دیالیز چیست و چگونه می تواند کمک کند؟

افرادی که کلیه های از کار افتاده یا آسیب دیده دارند، برای از بین بردن مواد زائد و آب ناخواسته از خون، مشکل خواهند داشت. دیالیز، یک روش مصنوعی برای انجام این فرآیند می باشد. دیالیز کلیه جایگزین کار طبیعی کلیه ها می باشد، بنابراین به عنوان درمان جایگزین کلیه نیز شناخته می شود. کلیه های سالم میزان آب و مواد معدنی بدن را تنظیم می کنند و مواد زائد را از بین می برند. کلیه ها مواد خاصی که در متابولیسم مهم هستند، را ترشح می کند، اما دیالیز کلیه توانایی این کار را ندارد.

دیالیز چیست

کلیه های یک فرد سالم روزانه حدود ۱۲۰ تا ۱۵۰ لیتر خون را فیلتر می کنند. اگر کلیه ها به درستی کار نکنند، مواد زائد در خون تجمع می یابند که می تواند منجر به کما و مرگ شود. علت آن ممکن است یک بیماری مزمن یا آسیب کوتاه مدت باشد که کلیه ها را تحت تأثیر قرار می دهد. دیالیز، از زیاد شدن سطح مواد زائد موجود در خون، به سطح خطرناک جلوگیری می کند. همچنین می تواند سموم یا دارو ها را در شرایط اورژانسی از خون خارج کند.

انواع دیالیز چیست؟

دیالیز انواع مختلفی دارد.

سه روش اصلی آن عبارتند از:

انتخاب هرکدام از این روش ها به عواملی مانند وضعیت بیمار، در دسترس بودن روش ها و هزینه آن ها بستگی دارد. در همودیالیز، خون در خارج از بدن و از طریق دستگاهی با فیلترهای خاص گردش می کند. خون از طریق یک لوله انعطاف پذیر به نام کاتتر از ورید بیمار خارج می شود. فیلتر ها مانند کلیه ها، مواد زائد موجود در خون را از بین می برند. سپس خون فیلتر شده از طریق کاتتر دیگری به بیمار باز می گردد. این سیستم مانند کلیه مصنوعی عمل می کند.

همودیالیز چیست

افرادی که قرار است همودیالیز شوند، نیاز به یک جراحی، برای بزرگ شدن رگ خونی (معمولاً در بازو) دارند. بزرگ شدن ورید، امکان قرار دادن کاتترها را فراهم می کند. همودیالیز معمولاً سه بار در هفته و به مدت ۳ تا ۴ ساعت در روز انجام می شود و بستگی به میزان عملکرد کلیه ها و میزان افزایش آب بدن بیمار ،در بین درمان ها دارد. همودیالیز را می توان در یک مرکز دیالیز ویژه در بیمارستان یا در خانه انجام داد. افرادی که در خانه دیالیز می شوند، باید از کاری که انجام می دهند دقیق اطلاع داشته باشند. اگر فردی از انجام دیالیز کلیه در خانه اطمینان ندارد، بهتر است آن را در بیمارستان انجام دهد.

همودیالیز خانگی برای افرادی مناسب است که:

دیالیز صفاقی

همودیالیز با فیلتر کردن خون، مواد زائد را از بین می برد، اما دیالیز صفاقی از طریق انتشار عمل می کند. در دیالیز صفاقی، یک محلول استریل دیالیز، غنی از مواد معدنی و گلوکز، از طریق لوله ای به داخل حفره صفاقی که روده را احاطه کرده است، هدایت می شود. غشای صفاقی، یک غشا نیمه نفوذ پذیر است. دیالیز صفاقی از قابلیت فیلتراسیون طبیعی صفاق، پوشش داخلی شکم، برای فیلتر کردن مواد زائد از خون استفاده می کند. محلول دیالیز کلیه مدتی در حفره صفاقی باقی می ماند، بنابراین می تواند مواد زائد را جذب کند. سپس از طریق لوله تخلیه شده و دور ریخته می شود.

این تعویض یا چرخه، به طور معمول چندین بار در طول روز تکرار می شود و می توان آن را یک شبه با یک سیستم خودکار انجام داد. از بین بردن آب ناخواسته یا اولترافیلتراسیون از طریق اسمز اتفاق می افتد. محلول دیالیز غلظت بالایی از گلوکز دارد و این امر باعث فایجاد شار اسمزی می شود. این فشار باعث حرکت مایعات از خون به داخل محلول دیالیز می شود. در نتیجه، مایع بیشتری نسبت به مقدار وارد شده، تخلیه می شود.

دیالیز صفاقی

دیالیز صفاقی نسبت به همودیالیز کارایی کمتری دارد. مدت زمان بیشتری طول می کشد و تقریباً همان مقدار مواد زائد، نمک و آب را از بین می برد. با این حال، دیالیز صفاقی به بیماران آزادی و استقلال بیشتری می دهد، زیرا این کار را می توانند در خانه انجام دهند. این کار در سفر با حداقل تجهیزات تخصصی نیز قابل انجام است.

دو نوع دیالیز صفاقی وجود دارد

دیالیز صفاقی مداوم سرپایی به هیچ دستگاهی احتیاج ندارد و بیمار یا مراقب وی می تواند این کار را انجام دهد. محلول دیالیز تا ۸ ساعت در شکم باقی می ماند و بلافاصله با محلول تازه جایگزین می شود. این کار را باید روزانه، چهار یا پنج بار انجام داد. دیالیز صفاقی مداوم چرخه ای یا دیالیز صفاقی خودکار از دستگاهی برای تعویض مایعات استفاده می کند. این کار به طور کلی هر شب و زمانی که بیمار می خوابد، انجام می شود.

هربار دیالیز حدود ۱۰ تا ۱۲ ساعت طول می کشد. پس از اتمام، اکثر افراد در طول روز مایعات را درون شکم خود نگه می دارند. برخی از بیماران ممکن است در طول روز به تعویض دیگری نیاز داشته باشند. دیالیز صفاقی گزینه مناسبی برای بیمارانی است که همودیالیز برای آن ها بیش از حد طاقت فرسا می باشد مانند افراد مسن، نوزادان و کودکان. این کار در هنگام مسافرت نیز انجام می شود، بنابراین برای افرادی که کار می کنند یا به مدرسه می روند، راحت تر است.

اگر دیالیز جواب ندهد چه می شود

از آنجایی که دیالیز روشی برای دفع مواد زائد خون است، بدون دیالیز سموم در خون تجمع پیدا کرده و باعث ایجاد وضعیتی به نام اورمی (بالا بودن اوره خون) می شود. این وضعیت می تواند منجر به کما و حتی مرگ شود. برای کنترل علائم اورمی، بیمار دارو های لازم و ضروری را دریافت می کند. با توجه به سرعت تجمع سموم در خون و وضعیت کلی سلامت بیمار، ممکن است طی چند روز تا چند هفته، فرد از بین برود. در صورت جواب ندادن دیالیز، پیوند کلیه می تواند جایگزینی برای دیالیز درمانی باشد.

درمان جایگزین مداوم کلیه

دیالیز کلیه می تواند متناوب یا مداوم باشد. یک جلسه دیالیز متناوب تا ۶ ساعت به طول می انجامد، اما درمان های جایگزین مداوم کلیه برای استفاده ۲۴ ساعته در بخش مراقبت های ویژه (ICU) طراحی شده است.

درمان جایگزین مداوم کلیه

دیالیز موقت چیست؟

گاهی دیالیز برای مدت زمان محدودی انجام می شود.

افرادی که به دیالیز موقت نیاز دانرند عبارتنداز:

  • بیماری کلیوی ناگهانی یا حاد داشته اند
  • مواد سمی یا بیش از حد دارو مصرف کرده اند
  • به کلیه آن ها آسیب یا صدمه وارد شده باشد
  • به بیماری مزمن قلبی مبتلا باشند.

خطرات و عوارض دیالیز

در برخی موارد، کلیه ها بهبود می یابند و نیازی به درمان بیشتری ندارند.

آیا دیالیز جایگزین کلیه ها می باشد؟

دیالیز به بیمارانی که کلیه از کار افتاده دارند کمک می کند اما به اندازه کلیه طبیعی کارآمد نیست. بیمارانی که دیالیز می شوند باید مراقب میزان و مقدار نوشیدن و خوردن خود باشند و باید هم زمان داروهایی را مصرف کنند. بسیاری از افرادی که دیالیز کلیه می شوند می توانند کار کنند، زندگی عادی داشته و سفر کنند، به شرطی که درمان دیالیز در محل امکان پذیر باشد. زنانی که دیالیز می کنند به طور معمول در بارداری مشکل دارند. بیش تر بودن مواد زائد در بدن نسبت به کلیه های طبیعی، باعث اختلال در باروری می شود.

زنانی که در حین دیالیز باردار می شوند، احتمالاً در طول بارداری به افزایش تعداد دیالیز نیاز خواهند داشت. اگر یک زن پیوند کلیه موفقیت آمیز داشته باشد، باروری او به حالت طبیعی برمی گردد. دیالیز تاثیر کمی نیز بر روی باروری مردان دارد، اما کمتر از باروری زنان می باشد.

دیالیز

علائم نارسایی کلیه

علائم نارسایی کلیه ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • خستگی
  • افزایش نیاز مکرر به ادرار کردن، به خصوص در شب
  • خارش پوست
  • اختلال نعوظ
  • حالت تهوع
  • تنگی نفس
  • احتباس آب، منجر به تورم پا، دست ها و مچ پا می شود
  • خون در ادرار
  • پروتئین در ادرار

عوارض دیالیز چیست؟

افرادی که نیاز به دیالیز دارند، ممکن است موارد زیر را تجربه کنند:

  • گرفتگی عضلات
  • خارش پوست، که اغلب قبل یا بعد از دیالیز بدتر می شود
  • فشار خون پایین، به ویژه در افراد دیابتی
  • مشکلات خواب، گاهی به دلیل خارش، بی قراری پاها، یا وقفه های کوچک در تنفس به نام آپنه
  • اضافه بار مایعات، بنابراین بیماران باید روزانه مقدار مشخصی مایع مصرف کنند
  • عفونت یا تورم در محل کاتتر دیالیز
  • افسردگی و نوسانات خلقی

بیماری های کلیوی بسیار جدی می باشند. در افراد مبتلا به نارسایی مزمن کلیه، بعید است کلیه ها بهبود یابند، اما دیالیز می تواند حال عمومی را بهبود داده و عمر آن ها را تا ۲۰ سال یا بیشتر طولانی کند.

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 24 ساعت پس ثبت سوال از طریق ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر محسن چهارشنبه ۱۴ اردیبهشت ۱( 2 هفته پیش) تعداد بازدید: 9 مشاهده پرسش
    آقای دکتر یکی از بستگان مرد ۴۴ سال داره چند تا کیست کوچک داخل کلیه ترکیده و باعث عفونت شده الان کراتینین خون ۳ هست و اوره هم از دیرور دوبرابر شده آیا نیاز به دیالیز داره و آیا ممکن هست دوباره کراتتین پایین بیاد اگر عفونت برطرف بشه تو بیمارستان فرمانیه بستری هستند
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور چهارشنبه ۱۴ اردیبهشت ۱( 2 هفته پیش)

      به فوق تخصص نفرولوژی مراجعه کنید 

  • تصویر کاربر جعفرحجازی چهارشنبه ۱۴ اردیبهشت ۱( 2 هفته پیش) تعداد بازدید: 8 مشاهده پرسش
    سلام به تازگی در سونوگرافی متوجه کوچک شدن کلیه چپ خو شده ام و چند سنگ ۶ الی ۱۰ میلی تو کلیه مشاهده شده و علائم درد و سوزش ادرار نداشته ام ایا با درمان آن امکان بازگشت کلیه به حالت اولیه امان پذیره
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور چهارشنبه ۱۴ اردیبهشت ۱( 2 هفته پیش)

      ویزیت آنلاین یا مراجعه حضوری داشته باشید 

  • تصویر کاربر الهه چهارشنبه ۱۴ اردیبهشت ۱( 2 هفته پیش) تعداد بازدید: 10 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر همسر من عفونت کلیه داره ۲۹سالشه هرچی میخوره بالامیاره از ادرارش خون میاد سر درد داره خیلیم سرگیجه میگیره لاغر شده چیکارباید بکنیم باید دیالیز بشه یا باید پیوند کلیه انجام بده
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور چهارشنبه ۱۴ اردیبهشت ۱( 2 هفته پیش)

      ویزیت آنلاین یا مراجعه حضوری داشته باشید 

  • تصویر کاربر سکینه یکشنبه ۱ اسفند ۰( 3 ماه پیش) تعداد بازدید: 52 مشاهده پرسش
    آیا جوش زدن و استرس برای بیماران دیالیزی مشکلات به وجود می آورد
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور یکشنبه ۱ اسفند ۰( 3 ماه پیش)

      به فوق تخصص نفرولوژی مراجعه کنید 

  • تصویر کاربر حسین پنجشنبه ۲۸ بهمن ۰( 3 ماه پیش) تعداد بازدید: 30 مشاهده پرسش
    جناب دکتر دکتر عباس بصیری میخواد منو عمل کنه دکتر خوبیه
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور پنجشنبه ۲۸ بهمن ۰( 3 ماه پیش)

      خوبه 

    2. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور پنجشنبه ۲۸ بهمن ۰( 3 ماه پیش)

      خوبه 

    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر حسین پنجشنبه ۲۸ بهمن ۰( 3 ماه پیش) تعداد بازدید: 33 مشاهده پرسش
    سلام جناب دکتر من دوسال و هشت ماه دارم دیالیز میشم پرونده پیوند کلیه را در بیمارستان لبافی نژاد انجام دادم هیچ مشگل زمینه ای ندارم کلیه ام به خاطر تنگی حالب از کار افتاد درضمن پیوند کلیه ازمرگ مغزی میخوام بگیرم عمل پیوند من چند درصد موفقیت آمیز هست
    ۲۴ سن دارم
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور پنجشنبه ۲۸ بهمن ۰( 3 ماه پیش)

      ۶۰-۷۰ درصد 

  • تصویر کاربر حبیب پنجشنبه ۲۸ بهمن ۰( 3 ماه پیش) تعداد بازدید: 25 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر تو دست چپ پدرم فیستول بود بعداز دوسال کارکردن انگشتها سرد شدن و خونرسانی کمتر شد بعد از ویزیت دکتر گفتن از اون یکی دست فیستول بزارن که گذاشتیم ولی نو دو هفته فیستول گذاری دستش درد کرد بشدت رفتیم دکتر گفت باید در بیاریم الان موندیم چکار کنیم پرمیکت بزاریم میگن عمرش کنه و سوالات بیشتر که نمیخوام مزاحم بشم آیا رگ مصنوعی خوبه
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور پنجشنبه ۲۸ بهمن ۰( 3 ماه پیش)

      با فوق تخصص جراحی های عروق باید مشورت کنید 

  • تصویر کاربر سیدحمزه شنبه ۳۰ بهمن ۰( 3 ماه پیش) تعداد بازدید: 29 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر پدر من 80 سالش دیالیز میره همیشه بی حا له کراتینش 6.33وو اورهش 58 برای بی حالیش چه کار کنیم
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور شنبه ۳۰ بهمن ۰( 3 ماه پیش)

      به فوق تخصص نفرولوژی مراجعه کنید 

  • تصویر کاربر danyal شنبه ۳۰ بهمن ۰( 3 ماه پیش) تعداد بازدید: 29 مشاهده پرسش
    سلام ی سوالی دارم ک هیچ جا پرسیده نشده بود و به همین دلیل جوابی نیافتم سوالم این است اگر کسی کلیه خودرا به هر نحوی اهدا کند و اگر گیرنده کلیه با عمل پس زدن کلیه مزمن روبرو شود و مجبور شوند کلیه را از بدن ایشان در بیاورند آیا میتوان کلیه را به فرد اهدا کننده اصلی برگرداند و مثل سابق از دو کلیه ای که قبلن داشت بهرمند شد؟؟؟؟؟ اگر دکتر یا کسی جواب داد ممنون میشم جواب را به این شماره ارسال کنند 09146773929 ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور شنبه ۳۰ بهمن ۰( 3 ماه پیش)

      خیر نمیشه 

  • تصویر کاربر حجت شنبه ۳۰ بهمن ۰( 3 ماه پیش) تعداد بازدید: 30 مشاهده پرسش
    من دوبار پیوند کلیه انجام دادم ولی ریجکت شده برای بار سوم میتونم اقدام کنم یانه


    نن
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور شنبه ۳۰ بهمن ۰( 3 ماه پیش)

      بله ولی شانس اش کمه 

درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر