش
    مادرم با اوره۱۱۴ وکراتین ۷شروع به دیالیز کردە ایا موقتی می باشد یا دایمی است؟
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور یکشنبه ۲۳ آبان ۰( 1 سال پیش)

      به فوق تخصص نفرولوژی مراجعه کنید 

  • تصویر کاربر میلاد چهارشنبه ۱۲ آبان ۰( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 87 مشاهده پرسش
    سلام.دکتر پدر من ۷۶ سال سن دارند.دچار نارسایی قلب و از کار افتادگی کلیه هستند و یک سال است که دیالیز میشوند.الان مدت ۲ ماه است که ریه هایشان اب می اورند و ۳ بار تا الان اب ریه کشیده شده است.به شدت دچار تنگی نفس میشوند و شبها به دلیل احساس خفگی نمیتوانند بخوابند.لطفا راهنمایی بفرمایید چکار ی میتوانیم انجام دهیم.
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور چهارشنبه ۱۲ آبان ۰( 1 سال پیش)

      به فوق تخصص نفرولوژی و متخصص قلب و فوق تخصص ریه مراجعه کنید بنده متخصص ارولوژی هستم 

  • تصویر کاربر نصیری جمعه ۳۰ مهر ۰( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 207 مشاهده پرسش
    سلام. مردی 40 ساله هستم و در سونوگرافی در هر دو کلیه توده هایپراکو به نفع انژیومیولیپوم به اندازه 3 و 4 میلیمتر رویت شده.تنها علامت موجود درد خفیف و مزمن در کلیه ها مخصوصا کلیه دارای توده 4 میلیمتری است که با فعالیت جسمانی مداوم بروز پیدا می کند. سونو در اول بخاطر پیدا شدن تعدادی لیپوم زیرپوستی با اندازه های متفاوت انجام شد. امکان رفع توده با دارو وجود دارد یا نیاز به جراحیست؟
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور جمعه ۳۰ مهر ۰( 1 سال پیش)

      سی تی اسکن شکم و لگن اسپیرال بدون تزریق با کاتهای ظریف ۲-۳ میلی متری انجام بدین

درحال دریافت اطلاعات