دکتر ولی پور
متخصص کلیه

بیماری مزمن کلیه از علائم تا درمان

بیماری مزمن کلیه یا نارسایی مزمن کلیه، کاهش تدریجی عملکرد کلیه را توصیف می کند. کلیه ها ضایعات و مایعات اضافی را از خون شما تصفیه مى كنند، سپس این ضایعات از طریق ادرار خارج می شوند.

هنگامی که بیماری مزمن کلیه به مرحله پیشرفته می رسد، سطح مضر مایعات، الکترولیت ها و ضایعات می توانند در بدن شما ایجاد شوند.

در مراحل اولیه، بیماری مزمن کلیه، ممکن است علامت و یا نشانه ى چندانی نداشته باشد. بیماری مزمن کلیه ممکن است تا زمانی که کلیه های شما به طور قابل توجهی آسیب ببینند، آشکار نشود.

درمان بیماری مزمن کلیه، بر کاهش پیشرفت آسیب کلیه، معمولا با کنترل علت اصلی آن، متمرکز است. بیماری مزمن کلیه می تواند به مراحل انتهایى نارسایی کلیه ختم شود، که بدون دیالیز یا پیوند کلیه كشنده است.

حالت تهوع

علائم بیماری مزمن کلیه

اگر آسیب کلیه به آرامی پیشرفت کند، نشانه ها و علائم بیماری مزمن کلیه در طول زمان پیشرفت می کنند. علائم و نشانه های بیماری کلیوی ممکن است شامل موارد زیر باشند:

  • حالت تهوع
  • استفراغ
  • كاهش اشتها
  • خستگی و ضعف
  • مشکلات خواب
  • تغییر در میزان ادرار
  • کاهش تیزى ذهن
  • گرفتگی عضلات
  • تورم پا و مچ پا
  • خارش مداوم
  • درد قفسه سینه، اگر مایع در اطراف پوشش قلب ایجاد شود.
  • تنگى نفس، اگر مایع در ریه ها ایجاد شود.
  • فشار خون بالا که کنترل آن دشوار است.

علائم و نشانه های بیماری کلیوی اغلب غیر اختصاصى هستند، به این معنی که می توانند به علت بیماری های دیگر نیز ایجاد شوند. از آنجا که کلیه ها بسیار سازگار و قادر به جبران عملكرد از دست رفته هستند، علائم و نشانه ها ممکن است تا زمانی که آسیب برگشت ناپذیر رخ دهد، ظاهر نشوند.

کلیه

علل بیماری مزمن کلیه

بیماری مزمن کلیه زمانی اتفاق می افتد که یک بیماری یا وضعیتى، عملکرد کلیه را مختل کند و باعث آسیب کلیه طى چند ماه یا سال ها شود.

بیماری هایی که باعث بیماری مزمن کلیه می شوند، عبارتند از:

✔ دیابت نوع ۱ یا نوع ۲

✔ فشار خون بالا

✔ گلومرولونفریت، التهاب واحدهای فیلتر کننده ى کلیه (گلومرول ها)

✔ نفریت بینابینی، التهاب لوله های کلیه و ساختارهای اطراف

✔ بیماری کلیه ى پلی کیستیک

✔ انسداد طولانی مدت دستگاه ادراری ناشى از شرایطی مانند پروستات بزرگ شده، سنگ کلیه و برخی از سرطان ها

✔ وزیكویورترال، که باعث بازگشت ادرار به کلیه ها می شود.

✔ پیلونفریت، عفونت عود كننده ى  کلیه

 عوامل خطر

عواملی كه ممكن است خطر ابتلا به بیماری مزمن كلیوی را افزایش دهند عبارتند از:

☑ دیابت

☑ فشار خون بالا

☑ بیماری قلبی و عروقی

☑ سیگار کشیدن

☑ چاقی

☑ ژن آفریقایی-آمریکایی

☑ سابقه ى خانوادگی بیماری کلیوی

☑ ساختار غیرطبیعی کلیه

☑ سن بالا

درد کلیه

عوارض جانبی بیماری مزمن کلیه

بیماری مزمن کلیه می تواند تقریبا بر روى هر قسمتى از بدن شما تاثیر بگذارد. عوارض احتمالی عبارتند از:

  • احتباس مایع، که می تواند باعث تورم در بازوها و پاها، فشار خون بالا یا مایع در ریه ها (ادم ریوی) شود.
  • آسیب به سیستم عصبی مرکزی، که می تواند باعث اشكال در تمرکز، تغییر شخصیت یا تشنج شود.
  • افزایش ناگهانی پتاسیم در خون (هایپرکالمی)، که می تواند توانایی عملكرد قلب شما را  کاهش دهد و ممکن است خطرناک باشد.
  • استخوان های ضعیف و افزایش خطر شکستگی استخوان
  • کاهش میل جنسی، اختلال در نعوظ یا کاهش باروری
  • کاهش پاسخ ایمنی، باعث عفونت هاى مكرر می شود.
  • پریکاردیت، التهاب غشای اطراف قلب (پریکارد)
  • آسیب برگشت ناپذیر کلیه ها که در نهایت منجر به دیالیز یا پیوند کلیه برای بقاء مى شود.
  • کم خونی
  • بیماری قلبی و عروقی

پیشگیری از بیماری مزمن کلیه

برای کاهش خطر ابتلا به بیماری کلیوی اقدامات زیر را انجام دهید:

دستورالعمل های داروهای بدون نسخه را دنبال کنید. هنگام استفاده از داروهای ضددرد بدون نسخه مانند آسپیرین، ایبوپروفن و استامینوفن دستورالعمل های روى بسته را دنبال کنید. مصرف بیش از حد داروهای ضد درد می تواند منجر به آسیب کلیوی شود.

وزن سالم خود را حفظ كنید. اگر وزنتان در محدوده ى سالم است، بیشتر روزهای هفته، ورزش كنید تا آن را حفظ کنید. اگر نیاز به کاهش وزن دارید، با پزشک خود درباره راه های کاهش وزن سالم مشورت کنید. كه اغلب شامل افزایش فعالیت بدنی روزانه و کاهش کالری مصرفى می باشد.

سیگار نکشید. سیگار کشیدن می تواند به کلیه ها آسیب برساند و آسیب کلیه موجود را بدتر کند. اگر سیگاری هستید، با پزشک خود درباره راهكارهاى ترک سیگار مشورت کنید.

بیمارى هاى خود را با کمک پزشک خود مدیریت و كنترل کنید. اگر بیماری دارید که خطر ابتلا به بیماری کلیوی را افزایش می دهد، با پزشک خود، براى كنترل آن ها مشورت کنید.

تشخیص بیماری مزمن کلیه

پزشک به عنوان اولین قدم در جهت تشخیص بیماری کلیوی، از سابقه شخصى و خانوادگی شما سوال مى پرسد. در صورت داشتن فشار خون بالا، پزشک داروهاى مصرفى شما را كه ممكن است بر عملکرد کلیه تاثیر بگذارند، چک مى كند.

سپس معاینه ى فیزیکی انجام می دهد. هم چنین علائم مشکلات قلبى یا عروقى را چک مى كند و معاینه ى عصبی انجام می دهد.

برای تشخیص بیماری کلیوى، ممکن است به آزمایشات خاصی نیاز باشد، نظیر:

آزمایش خون و ادرار

# آزمایش خون

آزمایش خون، میزان مواد زائد مانند کراتینین و اوره را در خون بررسی می کنند.

# آزمایش ادرار

تجزیه و تحلیل نمونه ای از ادرار ممکن است ناهنجاری هایی را نشان دهد که به نارسایی مزمن کلیه منجر می شود و به شناسایی علت بیماری مزمن کلیه کمک می کند.

# آزمایشات تصویربرداری

برای بررسى ساختار و اندازه کلیه ها، پزشک ممکن است از سونوگرافی استفاده کند. در برخی موارد ممکن است از سایر آزمایشات تصویربرداری نیز استفاده شود.

# برداشت یک نمونه از بافت کلیه برای آزمایش

پزشک ممکن است نمونه برداری از بافت کلیه را  توصیه کند. بیوپسی کلیه اغلب با بی حسی موضعی با استفاده از یک سوزن بلند و نازک که از طریق پوست به کلیه ها وارد می شود، انجام میشود. نمونه بیوپسی به آزمایشگاه برای بررسى چگونگی ایجاد مشکل کلیوى ارسال می شود.

درمان بیماری کلیوی

درمان بیماری مزمن کلیه

 برخی از انواع بیماری هاى کلیوی با توجه به علت اصلی، می توانند درمان شوند. اغلب، براى بیماری مزمن کلیه هیچ درمانى وجود ندارد. درمان شامل اقداماتی برای کنترل نشانه ها و علائم، کاهش عوارض و پیشرفت آهسته بیماری است.

# درمان علت

پزشک درمان را براى کاهش یا کنترل علت بیماری کلیوی شروع می کند. گزینه های درمان بسته به علت، متفاوت هستند.

# درمان عوارض

۱- داروهای فشار خون بالا

در افراد مبتلا به بیماری کلیوی ممکن است فشار خون بالا بدتر شود. در این شرایط ممكن است مهار كننده آنژیوتانسین ٢ توصیه شود.

۲- داروهاى كاهنده کلسترول

پزشک داروهایى به نام استاتین را برای کاهش کلسترول توصیه  مى کند.

۳- داروهاى کم خونی

در موارد خاص، پزشک ممکن است مکمل های هورمون اریتروپویتین را توصیه کند.

۴- داروهایى برای از بین بردن تورم

داروهایی به نام دیورتیک ها می توانند به حفظ تعادل مایعات در بدن  کمک کنند.

۵- داروهایى برای محافظت از استخوان ها

پزشک شما ممکن است مکمل های کلسیم و ویتامین D را برای جلوگیری از ضعف استخوان ها و کاهش خطر شکستگی تجویز کند.

دیالیز

# درمان مرحله ى انتهایى بیماری کلیوى

اگر کلیه ها نتوانند ضایعات را به تنهایى از بدن حذف كنند به مر حله ى انتهایى بیمارى كلیوى رسیده اند. در آن زمان، شما نیاز به دیالیز یا پیوند کلیه دارید.

# شیوه ى زندگی و درمان های خانگی

✅ میزان سدیم و پتاسیم مصرفى روزانه ى خود را محدود کنید.

✅ مقدار پروتئین مصرفى خود را افزایش دهید.

✅ روزانه حداقل نیم ساعت ورزش كنید.

 

دکتر ولی پور، متخصص اورولوژی

 

رزرو وقت

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.