دکتر ولی پور
متخصص و فوق تخصص اورولوژی

علایم آسیب و درگیری کلیه در ابتلا به کرونا

کووید-۱۹ بیماری ایجاد شده به علت ویروس کرونا که باعث همه‌گیری جهانی شد  به خاطر آسیب رساندن به ریه‌ها معروف است. اما هر چه افراد بیشتری آلوده می‌شوند، این بیماری بیشتر شناخته می‌شود.

پزشکان و پژوهشگران به این نتیجه رسیده اند که این ویروس کرونا  با نام رسمی سارس-کوو-۲ می‌تواند به سایر اعضای بدن از جمله قلب و کلیه‌ها نیز آسیب شدید و طولانی مدت وارد کند. 

در این مقاله به بررسی ویروس کرونای جدید در طی گسترش بیماری و بعد از بازیابی سلامت شخص چطور ممکن است بر عملکرد کلیه اثر بگذارد.

برخی افرادی که از موارد حاد کووید-۱۹ رنج می‌برند علائم آسیب کلیه را بروز می‌دهند، حتی اشخاصی که قبل از آلوده شدن به ویروس کرونا هیچ مشکل زمینه‌ای کلیه نداشتند این علائم را دارند. گزارش‌های اولیه حاکی از این است که تا ۳۰% بیماران کووید-۱۹ بستری شده در چین و نیویورک دچار صدمه متوسط تا حاد کلیه شده‌اند. گزارش پزشکان نیویورک می‌گوید که این درصد می‌توانست بالاتر هم باشد.

علائم مشکلات کلیه در بیماران کرونایی عبارتند از میزان زیاد پروئتین در ادرار و آزمایش خون غیرعادی.

خیلی از بیماران مبتلا به کووید-۱۹ حاد کسانی هستند که همزمان چند بیماری مزمن دارند از قبیل فشار خون بالا و دیابت. هر دوی اینها ریسک بیماری کلیه را افزایش می‌دهند.

مراقبت از کلیه در بیماران دیابتی

همچنین آسیب کلیه را در افرادی هم که قبل از آلوده شدن به ویروس مشکل کلیه نداشتند، مشاهده می‌کنند.

کرونا چطور به کلیه‌ها آسیب می‌زند؟

تأثیر کووید-۱۹ روی کلیه‌ها هنوز واضح نیست. اینها برخی از احتمالاتی هستند که توسط پزشکان و محققان در حال بررسی‌اند:

ویروس کرونا سلول‌های کلیه را هدف می گیرد

خود ویروس سلول‌های کلیه را آلوده می‌کند.

سلول‌های کلیه گیرنده‌هایی دارند که به ویروس کرونای جدید امکان می‌دهد به آنها بچسبد، حمله کرده، و خودش را تکثیر کند، و به طور بالقوه به این بافت‌ها صدمه بزند. گیرنده‌های مشابه روی سلول‌های ریه و قلب پیدا شده‌اند یعنی همان جایی که ویروس کرونا باعث آسیب شده است.

اکسیژن خیلی کم باعث اختلال در عملکرد کلیه‌ها شود

یک احتمال دیگر این است که مشکلات کلیه در بیماران مبتلا به ویروس کرونا به علت سطح غیرعادی پایین اکسیژن در خون می‌باشد، نتیجه ذات‌الریه که در موارد حاد بیماری مشاهده شده است.

سیتوکین می تواند بافت کلیه را تخریب کنند

واکنش بدن به عفونت نیز ممکن است مسئول این قضیه باشد. واکنش ایمنی به ویروس کرونای جدید می‌تواند در برخی افراد مفرط باشد و منجر به چیزی با نام طوفان سیتوکین شود.

وقتی این اتفاق بیفتد سیستم ایمنی موجی از سیتوکین‌ها را داخل بدن می‌فرستند. سیتوکین‌ها پروتئین‌های کوچکی هستند که هنگام مبارزه سیستم ایمنی با عفونت، به سلول‌ها کمک می‌کنند ارتباط داشته باشند.

اما این هجوم ناگهانی و بزرگ سیتوکین‌ها می‌تواند باعث التهاب حاد شود. واکنش التهابی هنگام تلاش برای کشتن ویروس‌های مهاجم قادر است بافت سالم را تخریب کند، از جمله بافت کلیه‌ها را.

کرونا باعث لخته‌ های خونی می‌شود که ممکن است کلیه‌ها را مسدود کنند

کلیه‌ها تصفیه‌کننده‌هایی هستند که سموم، آب اضافی و تولیدات ضایعاتی بدن را به بیرون می‌فرستند. کووید-۱۹ می‌تواند منجر به شکل‌گیری لخته‌های کوچک در جریان خون شود که ممکن است کوچک‌ترین رگ‌های خون در کلیه را مسدود کنند و باعث اختلال در عملکرد آن شوند.

آسیب کلیه در کرونا

آسیب کلیه بعد از ابتلا به کرونا: علامتی جدی

سیستم‌های اعضا مانند قلب، ریه‌ها، کبد، و کلیه‌ها به عملکردهای یکدیگر بستگی دارند و از آن حمایت می‌کنند، بنابراین وقتی ویروس کرونای جدید باعث آسیب در یک ناحیه می‌شود، ممکن است سایر نواحی هم در معرض خطر باشند. کارکردهای اساسی کلیه‌ها روی قلب، ریه‌ها، و سایر سیستم‌ها تأثیر می‌گذارند.

شاید به همین خاطر است که پزشکان می‌گویند آسیب کلیه بیماران کووید-۱۹ از علائم هشداردهنده احتمالی جدی و حتی کشنده بیماری است.

آیا کلیه‌ها می‌توانند بعد از کرونا بهبود یابند؟

تاکنون مشخص نشده که در چه تعداد از بیماران مبتلا به مشکل کلیه در نتیجه کووید-۱۹، عملکرد کلیه دوباره مثل قبل شده است.

بیمارانی که به علت کووید-۱۹ آسیب شدید کلیه دیده‌اند و به دیالیز نیاز ندارند نتایج‌شان از افرادی که دیالیز لازم دارند بهتر خواهد بود، و ما بیمارانی را در جانز هاپکینز دیده‌ایم که عملکرد کلیه خود را باز یافته‌اند. حتی بیمارانی را در آی‌سی‌یو داشته‌ایم که آسیب حاد کلیوی داشته و می‌بایست دیالیز می‌شدند و بعداً کلیه‌شان بهبود یافته است. هنوز مشخص نیست هر چند وقت یک بار این اتفاق می‌افتد، اما بدون شک نیاز به دیالیز رویدادی نگران‌کننده در بیماران کووید-۱۹ است.

بنابراین صدمه کلیه می‌تواند فشار خون را بدتر کند. فشار خون بالا در طول زمان منجر به از کار افتادن کلیه می‌شود.

اگر مبتلا به فشار خون باشید ممکن است به خاطر این مشکل دارو مصرف کنید. شاید در گزارش‌های جدید خوانده باشید که امنیت مصرف داروهای تجویزی خاص برای مدیریت این مشکل زیر سؤال می‌رود.

در حال حاضر دو دیدگاه در مورد این مسئله وجود دارد. یک عده می‌گویند بر اساس مطالعات جانوری این داروها ممکن است آسیب‌رسان باشند و ریسک آلوده شدن را بیشتر کنند.

عده دیگر می‌گویند شاید همین داروها جلوی صدمه ریه و سایر مشکلات مرتبط با کووید-۱۹ را بگیرند. ولی همه جوامع حرفه‌ای مقالاتی منتشر کرده‌اند که در آنها توصیه می‌شود داروهای خود را عوض نکنید.

اگر به استفاده از داروهای تجویز شده ادامه دهید ممکن است ریسک آسیب قلب و کلیه ناشی از کنترل نشدن فشار خون بالا کمتر شود.

علایم آسیب و درگیری کلیه در ابتلا به کرونا

هر چند آسیب کلیه در کرونا هنوز به خوبی فهمیده نشده است، داده‌های بیشتر آشکار خواهند کرد که چگونه این اتفاق رخ می‌دهد.

بیمارانی که به علت کووید-۱۹ آسیب کلیوی دیده‌اند باید با پزشک خود در تماس باشند تا مطمئن شوند عملکرد کلیه به حالت طبیعی برمی‌گردد. شاید حتی پس از بهبود یافتن از کووید-۱۹ در آسیب طولانی کلیه دیالیز یا سایر درمان‌ها مورد نیاز باشد.

پزشکان بیشتر از همه بر اهمیت پیروی از دستورالعمل‌های مرتبط با حفظ فاصله فیزیکی و شستن دست‌ها که اصول پیشگیری هستند تأکید می‌کنند.

«ضروری است که همه، به ویژه افرادی که بیماری مزمن زمینه‌ای دارند تا زمانی که می‌توانند از آلوده شدن به کووید-۱۹ جلوگیری کنند»

رزرو وقت

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 24 ساعت پس ثبت سوال از طریق ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
پرسش از دکتر