رژیم غذایی مرتبط با سنگ کلیه

آیا می‌دانید که یک دهم جمعیت انسان‌های کره زمین در طول زندگی خود دچار سنگ کلیه می‌شوند؟ پژوهش‌های اخیر نشان داده‌اند که میزان ابتلا به سنگ کلیه در کشورمان رو به افزایش است.

اگر دچار سنگ کلیه هستید؛ باید رژیم غذایی خاصی را رعایت کنید. پزشک متخصص در اولین قدم از شما آزمایش خون و ادرار می‌گیرد تا بفهمد چه عواملی می‌توانند برایتان خطرساز باشند. او در مرحله بعدی راجع به تغییر رژیم غذایی و داروهایی که باید برای پیش‌گیری از ابتلای دوباره به سنگ کلیه مصرف کنید؛ با شما صحبت خواهد کرد.

با مراجعه به متخصص کلیه می‌توانید تغییرات لازم را در رژیم غذایی و سبک زندگی خود ایجاد کنید.

سنگ کلیه چیست؟

سنگ کلیه ، توده سخت‌شده‌ای است که از کریستال‌های موجود در ادرار ایجاد می‌شود. مواد شیمیایی موجود در ادرار بیشتر افراد به سنگ تبدیل نمی‌شود. در این صورت مشکلی برای آن‌ها پیش نمی‌آید.

انواع سنگ کلیه

آیا همه سنگ‌های کلیه یکسان هستند؟

مهم‌ترین عامل پیش‌گیری از تشکیل سنگ کلیه

یکی از بهترین کارهایی که می‌توان برای پیش‌گیری از ابتلا به سنگ کلیه انجام داد این است که هر روز مقدار زیادی آب بنوشید. به این ترتیب دائما نسبت به دفع ادرار اقدام خواهید کرد و میزان کلسیم یا اسید اوریک در کلیه‌ها افزایش نمی‌یابد.

??تعریق را دست کم نگیرید! اگرچه رفتن به سونا، انجام یوگای داغ و ورزش زیاد برای حفظ سلامتی مفید است اما انجام چنین کارهایی می‌تواند منجر به تشکیل سنگ کلیه شود. چرا؟ هنگامی که بدن در اثر گرما یا انجام فعالیت زیاد عرق می‌کند؛ آب خود را از دست می‌دهد. بنابراین میزان تولید و دفع ادرار کاهش می‌یابد. هر چقدر بیشتر عرق کنید؛ کمتر ادرار دفع خواهید کرد. این موضوع منجر به تجمع مواد معدنی سنگ‌ساز در کلیه‌ها و مجاری ادراری خواهد شد.

??آب بنوشید! به خاطر داشته باشید که حتما آب کافی به بدنتان برسد (مخصوصا هنگام انجام فعالیت‌های ورزشی یا فعالیت‌هایی که منجر به تعریق زیاد می‌شوند.

بهتر است برای تولید ادرار کافی، روزانه حدود ۲ تا ۳ لیتر یا ۸ تا ۱۲ لیوان مایعات بنوشید. از نوشیدن نوشابه (به خصوص نوشابه‌هایی که فروکتوز بالا دارند)، چای سرد شیرین و آب گریپ‌فروت پرهیز کنید.

پیش‌گیری از تشکیل سنگ کلیه

رژیم غذایی پیش‌گیری از تشکیل سنگ کلیه

رژیم‌های غذایی مختلفی برای پیش‌گیری از تشکیل سنگ کلیه وجود دارد. بیشتر توصیه‌های رژیم غذایی، مبتنی بر نوع و جنس سنگ کلیه بوده و برای هر فرد با فرد دیگر متفاوت است.

سنگ‌های کلسیم اگزالات: رایج‌ترین نوع سنگ کلیه

ترکیبات طبیعی بسیاری از غذاها حاوی اگزالات است مثلا میوه‌ها و سبزیجات، آجیل، حبوبات و حتی شکلات و چای. از جمله غذاهای سرشار از اگزالات می‌توان به:

بادام‌زمینی، ریواس، اسفناج، چغندر، آرتیشوک، شکلات و سیب‌زمینی شیرین اشاره کرد. بهتر است آن دسته از افرادی که سنگ کلیه‌ای از جنس کلسیم اگزالات دارند؛ میزان مصرف این غذاها را محدود کنند.

سعی کنید همراه با غذاهای حاوی اگزالات، نوشیدنی‌ها و غذاهایی مصرف کنید که حاوی کلسیم باشند؛ غذاها و نوشیدنی‌هایی مانند شیر، ماست، بستنی و کمی پنیر. به این ترتیب اگزالات و کلسیم موجود در این غذاها قبل از ورود به کلیه‌ها، در شکم و روده به یکدیگر متصل خواهند شد و احتمال تشکیل سنگ کلیه بسیار کمتر می‌شود.

درمان سنگ کلیه در منزل

سنگ‌های اوریک اسید: نوعی سنگ رایج دیگر

غذاهایی مانند گوشت قرمز، فرآورده‌های فرعی گوشت قرمز و حلزون‌های صدف‌دار حاوی نوعی ماده شیمیایی طبیعی هستند که به آن پورین می‌گویند.

مصرف بیش ‌از حد پورین منجر به بالا رفتن میزان تولید اسید اوریک می‌شود و به این ترتیب فشار کاری کلیه‌ها برای دفع اسید اوریک ایجادشده نیز بیشتر خواهد شد.

بالا رفتن میزان دفع اسید اوریک منجر به اسیدی‌تر شدن ادرار خواهد شد. غلظت بالای اسید ادرار، روند تشکیل سنگ کلیه را آسان‌تر می‌کند.

برای پیش‌گیری از تشکیل سنگ کلیه اسید اوریک، میزان مصرف غذاهایی که پورین زیادی دارند را کاهش دهید؛ غذاهایی مانند :

میزان مصرف نوشابه و نوشیدنی‌های حاوی قند را کم کنید (به خصوص نوشیدنی‌هایی که حاوی شربت ذرت با فروکتوز بالا هستند). میزان مصرف الکل را نیز کاهش دهید. مصرف الکل منجر به افزایش میزان اسید اوریک در خون می‌شود. در ضمن رعایت رژیم‌های غذایی کوتاه‌مدت هم توصیه نمی‌شود؛ چنین رژیم‌هایی  منجر به افزایش میزان اسید اوریک خون می‌شود. با کاهش میزان مصرف پروتئین‌های حیوانی و افزایش مصرف میوه‌ و سبزیجات از میزان اسیدی بودن ادرار کاسته خواهد شد و در نتیجه احتمال تشکیل سنگ کلیه اوریک اسید هم کمتر خواهد شد.

رژیم غذایی مرتبط با سنگ کلیه

میزان مصرف نوشابه و نوشیدنی‌های حاوی قند را کم کنید

(به خصوص نوشیدنی‌هایی که حاوی شربت ذرت با فروکتوز بالا هستند). میزان مصرف الکل را نیز کاهش دهید. مصرف الکل منجر به افزایش میزان اسید اوریک در خون می‌شود.

در ضمن رعایت رژیم‌های غذایی کوتاه‌مدت هم توصیه نمی‌شود؛ چنین رژیم‌هایی  منجر به افزایش میزان اسید اوریک خون می‌شود. با کاهش میزان مصرف پروتئین‌های حیوانی و افزایش مصرف میوه‌ و سبزیجات از میزان اسیدی بودن ادرار کاسته خواهد شد و در نتیجه احتمال تشکیل سنگ کلیه اوریک اسید هم کمتر خواهد شد.

مصرف ویتامین یا مکمل‌های معدنی برای پیش‌گیری از ابتلا به سنگ کلیه مفید است یا مضر؟

مصرف انوع ویتامین B برای افرادی که مبتلا به سنگ کلیه هستند؛ بی‌‌ضرر است.

انواع ویتامین B شامل تیامین، ریبوفلاوین، نیاسین، B6 و B12 است. در واقع برخی پژوهش‌ها نشان داده‌اند که مصرف ویتامین B6 می‌تواند برای افرادی که در ادرارشان میزان اگزالات، بالاست؛ مفید باشد.

آیا می‌توان برای پیش‌گیری از ابتلا به سنگ کلیه کار دیگری انجام داد؟

دفع سنگ کلیه تجربه‌ای نیست که تنها یک بار رخ دهد و تمام. معمولا دفع سنگ کلیه یکی از دردناک‌ترین تجربه‌هایی است که انسان ممکن است تجربه کند.

متاسفانه ممکن است ابتلا به سنگ کلیه و دفع آن بیش از یک بار برای فرد پیش بیاید. همین حالا برای درمان اقدام کنید! اگر رژیم غذایی مناسبی نداشته باشید، به اندازه کافی نوشیدنی مصرف نکنید و روش درمانی مناسبی در پیش نگیرید؛ دوباره به سنگ کلیه مبتلا خواهید شد. با ابتلای دوباره به سنگ کلیه احتمال ابتلا به بیماری‌های کلیوی دیگر نیز بالا می‌رود.

اگر به سنگ کلیه دچار شده‌اید، نگران نشوید!

به قول معروف سعی کنید در صورت ابتلا به این اختلال با آن راه بیایید. رعایت رژیم غذایی مناسب و مصرف داروهای تجویزی بسیار مهم است.

رژیم غذایی افراد مبتلا به سنگ کلیه

توصیه‌های کلی:

  1. حدود دو تا سه لیتر در روز مایعات بنوشید

این دستورالعمل شامل مصرف انواع مایعات است؛ مایعاتی مانند آب، قهوه و لیموناد. پژوهش‌ها نشان داده است که مصرف انواع مایعات مفید است. به خاطر داشته باشید که مصرف نوشابه و آب گریپ‌فروت توصیه نمی‌شود.

با مصرف مایعات مختلف، غلظت ادرار کاهش می‌یابد. باید حداقل روزی ۲.۵ لیتر ادرار دفع کنید.

  1. میزان مصرف غذاهای پر اگزالات را کاهش دهید

باید مصرف غذاهایی مانند اسفناج، انواع توت، شکلات، سبوس گندم، آجیل، چای و ریواس را در رژیم غذایی خود محدود کنید.

  1. به میزان لازم مواد لبنی حاوی کلسیم مصرف کنید

اگر روزانه در سه وعده خود، مواد لبنی مصرف کنید؛ احتمال تشکیل سنگ کلسیم تا حد بسیار زیادی کاهش می‌یابد. مواد لبنی را همراه با غذا مصرف کنید.

رژیم غذایی مرتبط با سنگ کلیه
  1. از مصرف مکمل‌های کلسیم اضافه پرهیز کنید

بهتر است راجع به مصرف مکمل‌های کلسیم با پزشک یا متخصص تغذیه خود صحبت کنید.

  1. میزان مصرف پروتئین رژیم غذایی خود را متعادل کنید

با مصرف بیش‌از حد پروتئین، کلیه‌ها مجبور به دفع کلسیم بیشتری خواهند شد. با دفع کلسیم بیشتر، احتمال تشکیل سنگ کلیه بالا خواهد رفت.

  1. میزان مصرف نمک را کاهش دهید

با افزایش میزان سدیم موجود در بدن، میزان کلسیم موجود در ادرار افزایش یافته و احتمال تشکیل سنگ بیشتر می‌شود.

در ضمن کاهش میزان نمک در رژیم غذایی به کنترل فشار خون هم کمک می‌کند.

درد کلیه هنگام برخاستن از خواب

دکتر رضا ولی پور ، متخصص کلیه در سعادت آباد

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 24 ساعت پس ثبت سوال از طریق ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر مجید دوشنبه ۲۱ تیر ۰( 3 ماه پیش) تعداد بازدید: 51 مشاهده پرسش
    من یکماه پیش عمل tul انجام دادم و ۲۰ روز بعد عمل برای خروج دابل جی منتها بعد از خروج دابل جی رنگ منی من زرد شده و احساس میکنم با ادرار مخلوط می شود و لای پام هم به صورت محدود حالت سوزش احساس میکنم البته گهگاهی خیلی نگران هستم که در نتیجه این دو عمل پروستات آسیب دیده باشه و همچنین نگران رابطه جنسی و فرزند آوری هم هستم و اینکه اگر ادرار مخلوط در منی ام هست به همسرم آسیب برسونه یا موجب عفونت در ایشان گردد ممنونم راهنمایی کنید چطور این مشکل را حل کنم
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور دوشنبه ۲۱ تیر ۰( 3 ماه پیش)

      نگران نباش همچین چیزی نیست 

  • تصویر کاربر حسن چهارشنبه ۱۱ فروردین ۰( 6 ماه پیش) تعداد بازدید: 63 مشاهده پرسش
    ۱۰ روزه که خون ولخته خون شدید دارم دکتر گفته باید پشتت سوراخ بشه سنگ ۱۵ میلی داری الانم تا زمان عمل طول میکشه چیکار کنم آن خونریزی فعلا بند بیاد انقدر خون ازن میره سرم گیج میره نمیتونم دیگه را برم
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور چهارشنبه ۱۱ فروردین ۰( 6 ماه پیش)

      آب فراوان و استراحت و مصرف قرص آهن و اسید فولیک 

  • تصویر کاربر کیمیا دوشنبه ۴ اسفند ۹۹( 7 ماه پیش) تعداد بازدید: 54 مشاهده پرسش
    لطفا میشه جواب بیوبسی کلیه رومیفرستم راهنمایی ام کنیدکه دخترم چه مشکلی داره؟ ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور دوشنبه ۴ اسفند ۹۹( 7 ماه پیش)

      به فوق تخصص نفرولوژی مراجعه کنید

  • تصویر کاربر Zara دوشنبه ۲۲ دی ۹۹( 9 ماه پیش) تعداد بازدید: 70 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر، در ۳ سانتی مثانه ، سنگ ۷.۵ mm در سونو دیده شده
    دارویی میتونم بخورم که که دفع شه اگر نشد برم لیزر ؟ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور دوشنبه ۲۲ دی ۹۹( 9 ماه پیش)

      قرص پروترال اپاس شبی یکعدد ولی از شروع درد ۳-۴ هفته وقت دارید جهت دفع سنگ بعد از این مدت کلیه شروع به خراب شدن می کند

  • تصویر کاربر علی دوشنبه ۱۵ دی ۹۹( 9 ماه پیش) تعداد بازدید: 61 مشاهده پرسش
    سلام.سنگ ۵میل درپل میانی کلیه راست و۱۱میل درپروگزیمال حالب راست سنگ شکنی برون کردم یکبار ۱۱میلوکه شکست بعد درسونومجدد۲هفته بعدسنگ ۴ونیم درکالیس میانی و۳ونیم درکالیس تحتانی دارمیه هفته بعدسی تی اسکنزده بود هیچی ندارم ولی دکتر میگه چون ریزه نزده(فک کنم کامل نشکسته خرده سنگ وشن دفع داشتم دوروزاول) وهیچ مشکل دیگه ای نداشتم دکترم میگه اینا نمیفته چون چسبیدست به کلیه نباید بزاری فقط بزرگ شه قرص دیورزید۵۰(هیدروکلروتیازید) نوشته صبح مصرف کنم تا۶ماه بعد۲ماه مصرف نکنم بعددوباره ۶ماه مصرف کنم( ازالان ۳ماه دیگه سونومجدد)میگه برای خروج بهتر کلسیم (جنس سنگ اگزالات۷۰کلسیم۲۰) من فوتبال وبدنسازی هم هرروز میرم ورزش میکنم ومایعات روزی ۱ونیم لیترتا۲Lمصرف دارماینا دفع میشه آقای دکتر،فرمودند گوشت سفید مصرف کنم وگ قرمزماهی یکبار،خواهشمندم راهنمایی بفرمایید فرموده ایشان درست است ؟سنگ ها دفع نمیشه ؟باتشکراززحمات شما.
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور دوشنبه ۱۵ دی ۹۹( 9 ماه پیش)

      قرص یوروسیترا ۱۰ میل هر ۸ ساعت هم اضافه کنید به اون دارو 

  • تصویر کاربر Hami جمعه ۲۸ آذر ۹۹( 10 ماه پیش) تعداد بازدید: 77 مشاهده پرسش
    من در کلیه سمت راستم شن ریزه حدود ۲ میلیمتری دارم و به دکتر مراجعه کردم داروتجویز کردن و گفتن تا ۲ ماه برطرف میشه ولی اصلا دفع نشده و درد شدید همچنان هست و به طرف ران و پا هم درد شدید احساس میکنم چیکار کنم که زودتر دفع بشه
    متشکرم
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور جمعه ۲۸ آذر ۹۹( 10 ماه پیش)

      سی تی اسکن شکم و لگن اسپیرال بدون تزریق با کاتهای ظریف ۲-۳ میلی متری انجام بدین اگر طبیعی بود به ارتوپد مراجعه کنید

  • تصویر کاربر فریدونی سه شنبه ۲۵ آذر ۹۹( 10 ماه پیش) تعداد بازدید: 56 مشاهده پرسش
    با عرض ادب مدت 4 روز است در سمت راست (پهلوی راست درد شدیدی دارم )
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور سه شنبه ۲۵ آذر ۹۹( 10 ماه پیش)

      سونوگرافی شکم و لگن و تعیین حجم باقیمانده ادراری انجام بدین و ءزمایش ادرار و کشت ادرار 

  • تصویر کاربر Yosof شنبه ۲۲ آذر ۹۹( 10 ماه پیش) تعداد بازدید: 64 مشاهده پرسش
    سلام.سنگ ۱۱ mmدرپروگزیمال حالب راست و۵میلی متر درپل میانی راست هست یکیم ۳میلی درپل میانی چپ ،اقای دکترالان دکترم گفته یکبار سنگ شکنی برون اندامی انجام بده اگه نشکنه بعدسه هفته بیادرون اندامی انجام بدم اقای دکترنمیشه ۲یا۳باربرون اندامی انجام داداگه نشد درون انجام بدم؟؟به نظرتون چنددرصد احتمال موفقیت دفع سنگ من بابرون اندامی هست؟؟؟باتشکر
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور شنبه ۲۲ آذر ۹۹( 10 ماه پیش)

      ‌تا ۲ بار برون اندامی میشه انجام داد ولی در کل از شروع درد اگه تا ۳-۴ هفته سنگ دفع نشه کلیه از کار میوفته

  • تصویر کاربر رامان سه شنبه ۱۸ آذر ۹۹( 10 ماه پیش) تعداد بازدید: 55 مشاهده پرسش
    با سلام سونوگرافی دادم سنگ و ورم کلیە مشاهدە گردید درد زیادی دارم چ دارویی برای بهبود و کم شدن درد مصرف کنم ،،ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور سه شنبه ۱۸ آذر ۹۹( 10 ماه پیش)

      سی تی اسکن شکم و لگن اسپیرال بدون تزریق با کاتهای ظریف ۲-۳ میلی متری انجام بدین

  • تصویر کاربر زینب دوشنبه ۱۷ آذر ۹۹( 10 ماه پیش) تعداد بازدید: 51 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر من دختر 23 ساله هستم، 20 روز قبل ه پایان ادرارم با سوزش زیاد همراه بود و چند قطره خون هم امد با خوردن اب زیاد خون بند امد ولی سوزش پایان ادرارم همچنان بود که ازمایش کشت ادرار انجام دادم باکتری زیادی داشتم به نام ecoli و سونوگرافی شکم و لگن هم انجام دادم که همه نرمال بود و سنگی نبود فقط گفتن فولنس خفیف دارم دکتر برام قرص نتیروفرانتوئین تجویز کرد 10 روز که در حال خوردن هستم الحمدالله سوزش هم خوب شد فقط دو روزی هست در پهلوی سمت راستم احساس درد خفیف هم میکنم میخواستم بدونم با اینکه سونو نرمال بود و عفونت ادراری داشتم این درد پهلو طبیعیست؟ البته سابقه کمر درد هم دارم
    1. تصویر کاربر دکتر رضا ولی پور دوشنبه ۱۷ آذر ۹۹( 10 ماه پیش)

      سی تی اسکن شکم و لگن اسپیرال بدون تزریق با کاتهای ظریف ۲-۳ میلی متری انجام بدین

درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر