دکتر ولی پور
متخصص و فوق تخصص اورولوژی

علل و درمان سوزش ادرار یا دیزوری چیست؟

سوزش ادرار یا دیزوری احساس درد، سوزش، یا ناراحتی در هنگام ادرار کردن می باشد. با اینکه دیزوری غالبا بیانگر وجود عفونت مجاری ادراری است اما می تواند دلایل مختلفی داشته باشد.در این مقاله دکتر ولی پور جراح و متخصص کلیه علل و درمان سوزش ادرار را توضیح می دهد. 


سوزش ادرار

سوزش ادرار یا ادرار دردناک نیز به بیماری دیسوریا گفته می شود. دیزوری یا دیسوریا، علامت درد، ناراحتی یا سوزش هنگام ادرار است که در بین زنان بیشتر از مردان شایع است همچنین مردان مسن بیشتر از مردان جوان به آن مبتلا می شوند.

احساس سوزش همراه با ادرار می تواند ناشی از عفونت (از جمله عفونت های مقاربتی یا STD مانند: کلامیدیا و سوزاک) و شرایط غیر عفونی باشد، اما بیشتر به دلیل عفونت باکتریایی دستگاه ادراری که مثانه را تحت تأثیر قرار می دهد ایجاد می شود.

غالباً با علائم دیگر عفونت ادراری (UTI) مانند دیزوری (ادرار دردناک) یا خون در ادرار، همراه است و در صورت وجود عفونت ممکن است بعد از مقاربت در خانم ها ایجاد شود. سوزش یا ادرار دردناک در دوران بارداری نیز نشانگر عفونت ادراری است.


علت سوزش ادرار

افراد مبتلا به دیزوری همواره باید جهت معاینه و تشخیص به یک پزشک مراجعه کنند. سوزش ادرار یا دیزوری شایع بوده و علت درصد قابل توجهی از مراجعات به پزشک عمومی می باشد. علائم سوزش ادرار یا دیزوری در زنان مخصوصا خانم های جوان و فعال از نظر جنسی متداول تر می باشند.

اکثر اوقات، دلیل سوزش ادرار یا دیزوری بخاطر یک عفونت ساده مجاری ادرار می باشد اما با این وجود، جهت تشخیص مناسب یک معاینه کامل توسط پزشک مخصوصا در صورت عود علائم مناسب می باشد.

درمان زگیل تناسلی

شاید این سوال برای شما پیش بیاید که دلیل سوزش ادرار چیست؟ ما در ادامه به برخی از دلایل شایع ادرار دردناک پرداخته ایم لطفا با ماهمراه باشید .

عفونت ها

عفونت ادراری (UTI) یکی از دلایل اصلی ادرار دردناک است. عفونت ها می توانند در هر قسمت از مجاری ادراری از جمله:

  • کلیه ها
  • مجرای ادرار (لوله هایی که ادرار را از کلیه ها به مثانه منتقل می کنند)
  • مثانه
  • مجرای ادراری یا میزراه (لوله ای از مثانه که ادرار را از بدن خارج می کند)

عفونت ادراری اغلب در اثر باکتری هایی که از طریق مجرای ادرار وارد میزراه می شوند، ایجاد می شود.

عواملی که می توانند شانس شما در ایجاد عفونت ادراری را افزایش دهند عبارت اند از:

  • زن بودن
  • دیابت
  • سن پیشرفته
  • پروستات بزرگ شده
  • سنگ کلیه
  • بارداری
  • وجود سوند ادرار در محل

علاوه بر ادرار دردناک، علائم دیگر عفونت ادراری عبارتند از:

  • تب
  • تکرر ادرار 
  • ادرار بدبو
  • درد پهلو
  • ادرار دردناک

بعضی اوقات ادرار دردناک می تواند مربوط به عفونت های واژن باشد، با عفونت واژن باید انتظار تغییراتی در ترشحات واژن و بو داشته باشید.

عفونت های مقاربتی نیز می توانند باعث ادرار دردناک شوند که شامل:

  • تب خال تناسلی
  • کلامیدیا
  • سوزاک

علاوه بر ادرار دردناک، عفونت های مقاربتی همچنین می توانند علائمی مانند:

  • خارش
  • سوزش
  • تاول یا زخم برای تبخال دستگاه تناسلی
  • ترشحات غیر طبیعی

التهاب و سوزش

یکی دیگر از علل سوزش در ادرار می تواند مربوط به التهاب یا سوزش مجاری ادراری یا ناحیه تناسلی باشد که منجر به علائم ادرار دردناک می شود.

علاوه بر عفونت ها، دلایل دیگری که باعث التهاب و سوزش این ناحیه می شوند عبارتند از:

  • سنگ در مجاری ادراری
  • تحریک مجرای ادرار از فعالیت جنسی
  • سیستیت بینابینی یا بیماری ناشی از التهاب مثانه
  • تغییرات واژینال مربوط به یائسگی
  • فعالیت هایی مانند اسب سواری یا دوچرخه سواری
  • حساسیت واژن یا سوزش واژن مربوط به استفاده از صابون های معطر یا حمام حباب، دستمال توالت یا سایر محصولات مانند دوش یا اسپرم کش ها
  • عوارض جانبی برخی داروها، مکمل ها و داروهای خاص
  • تومور در مجاری ادراری

چه چیزی سبب سوزش ادرار یا دیزوری می شود؟

عفونت مجاری ادرار (میزراه، مثانه یا کلیه ها) شایع ترین علت دیزوری می باشد. شایع ترین انواع عفونت ها سیستیت (عفونت مثانه)، پیلونفریت (عفونت کلیوی)، پروستاتیت (عفونت پروستات) و اورتریت (عفونت لوله ای به نام میزراه که ادرار را از مثانه به بیرون از بدن تخلیه می کند) می باشند.

بیماری های منتقله از راه جنسی هم می توانند علائم سوزش ادرار یا دیزوری را ایجاد کنند. دیگر علل و دلایل سوزش ادرار یا دیزوری شامل موارد زیر می شوند:

  • تروما: آسیب یا تحریک ناحیه ای ناشی از جایگذاری کاتتر (سوند) یا تماس جنسی
  • ناهنجاری های شکلی یا انسداد های آناتومیکی ناشی از بزرگ شدن پروستات یا تنگی میزراه
  • درد ناشی از ضایعات خارجی بر روی ناحیه تناسلی: هنگامی که ادرار به این ضایعات برخورد می کند درد ایجاد می شود.
  • واکنش یا تحریک خارجی: دوش واژینال (شستن ناحیه تناسلی) مکرر یا استعمال محصولات حساسیت زا یا محرک
  • هورمونی: تاثیرات پس یائسگی مانند خشکی واژن
  • شرایط نورولوژیک: هر گونه شرایط عصبی که سبب مشکل در خالی شدن مثانه می شود.
  • سرطان: سرطان میزراه، مثانه، پروستات، واژن یا مهبل و آلت تناسلی مردانه
  • بیماری های پزشکی: دیابت ملیتوس یا دیگر بیماری های مزمن که سبب سرکوب سیستم ایمنی بدن می شوند.

سوزش ادرار یا دیزوری چگونه تشخیص داده می شود؟

در ابتدا، پزشک سابقه پزشکی فرد را بررسی می کند. این کار شامل پرسیدن چند سوال از فرد در ارتباط با سلامت عمومی و دفعات قبلی دیزوری می شود. اطلاعات در ارتباط با تعداد دفعات ادرار، رابطه جنسی و سابقه اجتماعی فرد نیز در این سوالات پرسیده خواهند شد.

گستردگی معاینه جسمانی به وسعت برخی موارد در اطلاعات موجود در سابقه فرد بستگی خواهد داشت. معاینه معمولا شامل یک معاینه شکمی، اغلب یک معاینه قسمت های خارجی دستگاه تناسلی و معاینه مخصوص به زنان خواهد شد.

یک نمونه ادرار از فرد گرفته می شود و  بر روی آن یک آزمایش به روش دیپ استیک (dipstick) در مطب انجام شده و اطلاعات بیشتری در ارتباط با علت سوزش ادرار یا دیزوری به دست خواهد آمد.

آزمون بررسی عملکرد کلیه

این قبیل آزمایش ها که به روش dipstick انجام می شوند می توانند بیانگر حضور باکتری و خون (دو مورد شایع در بیماران مبتلا به عفونت مجاری ادرار) در ادرار باشند.

سپس نمونه ادرار به آزمایشگاه فرستاده خواهد شد تا در زیر میکروسکوپ آزمایش شده و حضور خون یا گلبول های سفید در ادرار تایید شود. یک آزمایش کشت ادرار نیز جهت اطلاع از رشد باکتری انجام می شود. این آزمایش هم می تواند وجود باکتری را تایید کرده و هم قادر به شناسایی نوع دقیق باکتری ایجاد کننده عفونت باشد.


درمان سوزش ادرار یا دیزوری چیست؟

شایع ترین علت دیزوری عفونت مجاری ادرار است. این عفونت ها با مصرف آنتی بیوتیک درمان می شوند. آنتی بیوتیک ها عفونت ادراری، پروستاتیت باکتریایی و برخی عفونت های مقاربتی را درمان می کنند همچنین  پزشک بسته به الگوی حاضر عفونت مجاری ادرار در جامعه، داروی بهینه را تجویز خواهد کرد.

ممکن است پزشک برای آرام کردن مثانه تحریک شده به شما دارو بدهد. داروهای مورد استفاده برای درمان شامل: داروهای ضد افسردگی سه حلقه ای، پلی سولفات پنتوزان پلی سولفات (المیرون) و استامینوفن (تیلنول) با کدئین است.

ادرار دردناک ناشی از عفونت باکتریایی، معمولاً بعد از شروع مصرف دارو، خیلی سریع بهبود می یابد، فراموش نکنید که همیشه داروها را دقیقاً مطابق تجویز پزشک برای رسیدن به بهترین نتیجه مصرف کنید.

درد همراه با سیستیت بینابینی ممکن است برای درمان چالش برانگیزتر باشد. نتایج حاصل از دارو درمانی ممکن است کندتر باشد و نیازمند آن است که داروهای خود را تا قبل از اینکه احساس کنید بهتر شده اید مصرف کنید، مصرف دارو ها ممکن است تا چهار ماه ادامه داشته باشد.

برای سوزش ادرار چه باید کرد؟

در صورتی که کشت ادرار بیانگر وجود باکتری های مقاوم به آنتی بیوتیک های اولیه باشد، پزشک ممکن است پس از دیدن نتایج آزمایش کشت ادرار داروهای تجویز شده را تغییر دهد. در صورتی که علت سوزش ادرار عفونی نباشد، پزشک می تواند آزمایش ها و درمان های بیشتری را درخواست دهد. سپس بر اساس صلاحدید پزشک، قرص برای درمان سوزش ادرار یا روش های دیگر برای درمان تجویز خواهد شد.


درمان های خانگی سوزش ادرار چیست؟

دیزوری معمولا نیازمند یک معاینه توسط پزشک می باشد و درمان آن نباید بدون نظارت پزشکی انجام شود ولی شما می توانید آب بیشتری برای رفع سوزش ادرار خود استفاده کنید و مصرف ویتامین c خود را بیشتر کنید.


داروهای استفاده شده برای سوزش ادرار یا دیزوری چیست؟

پزشک بسته به شرایط بیمار بهترین داروی سوزش ادرار را تجویز خواهد کرد.

در صورتی که علت سوزش ادرار یا دیزوری یک عفونت باشد، پزشک برای بیمار آنتی بیوتیک تجویز خواهد کرد. بیمار حتی در صورت داشتن احساس بهبودی باید تمام دوره دارویی خود را مصرف کند.

داروهای مسکن معمولا به صورت مسکن های عمومی یا محصولات خاص جهت تسکین درد در مجاری ادرار داده خواهد شد. پیروی از دستورالعمل های مصرف این داروها ضروری می باشد.


ملاقات با یک پزشک جهت درمان دیزوری

پس از بررسی سابقه پزشکی و معاینه فیزیکی، پزشک می تواند چند تست آزمایشگاهی را جهت تشخیص علت علائم دیزوری درخواست دهد و پس از آن فرد می تواند درمان را شروع کند.

جهت تعیین علت دیزوری پزشک می تواند موارد زیر را در ارتباط با ادرار دردناک فرد سوال کند:

  • ناگهانی یا تدریجی بودن
  • تعداد دفعات رخداد آن (یک یا چند بار)
  • احساس درد در شروع ادرار

دل درد

همچنین پزشک می تواند از وجود علائمی از جمله موارد زیر همراه با ادرار دردناک از فرد سوال پرسد:

  • تب
  • تخلیه شدن غیرطبیعی ادرار
  • درد پهلو

پزشک ممکن است خواهان دانستن وجود یا عدم وجود تغییراتی از جمله موارد زیر در جریان ادرار فرد باشد:

  • چکه کردن
  • سختی در شروع جریان ادرار
  • افزایش تعداد دفعات ادرار یا نیاز به ادرار کردن

پزشک می تواند درباره تغییراتی همراه با ادرار درناک سوال کند. این تغییرات شامل موارد زیر می شوند:

  • رنگ
  • حجم
  • وجود خون در ادرار
  • وجود چرک در ادرار
  • وجود حباب یا کف در ادرار

پاسخ به این سوال ها اطلاعاتی را جهت تعیین علت دیزوری در اختیار پزشک قرار می دهد. احتمالا فرد جهت تایید تشخیص به آزمایش ادرار یا دیگر تست ها نیاز خواهد داشت.


چگونه می توان از دیزوری پیشگیری کرد؟

نوشیدن مقدار زیاد مایعات، ادرار کردن قبل از خواب و بعد از رابطه جنسی، عدم نگه داشتن ادرار به مدت طولانی و بهداشت خوب می توانند احتمال ایجاد عفونت مجاری ادرار را کاهش دهند.

باید توجه داشت که این موارد تنها راهنمایی هایی مفید هستند و پیشگیری از ابتلا را تضمین نخواهند کرد. در صورتی که فرد به دیزوری ابتلا داشته باشد باید از اعمال هرگونه مواد محرک بر روی قسمت خارجی ناحیه تناسلی خود اجتناب کند.

برای کمک به تسکین درد یا سوزش ادرار، تغییراتی وجود دارد که می توانید در سبک زندگی خود ایجاد کنید.

از کاندوم در طی فعالیت‌های جنسی استفاده کنید تا خود را از بیماری های جنسی ایمن نگاه دارید.

رژیم غذایی خود را اصلاح کنید و غذا و نوشیدنی‌ هایی که مثانه را تحریک می‌کنند، را از رژیم غذایی خود حذف کنید.

برخی غذاها مثانه شما را تحریک می کنند، بعضی از این مواد تحریک کننده شامل:

  • الکل
  • کافئین
  • غذاهای پرادویه
  • مرکبات و آب میوه ها
  • محصولات گوجه فرنگی
  • شیرین کننده های مصنوعی

هستند که باید از مصرف آن ها جلوگیری کرد، همچنین باید از مصرف غذاهای بسیار اسیدی جلوگیری کنید تا مثانه شما بهبود یابد. سعی کنید چند هفته در حالی که معالجه پزشکی دریافت می کنید، با رژیم غذایی سالم همراه باشید.

دکتر ولی پور، متخصص اورولوژی در سعادت آباد

11+
رزرو وقت

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر افشین شنبه ۵ بهمن ۹۸( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر .بنده 33 ساله و مجرد هستم مدت چند سال تکرر شدید ادرار داشتم بهمراه شل بودن الت تناسلی در هنگام رابطه چندی پیش به مطب آقای دکتر محمد عرب زاده هجری در کرج مراجعه کردم که پس انجام آزمایش ادرار و یک سری آزمایشات در بیرون نهایتآ داروهای سولیفکس 5و تامولیکس و زینگالایف بهمراه زاویت 400 تجویز کردن به مدت دوره 2 ماه اما همچنان سوزش ادرار و همان مشکلاتو دارم و هیچ تغییری نکردم.تشخیص ایشون ورم پروستات و مثانه بودم.ممنونم اگه نظرتونو بگین
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور شنبه ۵ بهمن ۹۸( 1 ماه پیش)

      پیش ایشان مراجعه کنید جهت انجام سیستوسکوپی و نوار مثانه 

  • تصویر کاربر Zara شنبه ۵ بهمن ۹۸( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر قبلا دچارعفونت ادرارشده بودم که فهمیدم سنگ کلیه دارم و بعداز دفع سنگ خوب شدم دوباره بعدازچندماه پس از نزدیکی دچار سوزش میشوم چیکار کنم؟هرچی هم قرص و چرک خشک کن دکترا دادن استفاده کردم فایده نداشته چرا بعداز نزدیکی این اتفاق میوفته؟
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور شنبه ۵ بهمن ۹۸( 1 ماه پیش)

      احتمالا دچار عفونت ادراری میشوید مراجعه حضوری داشته باشید با تمام آزمایش ها 

  • تصویر کاربر امیر شنبه ۵ بهمن ۹۸( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام بنده حدود یک ماه پیش سنگ شکن کردم انتی بیوتیک خوردم دورشو تموم کردم ولی بازم میرم دسشوی ادرارم باسوزش مخصوصازاواخر ادرار دارم رفتم سنوگرافی دادم اثری از سنگم نبود میشه لطف کنید راهنمایی بفرماید اگه داروی لازمه چی بخورم .ممنونم اقای دکتر
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور شنبه ۵ بهمن ۹۸( 1 ماه پیش)

      سی تی اسکن شکم و لگن اسپیرال بدون تزریق با کاتهای ظریف ۲_۳میلیمتری انجام بدین و آزمایش ادرار و کشت ادرار انجام بدین

  • تصویر کاربر رضا شنبه ۵ بهمن ۹۸( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر ۳۳ سالمه با خانمم نزدیکی چند ثانیه ای داشتم و بلافاصله سوزش و درد تناسلی گرفتم و به انزال هم نرسیدم و پس کشیدم. خانمم آزمایش کشت ادرار دادن که منفی بود و هیچ علائمی مثل سوزش و درد و غیره نداشتند. هر دوی ما رابطه مشکوک خارج از مجموعه دو نفریمون نداشتیم. به ارولوژیست مراجعه کردم نیترفورانتوئین ۱۰۰ روزی ۳ بار دادند که تاثیر نکرد. اورولوژیست دیگری رفتم که هم به من و هم به خانمم نفری ۹ تا آزیترومایسین ۵۰۰ و ۵ تا سفکسیم ۴۰۰ دادند که ۵ تا آزیترومایسین و ۵ تا سفکسیم ۴۰۰ رو با فاصله ۱۲ ساعت به مدت ۵ روز خوردم و ۴ تا آزیترمایسین ۵۰۰ باقیمانده روزی ۱ عدد. الان ۹ روز دوره آنتی بیوتیک به پایان رسیده و درد تمام شده و علائم در کل بهتر شده اما سوزش مجاری دارم از جای پروستات تا سر آلت به صورت متغیر هر بار یه قسمت و کلا در مجاریم التهابو احساس میکنم. پروستاتمم کمی بزرگ شده که قطره پروستاتان مصرف میکنم. اورولوژیست دوم گفتن دوره درمانیت همین بوده و ۶ تا آزیترومایسین ۵۰۰ مجدد دادن که روزی یکبار بخورم که هنوز شروع نکردم و گفتند اگر خوب نشد سیستوسکپی میکنند. من سابقه سنگ مثانه و کلیه و غیره هم ندارم و این مشکل به صورت مقاربتی برام پیشومده.
    سوالم اینه که آزیترومایسینو ادامه بدوم یا آنتی بیوتیک دیگری بخورم؟
    لطفا راهنمایی بفرمایید چه اقدامی انجام بدم که به بهبودی کامل برسم.
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور شنبه ۵ بهمن ۹۸( 1 ماه پیش)

      یک ماه تاوانکس ۵۰۰ روزی یکعدد بخور اگه خوب نشدی سیستوسکوپی انجام بده در ضمن قبل از سیستوسکوپی، سی تی اسکن شکم و لگن اسپیرال بدون تزریق با کاتهای ظریف ۲_۳میلیمتری انجام بدین 

  • تصویر کاربر زهرا شنبه ۵ بهمن ۹۸( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکترعزیز.من 27سالمه دیروز تا حالا هنگام دفع ادرار درد شدیدی دارم. در ضمن آخر ادرا خون هم دیدم . پهلو هام هم شدید درد می‌کند. علتش چیست
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور شنبه ۵ بهمن ۹۸( 1 ماه پیش)

      سونوگرافی از نظر کلیه ها مثانه و تعیین حجم باقیمانده ادراری انجام بدین و آزمایش ادرار و کشت ادرار 

  • تصویر کاربر الناز شنبه ۵ بهمن ۹۸( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    بعداز سوزش ادرار يك هفته با تجويز پزشك انتي بيوتيك اُفلاكسين مصرف كردم اما بيرون مجراي ادرار هموز سوزش دارم علت چيست؟
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور شنبه ۵ بهمن ۹۸( 1 ماه پیش)

      سونوگرافی از نظر کلیه ها مثانه و تعیین حجم باقیمانده ادراری انجام بدین و آزمایش ادرار و کشت ادرار 

  • تصویر کاربر سامان جمعه ۴ بهمن ۹۸( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    اقای دکتر ببخشید من از موقعی که سرما خوردم ادرارم با سوزش میاد ممکنه از سرماخوردگی باشه یا دیزوری
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور جمعه ۴ بهمن ۹۸( 1 ماه پیش)

      سونوگرافی از نظر کلیه ها مثانه و تعیین حجم باقیمانده ادراری انجام بدین و آزمایش ادرار و کشت ادرار 

  • تصویر کاربر امیرحسین یکشنبه ۲۹ دی ۹۸( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    علت سوزش شدید ادرار و درد هنگام ادرار و خارج شدن ترشحات از آلت تناسلی و درد شدید بیضه چیست؟
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور یکشنبه ۲۹ دی ۹۸( 2 ماه پیش)

      عفونت جنسی مثل سوزاک 

  • تصویر کاربر مرتضی شنبه ۲۸ دی ۹۸( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام وقت بخیر سنگ کلیه داشتم عمل لیزر کردم الان یک ماه از عمل گذشته ادار خون و بعد سوزش شدید دارم ن میتونم بخوابم ن را برم ن واستادم امان گرفتم لطف راهنمایی کنید ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور شنبه ۲۸ دی ۹۸( 2 ماه پیش)

      به جراح خودتان مراجعه کنید احتمالا دابل جی دارید که باید خارج کنند

  • تصویر کاربر Ebi شنبه ۲۸ دی ۹۸( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام خوبید 30ساله هستم هرازگاهی وقتی بعد اردار دراز میکشم یا میشینم بعد از چند دقیقه سوزش شروع میشه و مدام باید برم ...لطفا بهم بگین چکار کنم حداقل ماهی یک الی ۲بار
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور شنبه ۲۸ دی ۹۸( 2 ماه پیش)

      سونوگرافی از نظر کلیه ها مثانه و تعیین حجم باقیمانده ادراری انجام بدین و آزمایش ادرار و کشت ادرار 

درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر